طهارت – بررسی احکام فقهی و تطبیق آن با آیات قرآن درباره طهارتهای سه گانه – پرشین مقاله

طهارت

طهارت بدون شک بعثت حضرت محمد(ص) به عنوان رسول خدا از میان قوم جاهل عرب آرمان بزرگ و برجسته ای در بر داشته است. و قرنهاست که این آرمان متعالی در سراسر جهان اسلام، متجلی گردیده است.

مطلب بررسی احکام فقهی و تطبیق آن با آیات قرآن درباره طهارتهای سه گانه (وضو- غسل- تیمم) مشتمل ۱۱۶صفحه است، برای دیدن فهرست مطالب مقاله و جزئیات آن به اطلاعات اضافی زیر مراجعه فرمایید.

مقالات رشته دینی مقالات رشته معارف

فهرست مطالب

مقدمه. ۶

فصل اول. ۸

کلیات… ۸

۱-۱- دردین اسلام دونظام وجود دارد: ۹

۱-۲- بیان مسئله : ۱۱

۱-۳- مفهوم طهارت درلغت واصطلاح.. ۱۱

۱-۴- مفهوم نجاست درلغت واصطلاح.. ۱۴

۱-۴-۱- معنای لغوی نجاست… ۱۵

۱-۴-۲- لفظ نجس ورجس در آیات قرآن کریم. ۱۶

۱-۳- استعمال طاهر وطهارت درآیات قرآن. ۱۷

۱-۴- تعاریف عملیاتی.. ۱۷

۱-۵- هدف پژوهش… ۱۸

۱-۶- سوال پژوهش… ۱۸

فصل دوم: ۱۹

طهارت در آیات۲- طهارت در آیات… ۱۹

۲- طهارت در آیات… ۲۰

۲-۱- تفسیر آیات… ۲۰

۱-۱-۲- آیه اول: در این آیه شریفه چند مسئله باید بررسی شود. ۲۰

۲-۳- آیه دوم. ۲۲

۲-۴- تفسیر آیه سوم. ۲۳

۲-۵- تفسیر آیه چهارم. ۲۵

۲-۶- تفسیر آیه پنجم. ۲۶

۲-۶-۱-دوست داشتن.. ۲۷

۲-۷- تفسیر آیه ششم. ۲۷

۲-۷-۱- آب مطلق.. ۲۷

۲-۷-۲- آب جاری.. ۲۸

۲-۷-۳-آب کر. ۲۸

۲-۷-۴-آب قلیل.. ۲۹

۲-۷-۵-آب مضاف… ۲۹

۲-۸- تفسیر آیه هفتم. ۲۹

۲-۹- تفسیر آیه هشتم. ۳۰

۲-۱۰- تفسیر آیه نهم. ۳۰

۲-۱۱- تفسیر آیه دهم. ۳۰

۲-۱۲- تفسیر آیه یازدهم. ۳۱

۲-۱۳- تفسیر آیه دوازدهم. ۳۱

فصل سوم : ۳۲

مطهرات… ۳۲

۳- آب مطلق.. ۳۳

۱-۱- آب کر: ۳۳

۳-۲- آب قلیل.. ۳۵

۳-۳- آّب جاری.. ۳۵

۳-۴- آب باران. ۳۷

۳-۵- آب چاه ۳۸

۳-۶- آفتاب: ۳۹

۳-۷- آتش: ۴۱

۳-۸- «انتقال» ۴۲

۳-۹- اسلام. ۴۲

۳-۹- «تبعیت» ۴۲

۳-۱۰-۱- برطرف شدن عین نجاست… ۴۳

۳-۱۱- استبراء حیوان نجاستخوار. ۴۳

۳-۱۲- غائب شدن مسلمان. ۴۴

۳-۱۳- دباغی.. ۴۴

۳-۱۴- حلاجی.. ۴۵

۳-۱۵- جوشیدن: ۴۵

۳-۱۶- واجبات تخلی.. ۴۵

