احسن الحدیث – بررسی روش تفسیری احسن الحدیث – پرشین مقاله

احسن الحدیث

احسن الحدیث سنت الهی در همه زمان ها ، بر آن بوده که هر پیامبری  را به زبان قومش مبعوث کند . لذا زبان قرآن ، همان زبان پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله یعنی زبان عربی است که مردم هم ، به همان زبان با یکدیگر سخن می گفته اند . خداوند متعال پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله را مفسر قرآن معرفی کرد . اصحاب پیامبر صلی الله علیه و آله که زبانشان عربی بود ، قرآن را می فهمیدند ، چرا که قرآن به زبان آنها نازل شده بود .

این تحقیق دانشجویی  بررسی روش تفسیری احسن الحدیث مشتمل بر  ۹۷ صفحه است، برای دیدن فهرست مطالب مقاله و جزئیات آن به اطلاعات اضافی زیر مراجعه فرمایید.

روش تحقیق مقالات رشته دینی

فهرست مطالب

مقدمه                                                                                                                          ۱

فصل اول :‌ کلیات

بخش اول

۱- ۱- ۱ زندگی نامه مؤلف                                                                                  ۴

۱- ۱- ۲  اساتید                                                                                                  ۵

۱- ۱- ۳   آثار قرآن پژوهی قریشی                                                                       ۵

۱- ۱- ۴  توصیف مختصر برخی آثار                                                                    ۶

۱ .  الاخلاق و الآداب                                                                                         ۶

۲ . المعجم المفهرس لا لفاظ الصحیفه الکاملیه                                                        ۷

۳ . خاندان  وحی در زندگانی چهارده معصوم علیه السلام                                        ۷

بخش دوم

۱- ۲- ۱  منابع تفسیر احسن الحدیث                                                                     ۸

۱- ۲- ۱- ۱  منابع تفسیری                                                                                   ۸

۱- ۲- ۱- ۲   منابع حدیثی و روایی                                                                                   ۱۶

۱- ۲- ۱- ۳   منابع لغوی                                                                                                 ۱۶

۱- ۲- ۲  توصیف مختصری از تفسیر احسن الحدیث                                               ۱۷

فصل دوم :  مبانی ، روش و گرایش تفسیری احسن الحدیث

بخش اول :  مبانی تفسیر

الف .  تفسیر

۱ . معنای لغوی تفسیر                                                                                          ۱۹

۲ . معنای اصطلاحی تفسیر                                                                                   ۲۰

۳ . ضرورت تفسیر                                                                                              ۲۱

۴ . تفسیر به رأی                                                                                                             ۲۲

ب .  تأویل

۱ . معنای لغوی و اصطلاحی تأویل                                                                                    ۲۳

۲ . کاربرد و معنای تأویل                                                                                                 ۲۴

۳ . تفاوت تفسیر و تأویل                                                                                      ۲۴

۲- ۱  مبانی تفسیری احسن الحدیث                                                                       ۲۶

۲- ۱- ۱ حجیت ظواهر قرآن                                                                                ۲۶

۲- ۱- ۲  بواطن قرآن                                                                                          ۲۶

۲- ۱- ۳ وحیانی بودن الفاظ قرآن                                                                                     ۳۲

بخش دوم

۲- ۲روش تفسیری احسن الحدیث                                                                                    ۳۳

۲- ۲- ۱ استنادات به قرآن                                                                                   ۳۳

الف . سیاق                                                                                                        ۳۵

ب .  سیاق متشابه                                                                                                ۳۶

۲- ۲- ۲استناد به روایات                                                                                                 ۳۸

۱ . روایات مورد استفاده در مصداق آیه                                                                 ۳۹

۲ . روایات مورد استفاده در استنباط حکم فقهی آیه                                                            ۳۹

۳ . روایات مورد استفاده در تفصیل و تبیین آیه                                                       ۳۹

۲- ۲- ۳  قواعد ادبی- زبانی                                                                                 ۴۱

۲- ۲- ۳- ۱   لغت                                                                                              ۴۱

۲- ۲- ۳- ۲ صرف و نحو                                                                                                ۴۲

۲- ۳ گرایش تفسیری احسن الحدیث                                                                    ۴۵

۲- ۳- ۱  جهت گیری هدایتی- تربیتی                                                                  ۴۷

۲- ۳- ۲  جهت گیری علمی                                                                                ۴۹

۲- ۳- ۳ جهت گیری اجتماعی                                                                             ۴۹

فصل سوم :  مباحث علوم قرآنی در احسن الحدیث

۳- ۱  اعجاز قرآن                                                                                               ۵۶

۳- ۱- ۱  اعجاز در لغت و اصطلاح                                                                       ۵۶

۳- ۱- ۲ آیات تحدی                                                                                         ۵۷

۳- ۱- ۳ صرفه در اعجاز قرآن                                                                              ۵۹

۳- ۱- ۴  وجوه اعجاز قرآن                                                                                 ۵۹

۳- ۱- ۵  فصاحت و بلاغت                                                                                 ۶۰

۳- ۱- ۶   اخبار از غیب                                                                                       ۶۰

