سیاست داخلی امیر کبیر در زمان صدارت

 

مطلب سیاست داخلی امیر کبیر در زمان صدارت مشتمل۷۳ صفحه است، برای دیدن فهرست مطالب مقاله و جزئیات آن به اطلاعات اضافی زیر مراجعه فرمایید.

فهرست مطالب

سیاست داخلی امیر کبیر۱

مشکلات دوران صدارت امیر کبیر۲

اصلاحات داخلی ۳

تمرکز قدرت یا مبارزه باملوک الطوایفی ۴

تابلویی از وضع کشور ۵

درغرب۵

درجنوب۶

درکرمان۷

درشرق وشمال ۷

درزنجان ۸

خلاصه ۸

تجدید آرامش ۹

ازدواج با خواهر شاه ۱۲

شورش سربازان ۱۲

تنظیم بودجه یا مبارزه با استعمار اقتصادی: ۱۴

وضع مالیات قبل از  امیر ۱۶

تحصیل حقوق دولت بر اساس عدالت ۱۸

جلوگیری از حیف ومیل بودجه ۱۹

تشویق صنعت وتکثیر ثروت: ۲۱

اقتباس از صنعت غرب۲۱

کارخانه های احداث شده ۲۲

حمایت از صنایع دستی ۲۲

معادن ۲۵

کشاورزی ۲۸

تقویت بنیه دفاعی: ۳۰

نقش قدرت ۳۰

سلاح روز ۳۱

مخالفت استعمارگران با ایجاد قدرت ۳۲

نمونه ی دیگر ۳۳

امیر کبیر و ارتش ۳۶

نیروی دریائی ۳۸

نهضت فکری وعلمی ۴۰

شعار استعمار ۴۰

مدرسه دارالفنون ۴۳

کارشکنی ها ی استعمار ۴۶

شیر بی دم وسرو اشکم ۴۸

امیر کبیر ومذهب ۵۰

عبادت امیر کبیر ۵۴

مبارزه با خرافات۵۵

بناهای مذهبی ورد مظالم ۵۵

مشروبات الکی ۵۶

شکستن بستها ۵۶

شئون روحانیت ۶۰

قضاوت ۶۳

چند انتقاد ۶۴

اصلاحات داخلی دیگر۶۷

سوال وجواب ۶۸

در خاتمه۶۸

خرید با کلیه کارت های بانکی (دانلود فایل بلافاصله پس از خرید)

روش تحقیق

خلاصه ای کوتاه از مقاله سیاست داخلی امیر کبیر در زمان صدارت را در زیر می توانید ببینید.

سیاست داخلی امیرکبیر:

مشکلات دوران صدارت امیر کبیر:

امیر کبیر وارث وضعی کاملاً نامساعد ومملو از مشکلات وموانع برای خدمت و کار بود. او زمانی برای صدارت برگزیده شد که همه چیز همه جای مملکت را فساد وتباهی فرا گرفته و کشور به طرف سقوط و نیستی پیش می‌رفت. کادرهئیت حاکم بصورت غیر قابل اصلاحی در فساد و نکبت غوطه ور بود .

اصلاحات داخلی :

امیر کبیر برای رهایی کشور اصلاحات داخلی کشور از چنگال استعمارگران دست به مبارزاتی زد که قسمتی از این مبارزات مستقیم و قسمتی غیر مستقیم انجام گرفت مبارزات غیر مستقیم همان اصلاحات داخلی است زیرا راه و رسم استعمار برای بهره برداری بهتر و بیشتر این است که قبل از هر چیز دستگاه رهبری کشور را به فساد بکشد و با ایجاد فساد بسیاری شئون

تمرکز قدرت یا مبارزه با ملوک الطوایفی :

یکی دیگر از کارهای امیر کبیر تمرکز قدرت یا مبارزه با ملوک الطوایفی بود. چون یکی از حربه های استعمارگران بوجود آوردن ملوک الطوایفی در کشور وتضعیف قدرت حکومت مرکزی بود. که به این ترتیب به راحتی می توانستند رؤسای ایلات و عشایر وسران ایالات و ولایات را فریب دهند و آنها را به جان دولت مرکز بیدارند. که در این راه اگر توفیق یارشان بود کشور را تجزیه می کردند.

تابلویی از وضع کشور:

امیر کبیر وقتی زمام امور را به دست گرفت که کشور ایران، گرچه به جز در چند مورد از قبیل بلوچستان وافغانستان و ترکمستان به مرتبه تجزیه نرسیده بود ولی مرحله ایجاد اختلافات داخلی و کشاکشی میان قدرتهای محلی بحد اعلی رسیده بود. کشور ایران بعد از مرگ محمد شاه دچار همین سیه روزی شده بود.

