روش تحقیق

بررسی رابطه فرسودگی شغلی متصدیان اموربانکی بانک ملی آذربایجان شرقی با کارکردهای خانوادگی آنها

تنش در محیط کاری امری شایع است و بسیاری از افراد با آن مواجه می شوند، لذا گروهی از صاحب نظران رفتار سازمانی فشار روانی را بیماری شایع قرن توصیف کرده اند که در دراز مدت می‌تواند منجر به فرسودگی شغلی شود پس فرسودگی شغلی یکی از عمده ترین پیامدهای اجتناب ناپذیر تنش کاری است که به دنبال خود فرسودگی جسمی، تغییر در رفتار و عملکرد شغلی را به ارمغان می آورد، که در واقع می توان گفت فرسودگی شغلی با نشانه های زیر شناخته می شود

مطلب بررسی رابطه فرسودگی شغلی متصدیان اموربانکی بانک ملی آذربایجان شرقی با کارکردهای خانوادگی آنها  مشتمل۱۲۴صفحه است، برای دیدن فهرست مطالب مقاله و جزئیات آن به اطلاعات اضافی زیر مراجعه فرمایید.

فهرست مطالب

مقدمه: ۱

بیان مساله: ۷

اهمیت مساله: ۹

هدف کلی: ۱۰

اهداف جزئی: ۱۰

فرضیات: ۱۱

تعاریف نظری و عملی: ۱۱

فرسودگی شغلی: ۱۵

فرسودگی شغلی: ۱۵

تاریخچه مفهوم فرسودگی شغلی: ۱۵

مرحله اولیه یا پیشگام: ۱۶

مرحله تجربی.. ۱۷

تعاریف مختلف فرسودگی شغلی: ۱۹

نشانه های مرض فرسودگی شغلی: ۲۳

۱) تحریک پذیری فزاینده ۲۶

علل و عوامل فرسودگی شغلی.. ۲۶

الف) عوامل محیطی: ۲۷

۱) ویژگیهای شغلی: ۲۷

۲) ویژگیهای سازمانی: ۲۸

۳-  ویژگیهای حرفه ای.. ۲۸

ب) عوامل فردی.. ۳۰

۱) ویژگیهای جمعیت شناختی.. ۳۰

۲) ویژگیهای شخصیتی.. ۳۱

۳) گرایشات شغلی.. ۳۲

رویکرد های مختلف نسبت به فرسودگی شغلی: ۳۳

رویکرد تبادلی چرنیس… ۳۵

رویکرد روانشناختی- اجتماعی.. ۳۶

مدلهای فرسودگی شغلی: ۳۷

ب) مدل منابع- نیازهای شغلی: ۳۹

کاهش فرسودگی شغلی: ۴۰

راهبردها و تغییرات فردی: ۴۰

راهبردها و تغییرات سازمانی: ۴۱

خانواده ۴۴

خانواده از دیدگاههای جامعه شناسی: ۴۵

خانواده از دیدگاه ههای روانشناسی: ۴۷

انواع و اشکال خانواده: ۴۹

کارکردهای خانواده از دیدگاه‌های جامعه‌شناسی.. ۵۲

حفاظت و نگهداری فیزیکی.. ۵۵

ارزیابی خانواده و کارکردهای آن از دیدگاه روانشناسی: ۵۷

مدل مک مستر از کارکرد خانواده: ۵۸

حل مساله: ۵۹

ارتباط: ۶۱

نقشها: ۶۱

پاسخ دهی عاطفی: ۶۲

آمیختگی عاطفی: ۶۳

کنترل رفتار : ۶۴

پیشینه تحقیق در رابطه با فرسودگی شغلی : ۶۶

پیشینه پژوهش در رابطه با کارکردهای خانواده: ۷۲

مطالعات انجام شده در خارج از کشور: ۷۴

روش تحقیق: ۷۸

جامعه آماری: ۷۸

نمونه آماری: ۷۹

روش و شیوه عملی نمونه‌گیری: ۸۲

ابزارهای اندازه گیری و چگونگی جمع آوری داده ها: ۸۲

ابزار سنجش فرسودگی شغلی: ۸۳

ابزار سنجش خانواده: ۸۵

روشهای آماری برای تجزیه و تحلیل داده ها: ۸۸

حل مسأله. ۹۴

نتیجه گیری و بحث: ۹۶

نتیجه گیری و بحث: ۹۷

نتیجه گیری کلی و پیشنهادهایی برگرفته از یافته های پژوهش: ۱۰۰

۱-۵- محدودیتهای تحقیق: ۱۰۴

پیشنهادهایی برای پژوهشگرهای دیگر: ۱۰۵

منابع و ماخذ فارسی: ۱۰۶

منابع و ماخذ لاتین.. ۱۱۲

پرسشنامه فرسودگی شغلی مازلاک.. ۱۱۴

ابزار سنجـش خانواده ۱۱۶

پرسشـنامه. ۱۱۸

ابزار سنجش خانواده ۱۲۱

خرید با کلیه کارت های بانکی (دانلود فایل بلافاصله پس از خرید)

