مالکیت در فقه وحقوق – مالکیت دوره‌ای در فقه و حقوق ایران – پرشین مقاله

مالکیت در فقه وحقوق

مالکیت در فقه وحقوق، مسئله مالکیت دوره ای به طور مشخص از زمانی در ایران مطرح شد که شرکتی به نام «شرکت مجتمع های توریستی و رفاهی آبادگران ایران» اقدام به فروش هفتگی آپارتمان ها و ویلاهای توریستی واقع در ساحل جزیره کیش نمود.این شرکت در آگهی ها و برگه های تبلیغاتی خود از عنوان «تایم شر» مالکیت زمانی«بیع زمانی» استفاده نمود.شروع فعالیت این شرکت به ویژه استفاده از اصطلاحات و عناوین بحث انگیز فوق، موجب مطرح شدن این موضوع در محافل حقوقی گردید چرا که عنوان بیع زمانی و مالکیت زمانی یا مالکیت دوره‌ای در حقوق ایران و خصوصاً در فقه، بی سابقه و ناشناخته بود.

این تحقیق دانشجویی  مالکیت دوره‌ای در فقه و حقوق ایران  مشتمل بر ۱۵۸ صفحه است، برای دیدن فهرست مطالب مقاله و جزئیات آن به اطلاعات اضافی زیر مراجعه فرمایید.