۳-۱۶-۲- نظر مذاهب… ۴۷

۳-۱۷- نظر مذاهب در مورد تطهیر محل نجاست… ۴۹

فصل چهارم: ۵۰

وضو. ۵۰

۴- احکام وضو. ۵۱

۱-۴-  در این آیه واجبات وضو به طور کامل مشخص شده است که عبارتند از : ۵۱

۴-۲- اول نیت… ۵۲

۴-۳- دوم شستن صورت : ۵۳

۴-۴- سوم شستن دستها ۵۵

۴-۵- مسح سر. ۵۷

۴-۵-۱- دلیل شیعه درباره مسح پاها در وضو. ۵۹

۴-۵-۲- اهل سنت دلیل آورده اند : ۶۰

۴-۶- ششم ترتیب وضو. ۶۱

۴-۷- هفتم موالات… ۶۱

۴-۸- « مبطلات وضو » ۶۱

فصل پنجم : ۶۵

طهارت کبری (غسل) ۶۵

۵- غسلهای واجب: ۶۶

۵-۱- غسلهای مستحبی.. ۶۶

۵-۲- نظرات مذاهب خمسه در مورد غسلهای واجب… ۶۷

۵-۲-۱- غسل جنابت و آنچه موجب غسل جنابت میشود. ۶۷

۵-۲-۲-جنب یعنی چه. ۶۸

۵-۳- استبراء. ۷۰

۵-۴- نحوه انجام غسل.. ۷۰

۵-۵- موالات در انجام غسل.. ۷۳

۵-۶- مکروهات غسل جنابت… ۷۴

۵-۷- آیا غسل جنابت نیاز به وضو دارد؟. ۷۵

۵-۸- حیض…. ۷۵

۵-۹- سن حیض…. ۷۶

۵-۱۰-غسل حیض…. ۷۶

۵-۱۱- غسل استحاضه. ۷۷

۵-۱۲- غسل میت… ۷۸

۵-۱۳- غسل نفاس… ۷۸

۵-۱۴- غسلهای مستحب… ۷۹

فصل ششم : ۸۲

تیمم. ۸۲

۶- احکام تیمم. ۸۳

۶-۱- نکات مهم آیه. ۸۶

۶-۲- جستجوی آب… ۸۸

۶-۳- چگونگی انجام تیمم. ۹۰

۶-۳-۱-نظر مذاهب در مقدار مسح صورت و دستها ۹۱

۶-۴- موالات در تیمم. ۹۲

۶-۵- عدم وجود حائل.. ۹۳

فصل هفتم : ۹۴

نجاسات… ۹۴

۷- نجاسات… ۹۵

۷-۲- طهارت لباس از خون. ۱۰۲

۷-۳- سومین قسم از نجاسات: ۱۰۳

۷-۴- نظر مذاهب در باره فضله حیوانات… ۱۰۴

۷-۵- نجاست مشرکان. ۱۰۴

فصل هشتم : ۱۰۵

نتیجه گیری و پیشنهادات… ۱۰۵

۸- نتیجه گیری.. ۱۰۶

۸-۱- پیشنهادات… ۱۰۷

فهرست منابع. ۱۰۸

فهرست منابع. ۱۰۹

مقاله بررسی احکام فقهی و تطبیق آن با آیات قرآن درباره طهارتهای سه گانه (وضو- غسل- تیمم)  در پرشین مقاله موجود می باشدبرای خرید و دانلود آن می توانید اقدام کنید.

خرید با کلیه کارت های بانکی (دانلود فایل بلافاصله پس از خرید)

مقالات رشته دینی مقالات رشته معارف

خلاصه ای کوتاه از مقاله بررسی احکام فقهی و تطبیق آن با آیات قرآن درباره طهارتهای سه گانه (وضو- غسل- تیمم) را در زیر می توانید ببینید.

