حل مسأله – آموزش راهبردهای حل مسأله در پیشرفت ریاضی و بهبود نگرش نسبت به درس ریاضیات – پرشین مقاله

حل مسأله

حل مسأله در این پژوهش تأثیر روش آموزش راهبردهای حل مسأله بر پیشرفت تحصیلی ریاضیات و نگرش نسبت به ریاضی مورد بررسی قرار گرفت. جامعه آماری این پژوهش عبارت بود از: دانش‌آموزان پسر سال دوم راهنمایی مدارس شهرستان طارم در سال تحصیلی ۸۲-۸۱ که نمره ریاضی آنها در نیم سال اول کمتر از ۱۲ بود. آزمودنی‌های این پژوهش به صورت تصادفی انتخاب شدند. به این ترتیب که از روی فهرست مدارس راهنمایی این شهرستان یک مدرسه به عنوان نمونه انتخاب شد.

این تحقیق دانشجویی آموزش راهبردهای حل مسأله در پیشرفت ریاضی و بهبود نگرش نسبت به درس ریاضیات مشتمل بر ۱۱۴ صفحه است، برای دیدن فهرست مطالب مقاله و جزئیات آن به اطلاعات اضافی زیر مراجعه فرمایید.

تحقیق داشنجویی

فهرست مطالب

فصل اول : طرح تحقیق

مقدمه: ۱۰

بیان مسأله: ۱۲

ضرورت تحقیق: ۱۴

اهداف تحقیق.. ۱۶

فرضیه‌های پژوهش…. ۱۷

تعریف اصطلاحات و متغیرها ۱۸

تعریف عملیاتی راهبردهای حل مسأله: ۱۸

متغیرهای تحقیق.. ۲۰

تعریف عملیاتی آموزش راهبردهای حل مسئله (متغیر مستقل) ۲۲

تعریف نظری نگرش (متغیر وابسته اول) ۲۵

فصل دوم.. ۲۷

پیشینه و زمینه های نظری پژوهش….. ۲۷

پیشینه و زمینه‌های نظری پژوهش…. ۲۸

مقدمه. ۲۸

الف- مبانی نظری در زمینه موضوع تحقیق.. ۲۸

تعریف و ویژگیهای مسئله و حل مسأله. ۲۸

حل مسئله و انتقال یادگیری.. ۳۰

رابطه بین تفکر انتقادی و حل مسئله. ۳۱

راهبردهای حل مسأله و فراشناخت… ۳۲

نظریه‌هایی پیرامون حل مسأله. ۳۳

حل مسئله از دیدگاه رفتارگرایی.. ۳۳

حل مسئله از دیدگاه گشتالت: ۳۵

رویکرد خبرپردازی  حل مسئله. ۳۶

مراحل آموزش حل مسئله (الگوی دی چکووکرافورد) ۴۱

پیشنهادهایی برای افزایش توانائیهای حل مسئله در یادگیرندگان: ۴۵

طرح جورج پولیا پیرامون حل مسئله. ۴۷

مبانی نظری در زمینه نگرش…. ۵۴

ویژگیها و ابعاد نگرش…. ۵۵

گسترش نگرشها ۵۶

تغییر نگرش…. ۵۷

الگوهای یادگیری تغییر نگرش…. ۵۹

الگوهای شناختی تغییر نگرش…. ۶۱

الگوهای کارکردی.. ۶۷

نگرشها و آموزش و پرورش…. ۶۸

یافته‌های پژوهشی در خارج از کشور ۶۹

یافته‌های پژوهشی در داخل کشور ۷۳

فصل سوم.. ۷۵

روش تحقیق… ۷۵

روش تحقیق: ۷۶

جامعه آماری… ۷۷

نمونه و روش نمونه‌گیری: ۷۷

ابزار پژوهش….. ۷۸

درصدبندی صفحات کتاب… ۷۹

شیوه اجرا ۸۱

روش تجزیه و تحلیل داده‌ها ۸۵

فصل چهارم.. ۸۶

تحلیل نتایج و بیان توصیفی یافته‌ها ۸۶

تحلیل نتایج و بیان توصیفی یافته‌ها ۸۷

(۴-۱) مقدمه: ۸۷

(۴-۲) آزمون همتاسازی: ۸۸

(۴-۳) تحلیل دادها با استفاده از آمار توصیفی.. ۸۹

(۴-۴) تجزیه و تحلیل داده‌ها با استفاده از آمار استنباطی.. ۱۰۲

فصل پنجم.. ۱۰۵

بحث و نتیجه‌گیری… ۱۰۵

نتایج پژوهش…. ۱۰۶

محدودیتهای پژوهش…. ۱۱۰

پیشنهادات به پژوهشگران.. ۱۱۰

ضمائم و پیوست‌ها ۱۱۲