روش تحقیق مقالات رشته حقوق

فهرست

مقدمه. ۲

طرح مسئله: ۲

هدف، انگیزه و ضرورت تحقیق.. ۳

سؤالات تحقیق: ۳

فرضیه تحقیق: ۴

پیشینه تحقیق: ۵

روش تحقیق: ۵

ساختار تحقیق: ۵

فصل اول. ۷

کلیات… ۷

۱-۱ تعریف مال. ۷

۱-۲  تقسیم بندی اموال در فقه و قانون مدنی.. ۱۱

۱-۲-۱ گفتار اول: انواع مال در فقه. ۱۱

۱-۲-۲ انواع مال در قانون مدنی.. ۱۷

۱-۳ حقوق.. ۲۲

۱-۳-۱  معنای لغوی حق.. ۲۲

۱-۳-۲  معنای اصطلاحی حق.. ۲۲

۱-۳-۳  وجه مشترک حق و ملک… ۲۴

۱-۴  اقسام حقوق.. ۲۵

۱-۴-۱  حق غیر مالی.. ۲۵

۱-۴-۲  حق مالی.. ۲۵

۱-۴-۳  حق دینی.. ۲۶

۱-۴-۴  حق عینی.. ۲۶

۱-۵  تقسیم اموال به اعتبار قابلیت انتقال. ۲۷

۱-۵-۱ اصل انتقال پذیری اموال. ۲۷

۱-۵-۲  اموال انتقال ناپذیر. ۲۸

۱-۵-۳ تفاوت مالکیت منافع و حق انتفاع. ۲۹

۱-۶ ویژگی های مالکیت در قوانین موضوعه (مطالعه تطبیق) ۳۰

فصل دوم. ۳۴

مالکیت… ۳۴

۳-۱ ملکیت… ۳۴

۲-۱-۱ عناصر ملکیت… ۳۸

۲-۱-۲  صفات ملکیت… ۴۰

۲-۲ واژه مالکیت دوره ای.. ۴۵

۲-۲-۱پیشینه مالکیت دوره ای در غرب و جهان. ۴۷

۲-۲-۲ پیشینه مالکیت دوره ای در ایران. ۴۸

۲-۲-۳ مالکیت دوره ای با سیستم حقوقی ایران. ۴۹

۲-۲-۴  ارکان و آثار قرارداد انتقال مالکیت دوره ای.. ۴۹

۲-۲-۵ ویژگی های قرارداد مالکیت دوره ای.. ۵۰

۲-۲-۶ رابطه مالکان با یکدیگر. ۵۲

۲-۲-۷  حدود اختیارات مالکان. ۵۳

فصل سوم: ۵۷

بیع و قرارداد مالکیت دوره ای.. ۵۷

۳-۱  عقد بیع. ۵۷

۳-۱-۱  تشکیل قرارداد بیع. ۵۹

۳-۱-۲  تعریف بیع و ویژگی های آن. ۶۰

۳-۲ اوصاف عقد بیع. ۶۰

۳-۲-۱ تملیکی بودن بیع. ۶۱

۳-۲-۲  معاوضی بودن بیع. ۶۱

۳-۲-۳ عین بودن مبیع. ۶۳

۳-۲-۴ لزوم عقد بیع. ۶۴

۳-۲-۵  دوام بیع. ۶۵

۳-۳ انعقاد بیع. ۶۷

۳-۳-۱ اراده ۶۷

۳-۳-۲ اهلیت تصرف بیع. ۶۸

۳-۴ بیع و مالکیت دوره ای.. ۶۹

۳-۴-۱  اوصاف مبیع. ۶۹

۳-۴-۲ مبیع مالیت داشته باشد. ۷۰

۳-۴-۳ مبیع قابل خرید و فروش باشد. ۷۰

۳-۴-۴ مبیع معلوم و معین باشد. ۷۱

۳-۴-۵  متعلق مالکیت در این قرارداد، عین است… ۷۳

۳-۴-۶ انتقال مالکیت به صورت مدت دار و زمان بندی شده است… ۷۳

۳-۴-۷ مدت معین در این قرارداد به صورت جدول لغزنده،تغییر خواهد کرد. ۷۴

۳-۴-۸ از نظر قوانین موضوعه به رسمیت شناخته شده است. ۷۴

۳-۴-۹ مال در این قرارداد هیچ گاه بدون مالک نیست. ۷۴

۳-۴-۱۰ملک در تمام طول سال تحت حمایت و رسیدگی مالکان است. ۷۵

۳-۵  فواید حاصله از اجرای طرح مالکیت دوره ای.. ۷۶

۳-۵-۱  مزایای طرح مالکیت دوره ای.. ۷۷

۳-۵-۲ معایب مالکیت دوره ای.. ۷۸

۳-۵-۳ اعمال طرح جدید فروش مالکیت دوره ای.. ۷۹

۳-۵-۴ قوانین و مقررات طرح مالکیت دوره ای.. ۸۰

فصل چهارم: ۸۲

ماهیت فقهی و حقوقی مالکیت دوره ای.. ۸۲

۴-۱ بررسی بیع موقت… ۸۲

۴-۱-۱ بیع عین به صورت غیر موقت… ۸۲

۴-۱-۲ بیع با قید زمانی.. ۸۳

۴-۱-۳ بیع موقت… ۸۳

۴-۲ بطــلان مالکیــت موقــت… ۸۴

۴-۲-۱ معقول نبودن و عدم مشروعیت بیع موقت… ۸۵

۴-۲-۲ غیر مصطلح بودن بیع موقت… ۸۶

۴-۲-۳ بررسی ادله منکرین از جنبه ی فلسفی.. ۸۷

۴-۲-۴ عدم امکان تقیید اعراض قار به زمان. ۸۹

۴-۲-۵ بررسی ادله منکرین از جنبه فقهی و حقوقی.. ۹۰

۴-۲-۶ بی سابقه بودن مالکیت موقت در شرع. ۹۲

۴-۲-۷ انفکاک ناپذیری ملکیت از مملوک… ۹۲

۴-۲-۸ تنافی تقیید مالکیت به زمان. ۹۵

۴-۳ دلایل امکان و مشروعیت مالکیت موقت… ۹۷

۴-۳-۱ امکان تصور عقلی حقوق مالکیت موقت… ۹۸

۴-۳-۲ وقوع مالکیت موقت در فقه. ۹۹

۴-۴ ماهیت حقوقی اجاره بشرط تملیک… ۱۰۵

۴-۴-۱ انواع اجاره  بشرط تملیک… ۱۰۵

