قانون مجازات اسلامی – بررسی مبانی فقهی و حقوق ماده ۶۳۰ قانون مجازات اسلامی – پرشین مقاله

قانون مجازات اسلامی

قانون مجازات اسلامی  با وقوع انقلاب اسلامی در بهمن ماه ۵۷ و در راستای اعمال اصل چهارم قانون اساسی، قانون مجازات اسلامی  مصوب ۱۳۵۲ حذف و قانون مجازاتی براساس احکام دین اسلام در کشور، تنظیم شد .با ملاحظه قوانین کیفری تنظیمی بعد از انقلاب، در خواهیم یافت که منبع اصلی قانونگذار در تدوین قوانین کیفری، قول مشهور فقها و به ویژه قول حضرت امام خمینی (ره) در کتاب «تحریرالوسیله»بوده است.

این تحقیق دانشجویی بررسی مبانی فقهی و حقوق ماده ۶۳۰ قانون مجازات اسلامی مشتمل بر ۲۰۴ صفحه است، برای دیدن فهرست مطالب مقاله و جزئیات آن به اطلاعات اضافی زیر مراجعه فرمایید.

مقالات رشته تاریخ و جغرافیا مقالات رشته حقوق

فهرست مطالب

مقدمه. ۲

الف ) بیان مسئله و ارائه فرضیه : ۴

ب ) هدف تحقیق : ۴

فصل اول. ۶

کلیات.. ۶

۱-۱- مفردات.. ۷

۱-۱-۱: قتل ( Homicide) 7

۱-۱-۲: زنا (Sexual  intercourse  ( ۹

۱-۱-۳: فراش (MARRIAGE  BED) 11

۱-۲ : سابقه تاریخی. ۱۶

۱-۲-۱ :در دوران گذشته. ۱۶

۱-۲-۱-۱: دولت بابل ( قانون حمورابی ) ۱۶

۱-۲-۱-۲ : دولت آشور ۱۸

۱-۲-۱-۳: یونان باستان. ۱۹

۱-۲-۱-۴ : روم. ۲۰

۱-۲-۱-۵ : مصر باستان. ۲۰

۱-۲-۱-۶ : هخامنشیان ، پارتیان و ساسانیان : ۲۱

۱-۲-۲  درادیان قبل از اسلام. ۲۲

۱-۲-۲-۱- : یهود ۲۲

۱-۲-۲-۲:زردتشت.. ۲۴

۱-۲-۲-۳: مسیحیت.. ۲۶

۱-۲-۳ : در حقوق ایران. ۳۰

۱-۲-۴: قوانین سایر کشورها ۳۳

۱-۲-۴-۱-: فرانسه. ۳۳

۱-۲-۴-۲: بلژیک.. ۳۷

۱-۲-۴-۳: ایتالیا ۳۸

۱-۲-۴-۴- مصر ۳۸

۱-۲-۴-۵ : کویت.. ۴۰

۱-۲-۴-۶ : عراق. ۴۰

۱-۳  ماده ۱۷۹ قانون مجازات عمومی مصوب ۱۳۰۴. ۴۱

۱-۳-۱: مأخذ و فلسفه وضع : ۴۲

۱-۳-۲: ماهیت حقوقی ماده : ۴۳

۱-۳-۳ : شرایط لازم برای استفاده از ماده : ۴۴

فصل سوم: ۴۶

بررسی حقوقی ماده ۶۳۰ قانون مجازات اسلامی. ۴۶

۳-۱-۲: جهات مشروعیت (علل موجه جرم) ۴۷

۳-۱-۲-۱: تعریف.. ۴۷

۳-۱-۱-۲: دفاع مشروع. ۴۹

۳-۱-۱-۳: شرایط مشروعیت دفاع. ۵۲

۳-۱-۱-۴: فلسفه دفاع مشروع. ۵۶

عوامل رافع مسئولیت کیفری.. ۶۴

تعریف.. ۶۴

موارد عامل رافع مسئولیت کیفری.. ۶۵

آثار یا نتایج عوامل رافع مسئولیت کیفری.. ۶۶

۱-۳-۲-۱: معاذیر قانونی معاف‌کننده و تخفیف‌دهنده: ۶۷