فهرست منابع فارسی… ۱۱۲

فهرست منابع لاتین… ۱۱۲

پرسشنامه پژوهش….. ۱۱۲

تکالیف ارائه شده. ۱۱۲

منابع و مأخذ. ۱۱۳

فهرست جداول

جدول (۳-۱) مقایسه درصد صفحات کتاب اختصاص یافته به مواد سه‌گانه و درصد نمرات

امتحانی……………………………………………………………………………………

جدول (۴-۱) مقایسه شاخص‌های آماری نمرات ثلث دوم دو گروه تجربی و گواه ………………

جدول (۴-۲) توزیع فراوانی نمرات گروه گواه در پیش‌آزمون مقیاس نگرش‌سنج نسبت به

ریاضی……………………………………………………………………………………

جدول (۴-۳) اندازه‌های گرایش مرکزی و تغییرپذیری مربوط به نمرات گروه گواه در پیش

آزمون نگرش نسبت به ریاضی………………………………………………………………

جدول (۴-۴) توزیع فراوانی نمرات گروه گواه در پس ‌آزمون مقیاس نگرش‌سنج نسبت به

ریاضی……………………………………………………………………………………

جدول (۴-۵) اندازه‌های گرایش مرکزی و تغییرپذیری مربوط به نمرات پس ‌آزمون مقیاس نگرش

نسبت به ریاضی…………………………………………………………………………..

جدول (۴-۶) توزیع فراوانی نمرات گروه گواه در پس ‌آزمون پیشرفت تحصیلی ریاضی……………

جدول (۴-۷) اندازه‌های گرایش مرکزی و تغییرپذیری مربوط به نمرات پس ‌آزمون پیشرفت

تحصیلی ریاضی گروه گواه………………………………………………………………….

جدول (۴-۸) توزیع فراوانی نمرات گروه آزمایشی در پیش ‌آزمون نگرش‌ نسبت به ریاضی……….

جدول (۴-۹) اندازه‌های گرایش مرکزی و تغییرپذیری مربوط به نمرات پیش ‌آزمون نگرش

گروه آزمایش …………………………………………………………………………….

جدول (۴-۱۰) توزیع فراوانی نمرات گروه گواه در پس ‌آزمون مقیاس نگرش‌سنج  نسبت به

ریاضی……………………………………………………………………………………

جدول (۴-۱۱) اندازه‌های گرایش مرکزی و تغییرپذیری مربوط به نمرات پس ‌آزمون نگرش نسبت

به ریاضی گروه گواه………………………………………………………………………

جدول(۴-۱۲) توزیع فراوانی نمرات گروه‌آزمایشی در پس‌‌آزمون پیشرفت تحصیلی ریاضی…………

جدول (۴-۱۳) اندازه‌های گرایش مرکزی و تغییرپذیری مربوط به نمرات پس ‌آزمون پیشرفت

تحصیلی ریاضی گروه آزمایش ………………………………………………………………

جدول (۴-۱۴) اطلاعات حاصل از تحلیل داده‌ها، اجرای آزمون t و استخراج t جدول در مورد

فرضیه شماره ۱…………………………………………………………………………….

جدول (۴-۱۵) اطلاعات حاصل از تحلیل داده‌ها، اجرای آزمون t و استخراج t جدول در مورد

فرضیه شماره ۲…………………………………………………………………………….

فهرست اشکال

شکل (۲-۱) بازنمایی شناختی مسئله از یک ساخت شناختی اثر گرینو………………………….

شکل (۲-۲) استراتژی احتمالی گرینو……………………………………………………….

شکل (۲-۳) واحد TOTE………………………………………………………………..

شکل (۲-۴) مسئله پاندول دی چکووکرافورد……………………………………………….

شکل (۲-۵) مراحل مختلف فرایند تغییر نگرش بر طبق الگوی هاولند…………………………..

شکل (۲-۶) ساختهای شناختی متعادل و نامتعادل……………………………………………

شکل (۳-۱)  طرح پس آزمون با گروه کنترل……………………………………………….

شکل (۳-۲)  طرح پیش آزمون- پس آزمون با گروه کنترل ………………………………..