مقدمه

طهارت بدون شک بعثت حضرت محمد(ص) به عنوان رسول خدا از میان قوم جاهل عرب آرمان بزرگ و برجسته ای در بر داشته است. و قرنهاست که این آرمان متعالی در سراسر جهان اسلام، متجلی گردیده است.

دردین اسلام دونظام وجود دارد:

نظام فقهی شیعه ونظام فقهی سنی. فقه شیعه دارای سه شعبه است:فقه شیعی امامی،فقه شیعه زیدی وفقه شیعه شیعه اسماعیلیه.فقه سنی دارای چهار شعبه مشهور است:فقه حنفی ،فقه شافعی،فقه مالکی وفقه حنبلی.چند دستگاه فقهی دیگر نیز درمیان اهل سنت پدید آمده است که پیروان زیادی را پیدا نکرده ورسمیت نیافته است،البته ظایریه نیز مشهورند.

این را هم بخوانید :  حقوق مالکیت - بررسی حقوق مالکیت معنوی تجارت - پرشین مقاله

بیان مسئله :

یکی از مسایل مهم نزد مسلمانان ،طهارت وپاکیزگی است.مسلمین طهارت را با ترتیب وقانون خاص رعایت می کنند، به اطفال خود می آموزند .اهل فقه و ایمان و یا محال فقهای دین برای معتبر بودن ودرستی طهارت، شروط وترتیب خاصی را بر طبق آیات قرآن کریم بیان نموده اند

مفهوم نجاست درلغت واصطلاح

نجس ونجاست درمعنی لغوی عبارت است از مطلق پلیدی. در معنی اصطلاحی وشرعی عبارت است از: پلیدی خاص که برآن احکام معین مترتب می شود ومکلف موظف است طبق حکم اسلامی از چیز نجس دوری نماید و درصورت تماس با آن شرایط خاص طهارت اولی را بدست آورد .

لفظ نجس ورجس در آیات قرآن کریم

ای کسانی که ایمان آورده اید ،محققاً بدانید که مشرکان نجس و پلیدند و بعد از این سال (که عهدشان به پایان می رسد ) نباید قدم به مسجد الحرام گذارند و اگر در اثر دور شدن نجاست و ثروت آنها از شما ، از فقر می ترسید (نترسید) که خدا  شما را از فضل و رحمت خود از خلق و مشرکان بی نیاز خواهد کرد که او به حوائج شما داناست و در کمال عنایت وحکمت است.

استعمال طاهر وطهارت درآیات قرآن

ای اهل ایمان چون خواهید برای نماز برخیزید، بشویید صورت و دستانتان  تا مرفق (آرنج) و مسح کنید سرو پاها را تا برآمدگی پا و اگر جنب هستید، پاکیزه شوید (غسل کنید) و اگر بیمار یا مسافر باشید و یا یکی از شما را  قضا حاجتی دست داده و  یا  با زنان مباشرت کرده اید و آب  نیابید (یا از استعمال آب ضرر می بینید) در این صورت به خاک پاک و پاکیزه تیمم کنید

طهارت در آیات

طهارت در لغت به معنای پاکیزگی است و از نظر شرع اسلام، عبارت از انجام اعمالی است که موجب اقامه نماز می­شوند (از قبیل وضو، غسل، تیمم و …)

طهارت به معنای پاکیزگی است. خداوند، در سوره آل عمران، آیه ۴۲، خطاب به حضرت مریم فرموده است: ای مریم! خدا تو را برگزید و پاک ساخته است و بر تمام زنان جهان برتری داده است. «طَهِّرِکِ».

آب مطلق

طهارت آبی است که بر طبیعت خود باقی باشد، همچنانکه از آسمان فرود می آید و یا از زمین می جوشد. به طوریکه بدون وصفی به آن آب گویند. آب بر مطلق بودن خود باقی می ماند مگر اینکه حفظ آن مشکل باشد.

نظر مذاهب در مورد تطهیر محل نجاست

طهارت تمام مذاهب آب را پاک کننده نجاست از مخرج بول و غائط می دانند و مذاهب چهارگانه می گویند: سنگ برای تطهیر مخارج بول و غائط کافی است.