۴-۴-۲ تحلیل ماهیت اجاره به شرط تملیک به عنوان مبنای فقهی مالکیت دوره ای.. ۱۰۶

۴-۵  بررسی شیوه های مشابه. ۱۰۸

۴-۵-۱ بیع مشاع به شرط مهایات… ۱۰۸

۴-۵-۲ تفاوت قاعده مهایات با قرارداد دوره ای.. ۱۰۹

۴-۵-۳ صلح منافع. ۱۱۲

۴-۵-۴ شرکت سهامی.. ۱۱۴

۴-۵-۵ افراز زمانی.. ۱۱۵

۴-۵-۶ تفاوت مالکیت مشاع و مالکیت زمان بندی شده از نظر ماهیت… ۱۱۸

فصل پنجم : ۱۲۱

بررسی حجیت… ۱۲۱

اعتبار مالکیت دوره ای در بخش قراردادها ۱۲۱

۵-۱ جایگاه مالکیت دوره ای در عقود معین.. ۱۲۱

۵-۲ عقدصلح.. ۱۲۳

۵-۲-۱  نظریه استقلالی عقدصلح.. ۱۲۴

۵-۲-۲ تحلیل مالکیت دوره ای در عقد صلح.. ۱۲۶

۵-۳ جایگاه «مالکیت دوره ای » در عقود نامعین.. ۱۲۷

۵-۳-۱ مبانی اصل آزادی اراده در قانون مدنی.. ۱۲۷

۵-۳-۲ مبانی اصل آزادی اراده در فقه. ۱۲۹

۵-۳-۳ آیه شریفه اوفوا بالعقود. ۱۳۱

۵-۳-۴ آیه شریفه لاتأکلوا اموالکم دینکم بالباطل الا ان تکون تجاره عن.. ۱۳۳

تراض…. ۱۳۳

۵-۳-۵  المؤمنون عند شروطهم. ۱۳۴

۵-۳-۶ روایت نبوی«الناس مسلطون علی اموالهم» ۱۳۵

نتیجه: ۱۳۷

ضمایم. ۱۳۹

فهرست منابع. ۱۴۷

.

مقاله  مالکیت دوره‌ای در فقه و حقوق ایران از پرشین مقاله

خلاصه ای کوتاه از مقاله  مالکیت دوره‌ای در فقه و حقوق ایران را در زیر می توانید ببینید.

انواع مالکیت

تعریف مال

مالکیت در فقه وحقوق ، در کتب لغت مال از ریشه مول در عربی آن را از فعل ماضی (مال – یمیل – میلاً) شمرده اند چنین معنا کرده اند که موضوع میل و رغبت انسان باشد. به ثروت یا دارائی، هر آنچه که به تملک و تصرف انسان درآید، و به تمام اشیاء که دارای ارزش اقتصادی است و دارای منفعت بوده و متعلق غرض عقلا قرار گیرد نیز گفته شده است.

انواع مال در فقه

فقها اسلامی اموال را به چهار دسته تقسیم کرده اند:

۱- اعیان     ۲- منافع         ۳- دیون و تعهدات در ذمه      ۴- حقوق مالی

تعریف عین: اموالی که وجود خارجی داشته و با حس لامسه قابل ادراک باشد«عین» نامیده  می شود. به طور معمول، هر گاه واژه عین در برابر منفعت بکار می رود مقصود جسم مادی خارجی و منافع آنست ولی این اشیاء نباید سبب این پندار شود که منفعت وجود خارجی مستقل دارد و همیشه از توابع عین است عین مال، جدای از منافع آن نیز قابل تصور است: چنانکه اگر منافع ملکی به وسیله عقد اجاره یا صلح برای مدتی به دیگری واگذار شود، دو مالک بر آن وجود دارد.

معنای لغوی حق

حق در اصل لغت یعنی مطابقت و موافقت که در معانی مختلف بکار رفته است . قدر مشترک همه آنها ثبوت و وجوب است به معنای عدل در مقابل ظلم و نیز، سهم و بهره هم بکار رفته است بنابراین حق به اعتبار معنای مصدری آن ثبوت یعنی وجود حقیقی و به اعتبار معنای وصفی آن ثابت  یعنی موجود حقیقی می باشد.

انواع مالکیت در اسلام

معنای اصطلاحی حق

اصطلاح واژه حق در دو معنای عام و خاص بکار می رود.معنای عام عبارت است از «سلطه ای که برای شخص بر شخص دیگر یا مال یا شیء، جعل و اعتبار می شود.» به عبارت دیگر، حق توانائی خاصی است که برای کسی یا کسانی نسبت به شخص یا چیزی اعتبار شده و به مقتضای این توانائی، صاحب حق می تواند در متعلق آن تصرف کند یا از آن بهره برگیرد پس حق، نوعی سلطنت و استیلا برای انسان بر چیز دیگر است .خواه آن چیز که متعلق حق قرار می گیرد مال باشد یا انسان . در این معنای عام حق شامل ملک هم می شود و به موجب این تعریف، حق و ملک یک حقیقت واحدند با این تفاوت که حق مرتبه پایین تری از ملک است و به سخن دیگر، ملک یک مفهوم مشکک دارای مراتب است که اولین مرتبه پایین آن، حق است