روش تحقیق

خلاصه ای کوتاه از مقاله بررسی رابطه فرسودگی شغلی متصدیان اموربانکی بانک ملی آذربایجان شرقی با کارکردهای خانوادگی آنها را در زیر می توانید ببینید.

مقدمه:

تنش در محیط کاری امری شایع است و بسیاری از افراد با آن مواجه می شوند، لذا گروهی از صاحب نظران رفتار سازمانی فشار روانی را بیماری شایع قرن توصیف کرده اند که در دراز مدت می‌تواند منجر به فرسودگی شغلی شود پس فرسودگی شغلی یکی از عمده ترین پیامدهای اجتناب ناپذیر تنش کاری است که به دنبال خود فرسودگی جسمی، تغییر در رفتار و عملکرد شغلی را به ارمغان می آورد، که در واقع می توان گفت فرسودگی شغلی با نشانه های زیر شناخته می شود:

بیان مساله:

با توجه به روند ارتباط تعاملی بین کار و زندگی خانوادگی، جای تعجب نیست اگر کار کانون اصلی زندگی بیشتر افراد باشد، نیاز به نزدیکی، صمیمیت و دیگر نیازهای اجتماعی آنان، احتمال زیاد در محیط کار بیش از هر مکان دیگر بر آورده می شود. کار محور اصلی زندگی ما را تشکیل می دهد، به خصوص به دلیل ساعات طولانی کار و تغییرات در هنجارهای اجتماعی انواع تعارضهای کاری و خانوادگی وجود دارد.

تعاریف نظری و عملی

  • تعریف نظری خانواده: این اصطلاح به واحد خویشاوندی اطلاق می‌شود (پورافکاری ۱۳۷۶). در شکل هسته ای خانواده عبارتست از پدر، مادر و فرزندان درکاربرد وسیعتری ممکن است خانواده گسترده را هم در بر گیرد که شامل پدربزرگ، مادربزرگ، خاله، دایی، عمه، فرزندخوانده ها و غیره نیز می گردد که همه آنها به عنوان یک واحد اجتماعی شناخته شده عمل می کنند (پور افکاری ۱۳۷۶)
  • در این پژوهش خانواده عبارتست از گروهی از افراد که با هم زیر یک سقف زندگی می‌کنند.

 فرسودگی شغلی:

تقریبا در حدود ۲۰ سال است که واژه فرسودگی شغلی در ادبیات روانشناسی به کار می رود و در حال حاضر فرسودگی شغلی به عنوان مشکل مهم اجتماعی و فردی شناخته شده است. (فاربر ۱۹۸۳، ص۱۷) و در واقع ارتباط افراد با کارشان و مشکلاتی که بدلیل آن باعث ایجاد ناخرسندی و نارضایتی می شود به عنوان یک پدیده مهم در این سالها شناخته شده است و استفاده از اصطلاح فرسودگی شغلی برای این پدیده از سالهای ۱۹۷۰ در ایالات متحده متداول گشت بخصوص در بین افرادی که به کارهای خدمات انسانی اشتغال داشتند.

تاریخچه مفهوم فرسودگی شغلی:

فرسودگی شغلی ابتدا به عنوان مشکل اجتماعی مطرح شد نه به عنوان ساختار علمی. بنابراین مفهوم اولیه فرسودگی شغلی به وسیله واقع گرائی شکل گرفت تا مفاهیم علمی. در این مرحله مقدماتی شکل گیری مفهوم، تمرکز بر روی توصیفهای بالینی فرسودگی بود. بعدا مرحله دیگری شکل گرفت، مرحله تجربی، که در آن تاکید به تحقیقات سیستماتیک برروی فرسودگی شغلی وبخصوص ارزیابی این پدیده بود

مرحله اولیه یا پیشگام:

اولین مقالات درباره فرسودگی شغلی در نیمه دهه ۱۹۷۰ در امریکا نوشته شد. مشخصه عمده این مقالات فراهم ساختن توصیف ابتدائی درباره پدیده فرسودگی شغلی بود و نام آنرا برای اولین بار عنوان کردند. و مقالات نوشته شده بر پایه تجربیات افرادی که در حرفه های خدمات اجتماعی و مراقبتهای بهداشتی کار می کردند بود.