در جنوب شرق :

در شیراز محمد قلی خان شقاقی سیصد نفر سر باز را که از طرف حکومت شیراز بر ای امنیت ناحیه ممسنی در ٍآنجا متمرکز کرده بود. خلع سلاح کرد و عراده توپ را در آنجا تصرف نمود.و به پانزده هزار نفر عشایر قشقایی وغیر قشقایی بطرف شیراز حرکت کرد. از داخل حاج قوام کلانتر در اثر مخالفتی که با حاکم شیراز حسین خان آجودانپاشی داشت با حدود پانزده هزار طرفدار خود با محمد قلی خان شقاقی همداستان شد وجنگ شدید در گرفت .

در کرمان:

در غیاب فضل علی خان حاکم شهر که در آن موقع برای سر کوبی یاغیان میان راه یزد وکرمان از شهر بیرون رفته بود. مخالفان او سر به شورش برداشتند. و با همکاری نوائی خان فرمانده هنگ سربازان قراجه داغی ، عمال فضل ‌علی خان را شکست دادند.

در شرق و شمال :

علاوه بر شرارت های ازبکان وحشی خون خوار که هرچند صباحی یکبار خط خراسان را به خون می کشیدند و امنیت را از شرق ایران سلب می کردند. از مدتی قبل سالار پسر آصف الدوله ، خراسان را با  اعلان استقلال و سرپیچی از دستورات دولت مرکزی،‌ گرفتار آشوب وانقلاب و جنگ کرده بود.

تجدید آرامش:

در چنین وضعی برای اعاده امنیت وبسط نفوذ وقدرت دولت به سراسر کشور ، با پشتکار و جدیتی شایان ستایش ، دست به کار شد. او برای رام کردن یا غیان و سرکوب نمودن تجزیه طلبان و حفظ مملکت از تجزیه و ملوک الطوایفی ، دریغ از هیچ اقدامی را جایز نمی دانست و دریغ هم نکرد.

ازدواج با خواهر شاه:

مخالفین داخلی و خارجی امیر کبیر و کسانیکه منافع نامشروع خویش را در خطر می دیدند، یا از دست داده بودند. دست از مخالفت پیش شاه برای اسقاط کابینه ی امیر بر نمی داشتند ومخصوصاً عده ای در باری ها و شاهزادگان وهز ار فامیل ها به بهانه اینکه امیر از خاندان پستی است و بزرگان کشور حاضر نیستند زیر بار حکومت او بروند.

این را هم بخوانید :  جذب جهانگردی - بررسی جاذبه های توريستی و موانع جذب جهانگردان به منطقه كليبر - پرشین مقاله

شورش سربازان:

با ازدواج امیر و عزت الدوله و مرتبط شدن او با خاندان سلطنت دشمنان امیر کبیر از نفوذ در شاه مأیوس وبرای بر کنار کردن او از صحنه ی سیاست، از راههای دیگر وارد شدند. چند روز بعد از ازدواج با عزت الدوله . پنج فوج از سربازان آذربایجان مقیم مرکز از جمله فوج قهرمانیه علیه امیر شورش کردند.

نیروی ملت امیر را تجات داد:

مردم پایتخت و شهرستانها که در همین مدت کوتاه لیاقت و کاردانی و خدمت گزاری امیر کبیر را درست درک کرده و آمال وآرزوهای خود را در وجود او مجسم یافته بودند، از شنیدن خبر شورش سربازان سخت عصبانی شدند وبا اینکه فاقد سازمانهای ملی و کادر رهبری بودند، به نفع امیر و علیه مخالفان او مذاکرانه وارد معرکه شدند

تنظیم بودجه یا مبارزه با استعمار اقتصادی :

یکی از راههای بسیار خطرناک استعمار گران برای ملتها و دولتها ایجاد ورشکستگی اقتصادی در کشور و کشیدن آن به زنجیر وامها و یا کمکهای باصطلاح «بلاعوضی» و به تغییر دیگر «استعمار اقتصادی است که سرانجام جز سقوط در کام فراخ استعمارندارند .

وضع مالیات قبل از امیر

از خاصیت های بارز و آشکار حکومت ها فاسد ودر راه سقوط و ورشکستگی : وصول مالیات ها وسایر حقوق دولت که تشکیل دهنده قسمت اعظم بودجه ی کشور است به صورت یک حقیقت ظالمانه و مایه ی ناراحتی و نارضایتی واحیاناً نزاع و ودعوی واغلب مجری درآمد در نادانی برای مأمون دولتی در می آید.