۱-۳-۲-۲: عذر برانگیختگی (تحریک) ۷۲

۱-۳-۲-۳: مقایسه عذر برانگیختگی یا تحریک با دفاع مشروع: ۷۴

۱-۳-۳: کیفیات مخففه قضایی. ۷۸

۱-۳-۳-۱: تعریف.. ۷۸

۱-۳-۳-۲: موارد جهات مخففه. ۷۹

۱-۳-۳-۲-۱: گذشت شاکی یا مدعی خصوصی: ۷۹

۱-۳-۳-۲-۲: اظهارات و راهنمایی‌های متهم: ۸۰

۱-۳-۳-۲-۳: اوضاع و احوال خاص که متهم تحت تاثیر آن ها مرتکب جرم شده است. ۸۱

۱-۳-۳-۲-۴: اعلام متهم قبل از تعقیب.. ۸۱

۱-۳-۳-۲-۵: وضع خاص متهم و یا سابقه او ۸۲

۱-۳-۳-۲-۶: اقدام یا کوشش متهم به منظور تخفیف اثرات جرم و جبران ناشی از آن  ۸۲

۲-۲: مبانی حقوقی ماده ۶۳۰ از منظر حقوقدانان: ۸۳

۲-۲-۱: تئوری دفاع مشروع. ۸۴

۲-۲-۲: تئوری برانگیختگی یا تحریک: ۸۷

۲-۲-۳: تئوری عامل موجهه استثنایی( ممتاز دفاع مشروع ) ۹۰

مبحث دوم: ۱۱۴

مقایسه ماده ۶۳۰ با ماده ۲۲۶ و تبصره ۲ ماده ۲۹۵ ق. م. ا. ۱۱۴

ایرادات وارد بر ماده ۶۳۰. ۱۱۸

اختصاص اجازه فقط به شوهر و عدم اختصاص آن به زن در موارد مشابه: ۱۱۸

ممکن است اعمال این ماده، منتج به نتایج ناعادله شود ۱۲۱

مخالفت با اصل برائت.. ۱۲۴

عدم ایجاد منفعت و ضرورت اجتماعی. ۱۲۶

بوجود آمدن انتقام خصوصی. ۱۲۹

عدم ذکر ادله اثباتی لازم برای برائت شوهر ۱۳۰

تعارض با اعلامیه های حقوق بشر ۱۳۱

نتیجه فصل سوم. ۱۳۳

نتیجه گیری.. ۱۳۵

فهرست منابع و مأخذ. ۱۳۹

فصل دوم. ۱۴۸

بررسی فقهی حکم موضوع ماده ۶۳ قانون مجازات اسلامی. ۱۴۸

۲ – ۱ سابقه فقهی حکم ماده ۱۴۹

۲ – ۲ مستندات روایی. ۱۵۴

۲ – ۳ استنباط فقها از احادیث مستند حکم. ۱۵۹

۲ – ۳ – ۱ – شیخ طوسی. ۱۵۹

۲ – ۳ – ۲ –  مشهور فقها ۱۶۱

۲ – ۳ – ۳- آیت ا.. سید ابوالقاسم موسوی خویی. ۱۶۳

۲ – ۳ – ۴- امام خمینی (ره) ۱۶۵

۲ – ۳ – ۵ – آیت ا… حسینعلی منتظری.. ۱۶۷

۲ – ۴- مقایسه نظرات مختلف فقها با یکدیگر ۱۷۲

۲ – ۵ – حکم موضوع از منظر فقهای اهل سنت.. ۱۷۴

۲ – ۶ – ۲- دفاع مشروع. ۱۸۱

۲- ۶ – ۳ – اجرای حد الهی. ۱۹۳

* نتیجه. ۱۹۹

خرید با کلیه کارت های بانکی (دانلود فایل بلافاصله پس از خرید)

مقالات رشته تاریخ و جغرافیا مقالات رشته حقوق

مقاله بررسی مبانی فقهی و حقوق ماده ۶۳۰ قانون مجازات اسلامی ازسایت پرشین مقاله

خلاصه ای کوتاه از مقاله بررسی مبانی فقهی و حقوق ماده ۶۳۰ قانون مجازات اسلامی را در زیر می توانید ببینید.