فهرست نمودار

نمودار (۴-۱) مقایسه میانگین نمرات پیشرفت تحصیلی ثلث دوم درس ریاضی……………………

نمودار (۴-۲) نمودار ستونی میانگین‌های دو گروه گواه و آزمایش در آزمون پیشرفت تحصیلی

ریاضیات………………………………………………………………………………….

نمودار (۴-۳) نمودار ستونی میانگین‌های نمرات حاصل از تفاوت نمرات
آزمودنی‌های دو گروه گواه و آزمایش در پیش آزمون و پس آزمون مقیاس نگرش نسبت به ریاضیات

.

مقاله آموزش راهبردهای حل مسأله در پیشرفت ریاضی و بهبود نگرش نسبت به درس ریاضیات از پرشین مقاله

خلاصه ای کوتاه از مقاله آموزش راهبردهای حل مسأله در پیشرفت ریاضی و بهبود نگرش نسبت به درس ریاضیات را در زیر می توانید ببینید.

چکیده:

در این پژوهش تأثیر روش آموزش راهبردهای حل مسأله بر پیشرفت تحصیلی ریاضیات و نگرش نسبت به ریاضی مورد بررسی قرار گرفت. جامعه آماری این پژوهش عبارت بود از: دانش‌آموزان پسر سال دوم راهنمایی مدارس شهرستان طارم در سال تحصیلی ۸۲-۸۱ که نمره ریاضی آنها در نیم سال اول کمتر از ۱۲ بود. آزمودنی‌های این پژوهش به صورت تصادفی انتخاب شدند.

مقدمه:

یک کشف بزرگ سبب حل شدن یک مسأله بزرگ می‌شود، ولی در حل هر مسئله حبه‌ای از اکتشاف وجود دارد. مسئله شخص ممکن است چندان پیچیده نباشد، ولی اگر کنجکاوی وی را برانگیزد و ملکه‌های اختراع و اکتشاف را در فرد به کار وادارد، و اگر آن را با وسایل و تدابیر خود حل کند ممکن است از تنش و شادمانی حاصل از پیروزی در اکتشاف شاد شود،

بیان مسأله:

علی‌رغم اختلاف نظرهایی که در تعریف نگرش بین روانشناسان مختلف وجود دارد، روی هم رفته تعریف سه عنصری نگرش تعریفی است که بیشتر روان‌شناسان روی آن اتفاق نظر دارند. عنصر شناختی شامل اعتقادات و باورهای شخصی درباره یک شیء یا یک اندیشه است، عنصر احساسی یا عاطفی آن است که معمولا نوعی احساس عاطفی با باورهای ما پیوند دارد و تمایل به عمل، به آمادگی برای پاسخگویی به شیوه‌ای خاص اطلاق می‌شود (کریمی، ۱۳۸۰) حل مسأله

ضرورت تحقیق:

جورج پولیا در دیباچه و ویرایش دوم کتاب چگونه مسئله را حل کنیم می‌نویسد «ریاضیات این افتخار مشکوک را دارد که در برنامه آموزشگاهها موضوع کمتر جالب توجه همگان باشد… معلمان آینده از مدارس ابتدایی عبور می‌کنند برای آنکه از ریاضیات بیزار شوند… و سپس به مدارس ابتدایی بازمی‌گردند

اهداف تحقیق

عموما به اهمیت ریاضی واقفیم و می‌دانیم داشتن پایه‌ای مناسب در درس ریاضی تا چه حد به پیشرفت دانش‌آموزان  و دانشجویان در سایر دروس کمک می‌کند، اما اغلب دانش‌آموزان نمی‌دانند که درس ریاضی را چگونه باید آموخت (ریاضی سال دوم راهنمایی، ۱۳۷۷، ص ۴) با توجه به مطلب فوق هدف عمده پژوهش حاضر بررسی تأثیر آموزش روش گام به گام حل مسأله ریاضی جورج پولیا در نگرش نسبت به درس ریاضی و پیشرفت تحصیلی در آن می‌باشد .

فنون حل مسأله

مبانی نظری در زمینه موضوع تحقیق

تعریف و ویژگیهای مسئله و حل مسأله

بنا به تعریف، وقتی یادگیرنده با موقعیتی روبرو می‌شود که نمی‌تواند با استفاده از اطلاعات و مهارتهایی که در آن لحظه در اختیار دارد به آن موقعیت سریعا پاسخ دهد یا وقتی که یادگیرنده هدفی دارد و هنوز راه رسیدن به آن را نیاموخته است، می‌گوئیم با یک مسئله روبرو است. با توجه به تعریف مسئله، می‌توان حل مسأله را به صورت تشخیص و کاربرد دانش و مهارتهایی که منجر به پاسخ درست یادگیرنده به موقعیت یا رسیدن او به هدف مورد نظرش می‌شود تعریف کرد.