۳- ۱- ۷  اعجاز در عدم اختلاف و هماهنگی در آیات قرآن                                                ۶۲

۳- ۲  تحریف نا پذیری قرآن کریم                                                                      ۶۳

۳- ۲- ۱ مفهوم تحریف از دیدگاه لغویان                                                               ۶۳

۳- ۲- ۲ تحریف در اصطلاح                                                                               ۶۳

۳- ۲- ۳ تحریف دارای اقسامی است که ذیلا به آن اشاره می شود .                          ۶۴

۳- ۲- ۴ دلایل و شواهد تحریف ناپذیری قرآن                                                      ۶۵

۳- ۲- ۵ بررسی دیدگاه مفسر احسن الحدیث درباره تحریف ناپذیری قرآن در ذیل برخی آیات .                                                                                                                    ۶۸

۳- ۳ محکم و متشابه                                                                                           ۶۹

۳-۳-۱ معنای لغوی احکام و تشابه                                                                                    ۶۹

۳- ۳- ۲ تعریف محکم و متشابه                                                                           ۷۰

۳- ۳-۳ دیدگاه صاحب تفسیر احسن الحدیث راجع محکم و متشابه                          ۷۰

۳- ۳- ۴ بررسی تفسیر چند نمونه از متشابهات در تفسیر احسن الحدیث .                   ۷۲

۳- ۴ نسخ در قرآن                                                                                              ۷۴

۳- ۴- ۱ معنای لغوی و اصطلاحی نسخ                                                                  ۷۴

۳- ۴- ۲ انواع نسخ                                                                                              ۷۵

۳- ۴- ۲- ۱ نسخ تلاوت بدون حکم                                                                     ۷۵

۳- ۴- ۲- ۲ نسخ حکم و تلاوت                                                                          ۷۶

۳- ۴- ۲- ۳ نسخ حکم بدون تلاوت                                                                     ۷۶

۳- ۴- ۳ ابعاد نسخ از دیدگاه مفسر احسن الحدیث و ذکر نمونه هایی از آن                ۷۶

۳- ۴- ۴ برخی از آیاتی که قریشی نسخ آنها را نپذیرفته است .                                 ۷۸

منابع عربی                                                                                                         ۸۱

منابع فارسی                                                                                                       ۸۲

چکیده انگلیسی

.

مقاله بررسی روش تفسیری احسن الحدیث از پرشین مقاله

خلاصه ای کوتاه از مقاله بررسی روش تفسیری احسن الحدیث را در زیر می توانید ببینید.

مقدمه

 احسن الحدیث سنت الهی در همه زمان ها ، بر آن بوده که هر پیامبری  را به زبان قومش مبعوث کند . لذا زبان قرآن ، همان زبان پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله یعنی زبان عربی است که مردم هم ، به همان زبان با یکدیگر سخن می گفته اند . خداوند متعال پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله را مفسر قرآن معرفی کرد . اصحاب پیامبر صلی الله علیه و آله که زبانشان عربی بود ، قرآن را می فهمیدند ، چرا که قرآن به زبان آنها نازل شده بود .

زندگی نامه

سید علی اکبر ، اینجانب سید علی اکبر قریشی فرزند مرحوم سید محمد قریشی در ۱۴ شعبان ۱۳۴۷  ق . در شهر بناب از شهرهای آذربایجان شرقی متولد شدم . دروس ابتدایی را در مدارس ملی آن روز خواندم و دروس حوزوی را در نزد مرحوم پدرم و مدرسه علمیه آن شهر شروع نمودم . حدود سال ۱۳۲۴ ش . برای تکمیل تحصیل به حوزه قم مشرف شدم و از اساتید بزرگواری امثال آیت الله بروجردی ، آیت الله سلطانی ،آیت الله مجاهدی ، آیت الله سید حسین قاضی و دیگران استفاده کردم. احسن الحدیث

تفسیر احسن الحدیث

کتابی است ساده و روان با جهت گیری هدایتی و تربیتی که مخاطب آن توده مردم می باشد و نگارش آن در سطح قرار گرفته تا قرآن در سطح عموم مردم مورد فهم قرار گیرد و مردم با آگاهی از تعالیم انسان ساز قرآن به سوی عمل گام پیش نهند این تفسیر کل قرآن را به ترتیب از سوره حمد تا ناس را در بر دارد. احسن الحدیث

تلگرام احسن الحدیث

قاموس قرآن

احسن الحدیث این کتاب به شرح واژه ها و لغات قرآن کریم پرداخته و در نوع خود از بهترین آثار در لغت پژوهی الفاظ قرآن است . مؤلف آن را در سال ۱۳۴۹ ش شروع و در سال ۱۳۵۴ به اتمام رسانده است . قاموس قرآن در واقع دایره المعارفی است برای قرآن مجید که تمام کلمات قرآن را به ترتیب الفباء توضیح داده و به اقوال لغت شناسان و روایات معصومین (ع) توجه نموده و بیش از ده بار به چاپ رسیده است . قرآن کریم با حذف مکررات و مشتقات حدود ۱۸۶۰