قتل ( Homicide)

در تعریف قتل گفته شده است «القتل فعل من العباد تزول به الحیاه» یعنی قتل عبارت است از : عمل یکی از بندگان که بوسیله آن حیات از بین می رود. همچنین گفته شده است« القتل فعل موثر فی ازهاق روح » یعنی قتل عبارت است از فعل موثر در اخراج روح از بدن . نهایتا در مقام تعریف گفته شده است « فهو ازهاق روح آدمی بفعل آدمی آخر »  . یعنی قتل عبارت است از اخراج روح آدمی بوسیله عمل انسان دیگر . از نظر لغوی قتل به معنای کشتن و از بین بردن حیات دیگری است.قانون مجازات اسلامی

فراش (MARRIAGE  BED)

فراش در لغت به معنای گستردنی ، آنچه گسترده می شود و بر آنچه می خوابند  و جامه خواب آمده است . همچنین از آن به معنای زن ، مرد ، یا هر یک از دو همسر یاد شده  و زوج یا زوجه فراش یکدیگر خوانده می شوند .

۱-  دهخدا ،علی اکبر– لغت نامه دهخدا ، چاپ دوم ، تهران ، شرکت گلشن ، دی ۱۳۴۱ ،ص ۱۰۲-

۲- معین ، محمد ، فرهنگ فارسی،  ج ۲ ، چاپ  پنجم ، تهران، چاپخانه سپهر، ۱۳۶۵، ص ۲۵۰۳

قانون مجازات اسلامی جدید ۱۳۹۴

دولت آشور

یکی دیگر از تمدن هایی که در بین النهرین شکل گرفت ، تمدن آشور است که بعد از افول بابل در شمال آن به وجود آمد . قوانین کیفری و به تبع آن مجازات زنان خیانتکار در قوانین آشوری به مراتب سخت تر از بابلیان بوده است . اگر چه در این نوع مجازات های به طور صریح در کتب تاریخی معین نشده است  اما با مراجعه به مجازات های معمول در زمان آشوریان می توان استنباط کرد که زنان خیانتکار برکنار از این مجازات ها نبوده اند .

یونان باستان

در یونان باستان برای مرد زناکار مجازاتی وجود ندارد ولی زانیه به مجازات مرگ محکوم می شود . یک مرد می تواند علاوه بر همسر خود با زنان دیگر نیز آمیزش داشته باشد . در زمان حکومت «سولون» در حقوق یونان باستان تعدیلاتی صورت گرفت . وی قوانین ظالمانه ای را که قبل از وی به دستور اشراف ستمگر تدوین شده بود لغو کرد و روسپی گری را قانونی نمود و بر زنا کاران مالیات بست و روسپی خانه هایی تحت نظارت دولت به وجود آورد

مصر باستان

در مصر قدیم ، زنا دادن اصولا مجازاتی نداشته است ، تنها کاری که شوهرمی توانسته نسبت به زن  خیانتکار خود بنماید این بود که بدون دادن هیچ حقی او را از خانه بیرون کند . در حقیقت رفتار جامعه نسبت به این موضوع بسیار ملایم و خفیف  بود . ولی اگر جز در این صورت وی را طلاق می داد ناچار بود قسمت  بزرگی از املاک خانواده را به وی واگذارد. وضع زنان به  طور کلی خوب بود.قانون مجازات اسلامی

هخامنشیان ، پارتیان و ساسانیان

در زمان هخامنشیان مجازات زنی که به شوهرش خیانت بکند مرگ نیست فقط شوهر می توانست او را اخراج کند ، به صورت برده به دیگران بفروشد .در زمان پارتیان، جنایاتی که در خانواده واقع می شد ، مثل قتل زن به دست شوهر یا پسر و دختر به دست پدر یا خواهر به دست برادر و یا جنایاتی مابین پسران و برادران  به عدلیه رجوع نمی شد و بایستی خود خانواده قراری در اینگونه جنایات مقرر می داشت.قانون مجازات اسلامی