مثال برای روش حل مسأله

حل مسئله و انتقال یادگیری

حل مسأله و انتقال یادگیری یا انتقال آموزش رابطه نزدیکی با یکدیگر دارند. گروهی از روانشناسان حل مسأله را نوعی انتقال یادگیری می‌دانند. بنا به تعریف، انتقال یادگیری به تأثیر یادگیریهای قبلی بر یادگیریهای بعدی گفته می‌شود. مدافعان این نظر که حل مسئله نوعی انتقال یادگیری است می‌گویند

انواع تکنیکهای حل مسأله

رابطه بین تفکر انتقادی و حل مسئله

تفکر انتقادی و حل مسئله از نظر ماهیت یک چیز هستند و هر دوی آنها از انواع تفکر آدمی به حساب می‌آیند. با این حال، می‌توان تا اندازه‌ای آنها را از یکدیگر متفاوت دانست. به باور سیفرت (۱۹۹۱)، تفکر انتقادی بیشتر به فرایند تفکر مربوط می‌شود، در حالیکه حل مسأله بیشتر با فرآورده یا نتیجه تفکر سروکار دارد. همچنین سیفرت درباره

راهبردهای حل مسأله و فراشناخت

در چند سال اخیر پژوهشگرانی نظیر شیگما تاوکاتسومی (۱۹۹۳) در آموزش ریاضی به اهمیت مؤلفه‌های فراشناختی در حل مسئله پی برده‌اند. ایشان معتقدند آگاهی نسبت به اهمیت مؤلفه‌های شناختی و بالطبع تنظیم آنها، نوعی توانایی ذهنی است که از شناخت متمایز می‌گردد، این توانایی ذهنی، فراشناخت نام دارد

حل مسئله از دیدگاه رفتارگرایی

از آنجا که موضوع مورد مطالعه و نظریه‌پردازی در رفتارگرایی پاسخها یا رفتارهای قابل مشاهده و اندازه‌گیری می‌باشد به حل مسئله نیز از همان دریچه نگریسته‌اند. اساسا ایشان مسأله را موقعیت تحریک کننده‌ای می‌دانند که ارگانیسم پاسخ آماده‌ای برای آن ندارد. همچنین اسکینر (۱۸۶۶) مسأله را پرسشی می‌داند که در لحظه مطرح شدن، پاسخی برای آن وجود ندارد. از این نظر گاه، حل مسأله به روابط میان سه متغیر، محرک، پاسخ و تقویت مربوط می‌گردد.

مهارت حل مسأله در دانش آموزان

یافته‌های پژوهشی در داخل کشور

اصغری نکاح (۱۳۷۸) در پایان‌نامه خود می‌آورد آموزش روش راهبردهای حل مسأله همراه روش سنتی با روش سنتی تدریس به تنهایی در افزایش توانایی حل مسأله ریاضی بصورت کلی اثربخش‌تر است همچنین آموزش راهبردهای حل مسأله همراه روش سنتی در مقایسه روش سنتی به تنهایی در حل مسایل جبر و هندسه از مسایل حساب موثرتر بوده است.

پیشنهادات به پژوهشگران

۱- در ابتدا به پژوهشگران بعدی پیشنهاد می‌شود که برای محدودیتها و ضعفهایی که در قبل برای این پژوهش به آنها اشاره شد، تدابیری بیاندیشند.

۲- این پژوهش به مطالعه بر روی دوره تحصیلی راهنمایی (دوم راهنمایی) متمرکز بوده است، به پژوهشگران توصیه می‌شود نظیر این پژوهش را در مقاطع دبیرستان و دانشگاه اجرا نمایند.

منابع و مأخذ

فهرست منابع فارسی

 الف) کتب

پولیا، جورج. (۱۳۷۶) “چگونه مسئله را حل کنیم”؛ ترجمه احمد آرام، انتشارات کیهان، چاپ سوم (تاریخ انتشار اثر به زبان اصلی ۱۹۴۵).

دلاور، علی (۱۳۸۰) “احتمالات و آمار کاربردی در روان شناسی و علوم تربیتی”، انتشارات رشد، چاپ هفتم.

.

 

نظرات بسته شده است.