نگاهی به قرآن

مؤلف در این کتاب به بررسی پاره ای از مباحث علوم قرآنی پرداخته و در آن اطلاعات سودمندی درباره قرآن شناسی ارائه داده است و در این کتاب از قبیل واژه قرآن به چه معناست ؟ قرآن چند آیه دارد ؟ سوره های مکی و مدنی قرآن کدامند ؟ در این کتاب ۷ موضوع از موضوعات قرآنی نظیر وحی در قرآن ، تثلیث در قرآن ، محکمات و متشابهات  سحر و معجزه ، خلقت در شش روز ، حروف مقطعه و نظایر آن توضیح داده شده است . برخی مباحث آن جنبه کلامی دارد. احسن الحدیث

انتشارات احسن الحدیث

منابع تفسیری ‹‹  احسن الحدیث ››

معرفی منابع هر تفسیر نه تنها در شناخت روش هر مفسر دارای اهمیت است ، بلکه این منابع ، بیانگر بینش مفسر و محتوای علمی تفسیر می باشد . بیان این مسأله میزان تأثیر پذیری مفسر از مفسران قبلی را روشن و میزان وابستگی و تقلید یا استقلال مفسر از دیگر مفسران را آشکار می سازد وی علاوه بر تفاسیر در این تفسیر از کتاب حدیثی ،  لغت و کتاب های دیگر نیز استفاده کرده است . منابع در این تفسیر بر دو نوع است : یکی کتب تفسیری و دیگری کتب غیر تفسیری از آنجایی که کتب تفسیری از اهمیت خاصی برخوردار است لذا در آغاز مهمترین منابع تفسیری را ذکر می نماییم و در مورد کتابهای غیر تفسیری تنها به ذکر آنها اکتفا می نماییم . احسن الحدیث

مفهوم تحریف از دیدگاه لغویان

احسن الحدیث بیشتر لغویان از جمله ابن منظور و راغب اصفهانی ۲ « حرف » را به معنای « گوشه و کناره» دانسته اند و چون تحریف از باب تفعیل است به معنای به کناره بودن و به گوشه نشاندن می باشد ، بر این اساس تحریف سخن بدین معناست که با جابجا کردن کلمات و جملات و تغییر آنها ، با تفسیر نادرست ، مقصود و مفهوم واقعی متکلم از بشر حقیقی خویش خارج گشته و به مفهومی کناره که در حاشیه ی معنای اصلی قرار دارد کشانده شود

تعریف محکم و متشابه

شیخ طوسی در مقدمه تفسیرش آورده است :

محکم آن است که لفظ مستقلا و بدون کمک گرفتن از امر دیگری ، از معنی و مقصود خبر می دهد و هیچ گونه نیازی به تأویل و تفسیر ندارد ، اما متشابه آن است که از ظاهر آن ، مقصود ، معلوم نباشد و به دلیل دیگری نیاز داشته باشد و از آن جهت آن را متشابه گویند که محتمل وجوهی است و تشخیص مقصود واقعی به خاطر تشابه آنها به یکدیگر مشکل و نیازمند دلیل است و از طرفی امکان ندارد که همه وجوه مدنظر باشد

مجله احسن الحدیث

بررسی تفسیر چند نمونه از متشابهات در تفسیر احسن الحدیث

الف . آیات صفات

برخی از آیات صفات خداوند جزء آیات متشابه محسوب می گردد از بین این صفات می توان استواء‌ ، وجه ، صفت آمدن ، ید ،‌ عین و . . . را نام برد در اینجا با ذکر برخی از این

آیات نظر مفسر را ذکر می نماییم .

وی درباره صفت استواء خداوند در آیه : ‹‹  ثم استوی إلی السماء و هی دخان . . ›› ۱۱ :  فصلت .

کتاب احسن الحدیث

نسخ در قرآن

اهمیت بررسی پدیده ی نسخ از آن رو است که از رهگذر آن می توان به تاریخ تشریع و مراحل نظام تربیتی اسلام دست یافت .

موضوع نسخ گرچه از همان آغاز مورد عنایت پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله و ائمه علیه السلام بوده است ، اما همواره پژوهشگران اسلامی درباره ی آن راه اختلاف پیموده اند ، گروهی به طور کلی منکر آن شده و عده ای دیگر چنان دامنه ی آن را گسترش داده اند که آمار آیات منسوخ قرآن ، حتی از تعداد آیات احکام آن نیز فراتر رفته است .

فهرست منابع

الف . منابع عربی

۱ . ابن تیمیه ، تقی الدین احمد بن عبدالحلیم ، مقدمه فی اصول التفسیر ، تحقیق عصام فارس الحرستانی ، عمان :  دارعمار ، ۱۴۱۸ ه . ق .

۲ . ابن فارس ، احمد بن زکریا ، معجم مقاییس اللغه ، تحقیق عبدالسلام محمد هارون ، قم : دار الکتب العلمیه ، { بی تا } .

۳ . ابن منظور ، محمد بن مکرم ، لسان العرب ، تحقیق علی شیری ، { بی جا } : دار احیاء التراث العربی، ۱۴۰۸  ه . ق .

.

 

نظرات بسته شده است.