قانون مجازات اسلامی جدید ۹۵

یهود

تنظیم قوانین دین یهود پس از تبعید به بابل و در دوران اسارت بابلی توسط روحانیون  و کاهنان یهود صورت گرفته است . ریشه این قوانین را باید در روایات و قصصی جستجو کرد که یهودیان از سرزمین پدرانشان با خود آورده بودند ولی بخش اصلی، یقیناً پس از برخورد با فرهنگ بابلی به هنگام جلای بابل شکل گرفته اند . ذکر این نکته ضروری است که در نگاه درون دینی و از نظر یهودیان، همه این قوانین و احکام از متنی مقدس هستند و با آنکه نوشته بشر می باشند ولی برای آن مرتبه قدسی قائلند

متن کامل قانون مجازات اسلامی

مأخذ و فلسفه وضع

به نظر می آید ماده ۱۷۹  قانون مجازات اسلامی  سابق از شق دوم ماده ۳۲۴ قانون جزایی فرانسه  اقتباس و با اصلاحات و اضافی به تصویب رسیده است . در حقوق  جزایی فرانسه همان طور که بیان شد ماده  در مبحث exuded   provocation معافیت به علت تحریک روحی آمده بود و فلسفه معافیت مقیده در این ماده نیز به نظر علمای حقوق آن کشور به علت تحریک و تهییجی است که در مواقع ارتکاب جرم برای متهم دست داده است

بررسی حقوقی ماده ۶۳۰ قانون مجازات اسلامی

قانون مجازات اسلامی ، در خصوص مبنا و فلسفه حکم ماده ۶۳۰ ق.م.ا از منظر حقوقی، با توجه به وجود سابقه عرفی و اظهار نظر حقوقدانان در مورد مبنای آن، می‌توان نظرات ارائه شده توسط علمای حقوق را در این باب تشریح کرد.

دفاع مشروع

در حقوق اسلامی «دفاع مشروع، قدرتی بازدارنده است که به موجب آن حق انجام عملی – که شرعاً ضروری است – برای شخصی علیه دیگری وجود دارد تا خطر حقیقی، حال و غیر مشروعی را دفع کند که حق محترم مسلمان یا کافر ذمی یا مستأمن اعم از نفس، مال یا عرض و ناموس را در مورد تهدید قرار داده است.»مناسب‌ترین تعریف برای دفاع مشروع در حقوق عرفی بدین صورت است، «دفاع مشروع عبارت از حقی است که قانون آن را برای شخص مقرر کرده است تا با عملی که ضرورت دارد، خطر حقیقی، حال و غیر مشروعی را که نفس، مال یا ناموس او یا دیگری را مورد تهدید قرار داده است، دفع کند.».

فلسفه دفاع مشروع

قانون مجازات اسلامی ، با مراجعه به تاریخ حقوق جزا این مطلب روشن می‌شود که بشر تا حد امکان در برابر اقدامات غیر عادلانه و غیر مشروع تسلیم نشده و دفاع در مقابل آن را از حقوق طبیعی خود به حساب آورده است. به تعبیر دیگر اقدامات تلافی‌جویانه و مقابله به‌مثل توسط فرد از بدیهی‌ترین حقوق بشری است و فرد نوعی حق برای خود و نوعی تکلیف نسبت به دیگران در این مقوله می‌شناسد و لزوم حفظ روابط اجتماعی و انسانی ایجاب می‌کند که در برابر حمله و تهاجم غیر عادلانه دیگران از خود واکنش نشان دهد که این دفاع بحق، ولو در شرایط عادی جرم باشد، قانون او را مجاز دانسته است.