امامیه گفته­اند: در تطهیر مخرج بول غیر از آب کفایت نمی کند ولی در مخرج غائط بین شستن با آب یا سه مرتبه سنگ کشیدن یا با پارچه­ای پاک در صورتی که غائط از مخرج تجاوز نکرده باشد مخیر است و الا با آب تطهیر کنند.

 دوم شستن صورت :

در آیه آمده : « فاغسلوا وجوهکم . یعنی صورتهایتان را بشویید. و منظور از « فاء» در آیه ترتیب است و به قرنیه آیات فهمیده می شود که باید اول صورت و بعد دستها را شست و سپس سر و پاها را مسح کرد .

سوم شستن دستها

و ایدیکم الی المرافق . کلمه ای که معنای مع است . در این جمله .

بدون تردید آرنج داخل در وجوب شستن است . در برخی آیات قرآن « الی» به معنای حقیقی خود که انتها را می رساند ، به کار رفته است .

دلیل شیعه درباره مسح پاها در وضو

شیعه می گوید : به مقتضای آیه قرآن و سنت یا روایاتی که از طریق اهل بیت پیامبر (ص) به ما رسیده است، در وضو روی پاها مسح کشیده بشود. بر طبق آیه: و امسحوا برووسکم و ارجلکم الی الکعبین در وضو به قسمتی از سر و پاها را تا بر آمدگی روی پا مسح نمایید .

غسل­های مستحبی

طهارت یک غسل دیگر در غسل­های واجب بیان شده است: در مورد وجوب غسل برای کسی که عمداً آیات را ترک کرده است.

در این مورد بین فقها اختلاف نظر وجود دارد. در مختلف الشیعه آمده:

علمای ما در وجوب غسل برای کسی که نماز آیات را قضا کرده باشد یا عمداً آن را ترک کرده باشد، اختلاف نظر دارند. سید مرتضی و ابوالصلاح آن را واجب دانسته­اند.

این را هم بخوانید :  حقوق مالکیت - بررسی حقوق مالکیت معنوی تجارت - پرشین مقاله

موالات در انجام غسل

سلار ترتیب را در غسل جنابت واجب دانسته است. اما موالات را واجب ندانسته است. در ترتیب شستن با سر آغاز می­شود، بعد راست و بعد چپ. اما در غسل ارتماسی ترتیب ساقط می­شود. و بنابر قول قوی با پیدایش حدث در اثناء غسل باید غسل را دوباره به جا آورد.

آیا غسل جنابت نیاز به وضو دارد؟

علمای امامیه معتقدند که غسل جنابت از وضو بی­نیاز است، هر غسلی نیاز به وضو دارد مگر جنابت. ولی مذاهب چهارگانه فرقی بین غسل جنابت و سایر غسل­ها نگذاشته­اند و در جایی که وضو شرط است اکتفا به غسل نکرده­اند.

احکام تیمم

طهارت های سه گانه عبارتند از: وضو، غسل و تیمم. طبق روایات و آیه ۶ سوره مائده آمده است: اگر بیمار یا مسافر باشید و اگر برای غسل و وضو، آبی نیابید، پس با خاک پاک تیمم کنید. و از آن به صورت (پیشانی) دستهایتان بکشید.

جستجوی آب

یکی از شروط صحت تیمم، تضییق وقت و نیافتن آب است. یعنی از یافتن آب در آخر وقت نماز ناامید باشد در این صورت، باید تیمم کند.

ابن جنید گفته با جستجو کردن برای آب در صورتی که امکان آن باشد و یا امید به یافتن آن وجود داشته باشد برای هر کس تا آخر وقت واجب است .