 

جلوگیری از حیف ومیل بودجه : 

چون اصلاح مجاری در آمد، بدون حذف مصارف غلط نمی توانست درد را دوا کند، لذا در کنار اقدامات انقلابی برسی وصول مالیات حقه، اقدامات انقلابی تر برای حذف کردن موارد ناصحیح خرج بود جه و مصارف غلط آن شروع نمود،‌تا قوت یکسال مردم فقیر ومحتارج ، خرج یکروز مطبخ یک شاهزاده ی بی ارزش وبی خاصیت قاجار نشود در درجه اول حقوقهای گزاف را که بدون رعایت تناسب بودجه کشور و ارزش خدمت وکار اشخاصی ، در سابق برای افراد تعین شده بود

کارخانه های احداث شده:

با کوشش پی گیر امیرکبیر ، دوشادوش مبارزه با مشکلات کمرشکن وکار شکنیهای (اجانب، چندین کارخانه ی بزرگ در ایرا ن به وجود آورد. دو کارخانه ی شکر ریزی و قند سازی در شهرستان ساری احداث کرد که ماهانه ده خروار از محصول آنها به تهران وارد می شد و مصرف  قند وشکر ایران را که تا آن روز از هندوستان وارد می شد

حمایت از صنایع دستی:

مطالب جالب توجه این است که امیر کبیر درک کرد به مقتضای طبع سرمایه داری جدید و صنعت ماشینی که ابتکار آن به دست دول استعمار گر بود ، استعمارگران برای رواج بازار مصنوعات و محصولات صنعتی خویش و تضعیف بنیه مالی  اکثریت ملتهای عقب افتاده ، صنایع دستی و ملی این کشورها را نابود خواهند کرد

معادن :

امیر کبیر خوب می دانست که صنعتی شده به کشور بدون استخراج معادن ممکن نیست و از سوی دیگر کم وبیش از روش و عظمت معادن بیکران ایران که به قول دکتر «پلاک» «کمتر کشور می تواند از لحاظ معادن فلزات با ایران برابری می کند» اطلاع داشت ولذا برای بهره برداری از معادن، برنامه وسیعی طرح وشروع به اجرا کرد.

تقویت بنیه ی دفاعی

نقش قدرت: زور و قدرت در سراسر تاریخ زندگی بشر از اول تا به امروز ، نقش اساسی و درجه اول را در تعیین سرنوشت ملت وکشور در دست داشته است،‌در دنیای امروز که بشر دم از صلح و صفا می زند و هوس هم زیستی مسالمت آمیز را در سرومی پروراند، باز در سایه اسلحه و زور , همه چیز را حل می کند و هرچه تاریخ را ورق بزنیم وبه عقب برگردیم.

مخالفت استعمارگران با ایجاد قدرت

انگلستان از همان اوائل سلطه ی خود بر کشورهای اطراف فارس ودریای هند، چهار چشمی مواظب بود که مبادا در این آبها نیروی دریائی دیگری رقیب و موی دماغ او شود. وقتی نادرشاه آن مرد عجیب و فوق العاده، در حدود دو قرن و نیم قرن ، قبل ، ضرورت وجود نیروی دریائی را درک کرد و با تمام قوا و  امکانات مشغول ایجاد آن شد

امیر کبیر و ارتش:

امیر کبیر چون مدتی در خدمت نظام و زمانی به عنوان لشکر نویس ارتش دستی با سمت وزیر نظام و دورانی از عمر خود را هم بجای امیر نظام کارکرده بود ، از جزئیات وضع ارتش ایران و نواقص و احتیاجات آن و نقش آن در راه نیل به اهداف عالیه ای که داشت کاملاً مطلع بود ولذا همزمان با اصلاحات کشوری ،‌اقدامات وسیعی به منظور تکمیل و مدرن کردن ارتش ایران شروع کرد.

نیروی دریائی :

بعد از نادر شاه اولین زمامداری که شدت احتیاج ایران را به نیروی دریابی درک کرد برای ایجاد آن، همه ی امکانات خود را بسیج کرد امیر کبیر بود . با وجود ناوگان نیرومند دشمن مثل انگلیس ، در دریای فارس ،‌امیر کبیر که پنجه در پنجه استعمار انداخته بود.

نهضت فکری و عملی:

شعار استعمار:‌

« باید ملت ایران را گذاشت تا در همین حالت توحشی و بربریت باقی بماند» سرگراوزلی سفیر انگلیس این شعار استعمار در کشورهای عقب نگاه داشته شده است. شعاری که پس از مدتی فکر و آزمایش و تجربه ، برای حفظ منافع استعمارگران ، اتخاذ شده . شعاری که در پناه آن،‌ظالمانه ترین، و بی شرمانه ترین ، جنایات ، نسبت به نسل بشر انجام شده و می شود

این را هم بخوانید :  جذب جهانگردی - بررسی جاذبه های توريستی و موانع جذب جهانگردان به منطقه كليبر - پرشین مقاله

مدرسه دارلفنون :‌

چه اسم خوبی؟ هنوز هم اعتبار و حقیقت خود را از دست نداده، با حسن نیت و خیر خواهی توأم با فداکاری و گذشت ، آغاز شد و به خواست خدا انجامش به خیر است. امیر کبیر در میان مشکلات طاقت فرسا ، در سال ۱۲۶۶ قمری بنای مدرسه دارلفنون را آغاز کرد و یکسال و اندی بعد ، قسمتی از مدرسه آماده بهره برداری و منتظر ورود معلمین از پروس و اطریش و اسم نویسی شاگردان بود.