وجه مشترک حق و ملک

هر چه مشترک حق و ملک، وجود رابطه و نسبتی است که از آن به واجدیت و دارا بودن، تعبیر کرده اند و از جعل اعتبار شارع یا عقلا برای دارنده ی آن حاصل می شود حق به داشتن نوعی توانایی و قدرت تعریف شده که اگر این قدرت تام باشد به طوری که دارنده آن هر گونه تصرفی را در مال بتواند انجام دهد «ملک» نامیده می شود و اگر این توانائی محدود شود «حق» نام دارد. این توانایی گاهی به عین، گاهی به عقد و گاهی به شخص تعلق می گیرد مانند حق التحجیر که صاحب آن بر زمین حق اولویت دارد حق خیار که صاحب آن در فسخ عقد خیاری حق داشته و نیز حق القصاص که صاحب آن یعنی ولی دم، حق قصاص جانی را دارد.

حق عینی

سلطه ای است که شخص نسبت به چیزی دارد و می تواند آن را بطور مستقیم و بیواسطه اجرا کند مانند حق ما لکیت اعیان.حق عینی بر دو قسم است:

  • حق عینی اصلی
  • حق عینی تبعی

در کتاب حقوق اموال در مورد تعریف حق عینی آمده است: حقی است که بطرفیت عموم، قابل استناد است و بصاحب آن، اجازه می دهد که اختیارات قانونی خود را روی مال موجود در خارج (اعم از منقول و غیر منقول) بکار برد مانند مالکیت مباح له در ملک مورد حق انتفاع از نظر حق انتفاعی که دارد و مالکیت صاحب حق ارتفاق.

انواع مالکیت در حقوق مدنی

ویژگی های مالکیت در قوانین موضوعه (مطالعه تطبیق)

مالکیت در فقه وحقوق ، به پیروی از فقه اسلام در قانون مدنی ایران اثر مالکیت از یک سو، مثبت است و از سوی دیگر منفی، مالک اثباتاً حق هر گونه تصرف را در مال خود دارد و نفیاً هیچ کس حق ندارد مال او را از تصرفش بیرون کند. مواد صریح مربوط به این موضوع در قانونی مدنی به این شرح است:ماده ۳۰: هر مالکی نسبت به مایملک خود، حق همه گونه تصرف و انتفاع دارد مگر در مواردی که قانون استثناء کرده باشد

مالکیت

اصطلاح مالکیت در فقه وحقوق دوره ای به نوع خاصی از انتقال مالکیت اطلاق می شود که طبق آن مالکان حق استفاده از ملک را بصورت زمان‌بندی شده پیدا می کنند و در این فصل به بررسی مالکیت و عناصر و صفات مالکیت و مقایسه آن با زمان‌بندی شده مورد بررسی قرار می گیرد.

ملکیت 

برای شناخت حقیقت مالکیت توجه به امور زیر لازم و ضروری است هر یک از این امور در حقیقت بیان کننده یکی از ابعاد و زوایای مفهوم مالکیت در اسلام می باشد:

۱ – برخی از فقهاء تصریح کرده اند که لفظ مالکیت دارای حقیقت شرعیه نیست، بنابراین برای شناخت مفهوم مالکیت نیازی به مراجعه به متون شرعی نیست.

واژه مالکیت دوره ای

واژه « time sharing» در لغت به معنای سهم زمانی یا مشارکت زمانی است و در اصطلاح به شیوه خاص استفاده و انتفاع از ملک اطلاق می شود که بر طبق آن، مالکین به صورت دوره ای حق استفاده از ملک را دارند مؤلف فرهنگی حقوقی« Black » درباره این واژه می نویسد:« time sharing » شکلی از مالکیت دوره ای مال است که عموماً در املاک مشاعی که مخصوص گذران اوقات فراغت است و نیز در اماکن تفریحی رواج دارد و در آن ، چند مالک استحقاق می یابند که برای مدت معین در هر سال، از آن مال استفاده کنند(مثلاً دو هفته در هر سال) . تایم شرینگ« time sharing» یا مالکیت در فقه وحقوق دوره ای امروزه در تمام کشورهای غربی به عنوان یک پدیده جدید حقوقی پذیرفته شده است. در قوانین کشورهای مترقی این پدیده جایگاه واقعی و مناسب خود را پیدا کرده است.