نظر مذاهب در مقدار مسح صورت و دستها

طهارت همان طور که مذاهب در معنی «صعید» اختلاف کرده اند در معنی و مراد از کلمه «وجه» و «ایدی» نیز اختلاف دارند :

مذاهب چهارگانه و ابن بابویه از علمای امامیه گفته اند : مراد از وجه تمام صورت است و ریش هم بخشی از آن است و مراد از «ایدی» دو کف و دو مچ یا دو مرفق است . مالکیه و حنابله گفته اند: مسح دو دست تا دو مچ واجب است و تا آرنج سنت است.

عدم وجود حائل

از دیگر نکاتی که در هنگام تیمم کردن باید رعایت شود این است که نباید مانعی بین کف دستها و زمین و یا مواضعی که باید مسح شود، وجود داشته باشد زیرا با وجود حائل تکلیف تحقق پیدا نمی کند مگر در حالت اضطرار که تیمم جبیره ای باشد.

سومین قسم از نجاسات:

طهارت خون ماهی و کک هر خون جراحتها و دملها وقتی که سرباز می کند و جاری می شود و بند نمی آید و خون زخمهایی که به خاطر ترس از بوجود آمدن تب و لرز شستشوی آنها ممکن نیست. چه کم، چه زیاد از بین بردن آن واجب نیست.

نظر مذاهب در باره فضله حیوانات

امامیه: فضله پرندگان چه حلال گوشت باشد و چه حرام گوشت و هم چنین هر حیوانی را که خون جهنده ندارد چه حلال گوشت یا حرام گوشت، پاک است. اما فضله حیواناتی مانند شتر، گوسفند…… که خون جهنده دارند و حلال گوشت پاک است.

نتیجه گیری

با توجه به مباحث بررسی شده، در رساله حاضر، و با بازگویی و توجه به احکام الهی و آیات قرآن کریم، تمامیت دین اسلام ، بار دیگر احراز گردید.

قرآن، کتاب آسمانی مسلمانان، کاملترین و جامع ترین کتاب در خصوص احکام دین می باشد و هر آنچه که خداوند فرموده، بدون شک و به طور قطع لازمه زندگی وحیات هر بشراست.

پیشنهادات

  1. درباره احکام دینی تفحص بیشتری توسط دانشجویان انجام شود.
  2. تدریس و بحث در باره احادیث به طور کاملتری در سر فصل های درسی دانشگاه قرار بگیرد.
  3. بدون ایجاد ذهنیت سوء و برخوردهای نامناسب دو گروه شیعه و سنی هر چه بیشتر درباره احکام دینی به تبادل نظر بپردازند. تا سندیت دین اسلام برای جهانیان به طور کامل تر و قاطع تری محرز گردد.

فهرست منابع

  • قرآن کریم
  • امام رضا (ع) ، فقه الرضا ، موسسه آل النبی (ع) ، لاحیا الشراف ، مشهد ، چاپ اول .
  • سیاح ،ا.، ۱۳۷۸، فرهنگ بزرک جامع نویس ( ترجمه المنجد ) چاپ دوم ، انتشارات اسلام ، تهران ، .
  • اصفهانی ، ر.، ۱۴۰۴ ، المفردات ، دفتر نشر کتاب ایران ،.
  • ابن بابویه ، ا.، ۱۳۷۷. ه.ق ،المفنع و الهدایه ، تهران، موسسه مطبوعاتی دینی قم .
  • ابن بابویه ، ا. ۱۴۱۳، من با عفیره الفقیه ، جلد اول ، چاپ دوم .
  • ابن انس ، م.، الموطاء ، لبنان، موسسه دارالفکر .
  • ابن ادریس ، ا.، ۴۱۱ ه.ق، اسرائر ، جامعه مدرسین قم ، نشر اسلامی.
  • آیت الله شیرازی ، م.، ۱۳۶۸، تفسیر نمونه ، قم ،نشر مدرسه امام امیر المونین (ع) .

خرید با کلیه کارت های بانکی (دانلود فایل بلافاصله پس از خرید)

مقالات رشته دینی مقالات رشته معارف

نظرات بسته شده است.