مرحله تجربی

در سال ۱۹۸۰ کار بر روی فرسودگی شغلی وارد دوره متمرکزتر، ساختار یافته تر و سیستماتیک شده استفاده از پرسشنامه و متدلوژی تحقیق و مطالعه جمعیت های بزرگتر در مورد این موضوع متداول شد. بخصوص پذیرش گسترده و توسعه یافته پرسشنامه فرسودگی شغلی مازلاک (MBI) و معیار خستگی (پانیز، ارونسون و کافری ۱۹۸۱) که زمینه مطالعه سیستماتیک فرسودگی شد.

تعاریف مختلف فرسودگی شغلی:

در مورد فرسودگی شغلی، در ابتدا یک مفهوم بی ثباتی بود و هیچ تعریف استاندادردی از آن وجود نداشت و نظرات متفاوت زیادی درباره اینکه چه چیز بوده و چه چیز می توان درباره آن انجام داد وجود نداشت و در طی سالها تحقیق پژوهشگران صاحبنظر در زمینه فرسودگی شغلی تعاریف متعددی را ارائه داده اند.

علل و عوامل فرسودگی شغلی

علل و عوامل زیادی باعث فرسودگی شغلی می شود که ما را دراینجا فقط از ۲ عامل عمده که شامل عوامل محیطی یعنی جائی که فرسودگی شغلی در آنجا ممکن است اتفاق بیفتد. و دیگری عوامل شخصی بدین معنی که چه کسی دچار فرسودگی شغلی می شود.

مدلهای فرسودگی شغلی:

در اینجا دو تا مدل اصلی از فرسودگی شغلی را که عبارتند از مدل حفظ منابع (COR) و مدل منابع نیازهای شغلی را به طور خلاصه بررسی خواهیم کرد.

الف) مدل حفظ منابع: مدل حفظ منابع مدلی از فرسودگی شغلی است که فرض می کند استرس و فرسودگی شغلی وقتی اتفاق می افتد که افراد به وسیله آنچه که برای آنها با ارزش است تهدید گردند(منابع). این تهدید ممکن است مربوط به نیازهای و خواسته های شغلی باشد، یا از دست دادن منابع کاری (مثل بیکاری) ، برگشت ضعیف منابع زمانی که بر روی آن منابع سرمایه گذاری کرده است.

کاهش فرسودگی شغلی:

حال این سوال پیش می آید که وقتی فرد دچار عارضه یا اختلال فرسودگی شغلی شد، آیا راهی برای رهایی او از این وضع بیماری زا وجود دارد؟ پاسخ این سوال مثبت است و شواهد و یافته های جدید علمی نشان می دهند که امکان بهبود و بازگشت سلامتی به فرد وجود دارد.

راهبردها و تغییرات سازمانی:

تمرکز بر محیط و سازمان به همان نسبت که راهبردهای فردی برای مداخلات در جهت روبرو شدن با فرسودگی شغلی الزامی و مهم است مهم می باشد مداخلات مدیریتی باید در جهت تغییر در ۶ حوزه از زندگی کاری یعنی حجم کار، کنترل، پاداش، ارتباطات، عدالت ، ارزشها صورت گیرد البته این امر الزامی است، شرط کافی نیست مگر اینکه همراه با آموزش مهارتهای فردی لازم و ضروری باشد.

خانواده

برای همه”خانواده” واژه ای بسیار آشنا است. به همین سبب مطالعه علمی آن مشکل است. زیرا هر کس بنا به فرهنگ و جامعه برای خانواده تعریفی برابر مفهوم خانواده خود ارائه می دهد.

کلمه فامیلی(family) از لغت یونانی “فامیلیا” ,” فامولوس” (familia,famulus) به معنی مستخدم و برده گرفته شده است (اعزازی۷۶)

از لحاظ تاریخی “فامیلی” (family) به نوعی اتحاد خانگی اطلاق می شود که افراد آزاد و برده را با هم, شامل بود.

خانواده از دیدگاههای جامعه شناسی:

در مورد خانواده و نقشهای خانوادگی در جامعه شناسی نظریات مختلفی وجود دارد که از جمله آنها نظریه پارسونز می باشد که از نظر او پدر نقشی”ابزاری” را ایفا می کند. او مسئول برقراری تماس با جهان خارج و تامین کننده نیاز اقتصادی خانواده است . نقش مادر “بیانگری” است زیرا اوست که مسئولیت تمام آن چیزهایی را برعهده گرفته که جنبه عاطفی و احساسی دارند.