پیشینه مالکیت دوره ای در غرب و جهان

این مفهوم اولین بار دراواسط دهه ۱۹۶۰ میلادی در اروپا شکل گرفت و در سال ۱۹۶۹ در آمریکا مطرح شد. در سال ۱۹۷۵ در آمریکا، مشارکت زمانی به عنوان سریعترین بخش صنعت توریسم رشد و توسعه یافته است پدیده مالکیت دوره ای در اواخر قرن بیستم تکوین یافت این پدیده جالب که کمتر از ۳۵ سال عمردارد با سرعت باورنکردنی در حال جهانی شدن است. هر روز که می گذرد کشورهای بیشتری به این صنعت جدید روی می آورند زیرا یکی از راه ها عمده جلب توریست و بهترین روش برخورداری از سفرهای تفریحی جذاب، پر کیفیت و کم هزینه است.

پیشینه مالکیت دوره ای در ایران

مالکیت در فقه وحقوق ، نشانه هایی از مشارکت دوره ای  را در فرهنگ ایران از دیرباز تاکنون تجربه کرده‌ایم، کشاورزان در بهره برداری از آب قنوات و چاههای کشاورزی بطور مشاع مالکیت داشته و هر کس متناسب با سهم خود در زمان معینی از آب برای آبیاری باغات و اراضی خود استفاده می نمود ورود این سیستم به صنعت گردشگری و ایجاد جذابیت در خرید ویلا و آپارتمان در مناطق توریستی به صورت دوره ای تحول عظیمی راطی چند دهه اخیر در کشورهای پیشرفته صنعتی ایجاد نموده و از این رو شرکت مجتمع های توریستی و رفاهی آبادگران ایران برای اولین بار در سال ۱۳۷۳ طرح نوین مالکیت زمانی را به منظور احیا و رونق بخشیدن و به صنعت گردشگری در ایران مطرح و در جزیره زیبای کیش به اجرا درآورد.

مالکیت دوره ای با سیستم حقوقی ایران

برای انطباق این نهاد حقوقی با سیستم حقوقی ایران و قوانین موضوعه می توان از دو روش استفاده کرد:

۱ – طرفین مطابق ماده ۱۰ قانون مدنی برای تثبیت این نوع حق، قراردادی تنظیم کنند که در متن آن به زمان استفاده و مدت آن و سایر شرائط قرارداد تصریح شده باشد و یا این عمل حقوقی با یکی از عقود معینه انطباق داده شود که در حالت اخیر چنانچه طرفین قصد داشته باشند از عین مال استفاده کنند نهاد یا مالکیت دوره ای و قابل انطباق با یکی از عقود ناقله از جمله عقد بیع می باشد.

۲ – اگر فقط قصد استفاده از مال مد نظر باشد بدون اینکه طرفین بخواهند عین را واگذار کنند میتوان این نهاد حقوقی را با یکی از عقود اجاره یا عقد صلح منافع منطبق کرد.

ویژگی های قرارداد مالکیت دوره ای

مالکیت در فقه وحقوق ، توجه دقیق به اصول حاکم بر قراردادها از جمله اصل حاکمیت اراده و ماده ۱۰ قانون مدنی و اصل صحت نشان می دهد تا زمانی که قانونگذار با یک نص صریح قانونی، معامله ر ا بی اعتبار نشناخته نبایستی بی جهت در دامنه ی معاملات باطل افزود بلکه بایستی برای انعقاد معامله ارکان اصلی آن از جمله ایجاب و قبول را کافی داشت.و تا آنجا که ممکن است قرارداد را به گونه ای تفسیر نمود که به صحت آن منتهی شود که قرارداد مالکیت دوره ای یعنی قرارداد انتقال مالکیت زمانبندی شده را باید قراردادی مستقل از عقود معین دانسته و با توجه به ماده ۱۰ قانون مدنی و اصل آزادی قراردادها در فقه صحت و نفوذ آن را اثبات کردیم.

.

نظرات بسته شده است.