عوامل رافع مسئولیت کیفری

گاهی قانونگذار عمل مجرمانه انجام یافته را به علت وجود شرایط و کیفیاتی که به شخص مرتکب جرم مربوط می‌گردد، قابل انتساب به مجرم ندانسته، رافع مسؤولیت می‌داند. مانند جنون و اجبار، زیرا وضع روانی و فکری این افراد به ترتیبی که انتساب عمل مجرمانه به آنها غیر اصولی و غیرعادلانه جلوه می‌کند این قبیل کیفیات که مربوط به شخصیت مرتکب بوده و جنبه شخصی دارد به عوامل رافع مسؤولیت کیفری مرسومند.

موارد عامل رافع مسئولیت کیفری

موارد رافع مسئولیت کیفری که در باب چهارم (حدود مسؤولیت جزایی) از کتاب اول (کلیّات) قانون مجازات اسلامی مصوب ۱۳۷۰ احصاء شده، عبارتند از:

۱-صغر: منظور کسی است که به حد بلوغ شرعی نرسیده باشد (تبصره (۱) ماده ۴۹ ق. م. ا.) سن بلوغ در پسر پانزده سال تمام قمری و در دختر نُه سال تمام قمری است (تبصره (۱) ماده ۱۲۱۰ ق.م)

۲- جنون: ماده ۵۱ قانون مجازات اسلامی مقرر می‌دارد: «جنون در حال ارتکاب جرم به هر درجه که باشد، رافع مسؤولیت کیفری است.»

اعلام متهم قبل از تعقیب

اعلام متهم قبل از تعقیب و یا اقرار او در مرحله تحقیق که مؤثر در کشف جرم است، این مورد نیز علاوه بر اینکه دلالت بر عدم وجود حالت خطرناک در متهم دارد، تا حدود زیادی شباهت به بند (۲) از ماده مذکور دارد، با این تفاوت که این اقاریر و راهنمایی‌ها در بند (۴) در مرحله قبل از تعقیب و به اراده خود متهم و یا در مرحله تحقیق است؛ در حالیکه لحن بند (۲) به گونه‌ای است که اظهارات و راهنمایی‌ها بعد از تعقیب و دستگیری متهم بعمل می‌آید.

عدم ایجاد منفعت و ضرورت اجتماعی

اصولاً وقتی قانونگذار به وضع قوانین جدید می پردازد و یا مورد خاص را از حکم کلی مستثنی می کند که یک ضرورت و منفعت اجتماعی چنین تغییری را ایجاب کرده باشد . برای مثال لایحه قانونی مربوط به مجازات پاشیدن اسید مصوب ۱۶/۲/۱۳۳۷ در برهه ای از زمان پا به عرصه قوانین کیفری گذاشت که خیلی از مردانی که در خواستگاری از دختران مورد علاقه اشان با جواب منفی روبرو می شدند برای تلافی و محروم کردن آن دختر از زیبایی و در نتیجه از دست دادن سایر خواستگارانش، دست به عمل ناجوانمردانه و غیر انسانی پاشیدن اسید به صورت آنها می زدند. مقنن  برای مبارزه مؤثرتر  و جلوگیری از تکرار این عمل غیر انسانی ، ضرورت وجود قانون مستقلی در این زمینه احساس و به وضع این قانون پرداخت .

تعارض با اعلامیه های حقوق بشر

ماده ۲ اعلامیه جهانی حقوق بشر اعلام می دارد : « تمامی افراد بشر اعم از زن و مرد از لحاظ حیثیت و حقوق با هم برابرند و هرکس می تواند بدون هیچ گونه تمایز از حیث … جنس… از تمام حقوق و کلیه آزادی ها … بهره مند گردند .» در ماده ۱۱ همین اعلامیه آمده است : هرکس که به بزه کاری متهم شده باشد بی گناه محسوب خواهد شد تا وقتی که در جریان یک دعوی عمومی که در آن کلیه تضمین های لازم برای دفاع او تأمین شده باشد ، تقصیر او قانوناً محرز گردد .)

خرید با کلیه کارت های بانکی (دانلود فایل بلافاصله پس از خرید)

مقالات رشته تاریخ و جغرافیا مقالات رشته حقوق

.

نظرات بسته شده است.