خانواده از دیدگاه ههای روانشناسی:

در مورد خانواده, درمانگران روانشناسی نیز دیدگاههای مختلفی دارند که به طور خلاصه در زیر به آن می پردازیم براساس نظریه آلفرد مبنای نظامهای اجتماعی, خانواده است. از خانواده است که افراد چگونگی تعلق داشتن و تعامل با یکدیگر را فرا می گیرند اما در بیان نسلی برن, وی و پیروانش خانواده را همانند یک واحد عاطفی وابسته می بینند.

انواع و اشکال خانواده:

خانواده را می توان از ابعاد گوناگون بررسی کرد. برای نمونه یا بر حسب همخونی  یا بر حسب سببی مورد بررسی قرار داد. خانواده سببی به سبب ازدواج و پیوند زناشویی به وجود می آید و عناصر تشکیل دهنده آن زن, شوهر و فرزندان هستند و خانواده همخون عبارت از افرادی است که دارای جد مشترکی هستند. اعضای خانواده سببی معمولا با یکدیگر زندگی می کنند, در حالی که خانواده همخون ممکن است با هم زندگی کنند یا در مکانهای جداگانه به سر برند.

ارزیابی خانواده و کارکردهای آن از دیدگاه روانشناسی:

لازمه ارزیابی خانواده ها, داشتن مدلی نظری در مورد چگونگی کارکرد آنها و خطاهایی که ممکن است در آن به وجود آید, است. مدلهایی بسیار زیادی وجود دارد از جمله این مدلها , مدل ساختاری کارکرد خانواده توسط مینوچین(۱۹۷۴) به توصیف شش جنبه از ساختار خانواده می پردازد که عبارتند از ساختار خانواده انعطاف پذیری,منبع , محیط زندگی, مرحله رشدی و رابطه علایم بیمار با الگوهای تعاملی خانواده. این رویکرد شیوه های درک سیستمهای اصلی و فرعی خانواده, و مرزهای آن نیز به درمانگر یادآوری می شود.

مدل مک مستر از کارکرد خانواده:

مدل مک مستر برای ارزیابی کارکرد بهنجار خانواده طراحی شده است اما تمام جنبه های کارکردهای خانواده را پوشش نمی دهد، و تنها جنبه های ثابت شده از نظر بالینی مهم است تعریف شده است و در واقع یک مدل سیستمی با جهت گیری بالینی از کارکرد خانواده است که خصوصیات ساختاری و سازمانی گروه خانواده و الگوهای تبادلی مهم موجود میان اعضای خانواده را معین می‌کند

کنترل رفتار :

این بعد به قواعدی مربوط می شود که خانواده بر اساس آن امورش را می گذارند به توصیف استانداردها و آزدایهای رفتاری می پردازد درمدل مک مستر چهار شیوه کنترل رفتار شناسایی شده است  ۱) کنترل رفتار خشک نقشها و وظایف روزمره در چنین خانواده هایی قابل پیش بینی و مشخص است و این امر خانواده را در بقای خویش یاری می رساند

پیشینه تحقیق در رابطه با فرسودگی شغلی :

در رابطه با با موضوع فرسودگی شغلی در کشور ما برای اولین بار فیلیان (۱۳۷۱) بررسی تحت عنوان “میزان فرسودگی شغلی و ارتباط آن با روشهای مقابله ای به کار گرفته شده در پرستاران بیمارستانهای آموزشی شهر تهران” انجام داد. نتیجه بررسی او نشان داد که تعداد زیادی از پرستاران با فرسودگی شغلی دست به گریبانند

پیشینه پژوهش در رابطه با کارکردهای خانواده:

در ایران اولین بار نجاریان هنجاریابی و میزان سازی تست کارائی خانواده را در سال ۷۴ عهده دار شد ولی در این پژوهش به منظور شناخت و بررسی مقدماتی کارآئی خانواده از مقیاس سنجش خانواده (FAD ) استفاده نمود. خانواده آزمای FAD روی یک نمونه ۵۱۰ نفری از دانشجویان دختر و پسر مقطع کارشناسی دانشگاه تهران که به طور تصادفی انتخاب شده بود. اجرا شد. تحلیل عاملی این مقیاس به شیوه تحلیل مولفه های اصلی، نشانگر وجود سه سازه در آن است. ساختاری که در این پژوهش برای آزمون مذکور مشخص گردید I FAD نامیده شد.

مطالعات انجام شده در خارج از کشور:

فریستادا، مری (۱۹۸۹) در پژوهشی با عنوان “مقایسه خانواده آزمانی مک‌‌مستر و خانواده آزمایی چند مختصاتی که روی ۴۱ خانواده به عمل آورد و در ضمن مقایسه مقیاسهای رتبه بندی بالینی و مقیاسهای خود گزارش دهی مدلهای مک مستر و چند مختصاتی پی برد که ابزار مک‌مستر نسبت به خانواده آزمایی چند مختصاتی از حساسیت بیشتری برخوردار است

روش و شیوه عملی نمونه‌گیری:

بنا بر نظر آماردانان بهترین روش نمونه گیری، نمونه گیری تصادفی می باشد. در این روش برای هر یک از اعضای جامعه آماری امکان مساوی برای انتخاب شدن فراهم می شود. به صورت دقیق تر در روش نمونه گیری تصادفی ساده هر یک از اعضای جامعه شانس مساوی و مستقل برای انتخاب شدن دارند.

ابزار سنجش خانواده:

ابزار سنجش خانواده یک ابزار خود سنجی ۶۰ سوالی است (برای افزایش روایی، ۷ ماده به ۳ مقیاس از نسخه ۵۷ ماده ای اولیه آن اضافه شده است) که برای اندازه گیری ابعاد مدل مک مستر از کار کرد خانواده یعنی حل مساله، ارتباط، نقشها، پاسخدهی عاطفی، آمیختگی عاطفی و کنترل رفتار ساخته شده است و یک ارزیابی از کار کرد کلی نیز به دست می دهد.

نتیجه گیری و بحث:

نتایج پژوهش حاضر بیانگر آن است که بین فرضیات تحقیق که عبارت بودند از بررسی رابطه فرسودگی شغلی با ۶ مقیاس کارکرد  خانواده یعنی حل مسأله، ارتباط، نقشها، پاسخدهی عاطفی، آمیختگی عاطفی، کنترل رفتار ارتباط معناداری وجود داشت و جهت همبستگی آنها منفی بود. یعنی هر چقدر فرسودگی شغلی بالا باشد کارکردهای خانواده دچار مشکل خواهد شد. که البته نتایج بدست آمده از این تحقیق با نتایجی که در تحقیقات مشابه در مورد فرسودگی شغلی و کارکردهای خانواده بود را تأیید می کند.

پیشنهادهایی برای پژوهشگرهای دیگر:

به کسانی که علاقمند هستند در این زمینه پژوهش کنند پیشنهاد می شود که در زمینه های زیر به بررسی و پژوهش بپردازد

  • بررسی رابطه فرسودگی شغلی با رضایت شغلی

۲-  بررسی رابطه فرسودگی شغلی با رضایت زناشوئی

  • بررسی رابطه فرسودگی شغلی و سلامت روانی کارکنان

منابع و ماخذ فارسی:

۱- آقا بخشی، حبیب،(۱۳۷۸)، اعتیاد و آسیب شناسی خانواده، چاپ اول، تهران، انتشارات سازمان بهزیستی کشور و دانشگاه علوم بهزیستی و توان بخشی

۲- ابراهیم نوری، هما(۱۳۷۷)، بررسی تاثیرات میزان درآمد ماهیانه، تجربه شغلی و ویژگیهای شخصیتی بر سندرم فرسودگی شغلی، پایان نامه کارشناسی ارشد، دانشکده روان شناسی و علوم تربیتی دانشگاه علامه طباطبائی

۳- ابزاری، مهدی، و سرایداریان، حمید (۱۳۷۶) سازمان ، مدیریت و فشارهای روانی، چاپ اول. اصفهان انتشارات ارکان

۴- اعزازی ، شهلا(۱۳۷۶)، جامعه شناسی خانواده، چاپ اول. تهران، انتشارات روشنگران و مطالعات زنان

منابع و ماخذ لاتین

۱- Baum, A , Graunberg , N. G(1991).Gender , stress , and health. Health psyc hology. 10 , 80 – ۸۵

۲-Byrne Barbura . m , the maslach Burnout inventory: Testing for factorial validity teachers, J , of occupation and organization ,  Psyc:6g pp 197-212.1993

۳-Christina Maslach , wilmar B. Schaufeli , Michael D. Leiter. (2001) Job burnout. Annuol Review of Psychology , 52 , Pg 397-422

خرید با کلیه کارت های بانکی (دانلود فایل بلافاصله پس از خرید)

روش تحقیق

 

 

 

برچسب ها

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

18 − هفده =