کارشکنی های استعمار:

گرچه تمام اصلاحات و اقدامات امیر کبیر برای استعمار ناراحت کننده بود ولی این اقدام اساسی و این نهضت فکری و علمی که اساسی ترین مؤ ثرین گام درراه استقلال و سیادت ایران بود، برای استعمار گران که ارزش واثر آن را بهتر از دیگران می دانستند قابل تحمل نبود. در اوائل کار ، انگلستان حیله ای بکار برد ودر صدد بر آمد که به امیر بقیولاند که اساتید و معلمین دارالفنون را از دانشمندان انگلیسی استخدام کند

امیر کبیر و مذهب:

امیر مردی متدین ومتعبد و مقید به اجرای دستورات دین مقدس اسلام بوده است ولی بر خلاف بیشتر رجال متدین ومتعصب آن زمان ، یک روشن بین خوش فکری خاص در اعتقادات دینی خود داشته و حتی بسیاری از خواسته های روحانیون و مسلمانان روشنفکر و مطلع از وضع زمان امروز که نمی توانند آنها را با سطح افکار عمومی مسلمانان وفق دهند، در برنامه ی اصلاحات آن روز امیر کبیر به چشم می خورد.

عبادت امیر کبیر:

در نامه ای که در دو سه روز قبل از عاشورای سال ۱۲۶۸ (چندروز قبل از عزلش) به ناصرالدین شاه نوشته، این جمله به چشم می خورد: «امیرنظام در خانه‌ی خود مشغول زیارت عاشورا است» انصافاً سیاستمدار و مصلح کبیر و انقلابی بزرگی که در روزهای محرم ، به فکر زیارت عاشورا باشد درتاریخ رجال سیاسی  اسلام کمتر وجود داشته  است. و در نامه دیگر که در جواب ناصرالدین شاه نوشته و در آن برنامه ی سلام عید را برای شاه تعیین می کند نوشته است،…… احوال این غلام را استفسار فرموده بودید از تصدق و سر قبله عالم روحنا فداه خوب است

مبارزه با خرافات:

امیر مثل یک مسلمانان روشن و معتقد با پاره ای از خرافات و اباطیل که توسط جهال و مغرضان ، به نام دین در میان مسلمانان رواج یافته بود مخالفت می‌کرد و در عین حال بسیار ی از امور کاملاً تعبدی اسلام که سند محکم دینی دارندوبسیاری از روشنفکران نماها آنها را نمی پذیرند و احیاناً مسخره می نمایند معتقد بود.

بناهای مذهبی و رد مظالم :

امیر کبیر در اواخر عمر ثلث اموال خود را برای کارهای عام المنفعه و رد مظالم وصیت کرد،‌ همانند همه ی مسلمانانی که جداً معتقد به روز قیامت و حساب و کتاب و جزا هستند و این عقیده در زندگی آنها اثر می گذارد. مسجد و مدرسه مرحوم حاج شیخ عبدالحسین که اکنون در بازار تهران مورد استفاده مسلمانان است

مشروبات الکی:

امیر کبیر خریدو فروش مشروبات الکی و باده گساری را اکیداًً ممنوع نمود برای اجرای آن قانون ، که بیشتر توسط اراذل و اوباش و لوطی سر گذرها ، نوکرها ی مخصوص دربار و رجال وقاطر چیهای دربار، نقص می شد، چنان شدت عمل به خرج داد که حتی مورد انتقاد خرده گیری واقع گردید. می نویسد :‌ امیر اطلاع یافت که دو نفر از اوباش وداش مشتی ها مست کرده درخیابانها عربده کشیده وبدمستی کرده اند.

شکستن بستها:

سنت بست نشینی از قرنها پیش در بسیاری از کشورهای جهان رواج داشته . در هر حکومت و دولت ظلم و ستم و مظلوم کشی کم و بیش وجود پیدا کرد ه ومی کند ،افراد بی تقصیر ویا مجرم و مقصر ، بی پناه به یکی از مراکز مورد احترام افکار عمومی پناه می برند و این یک پیش آمد طبیعی است.

شئون روحانیت:

امیرکبیر چون اطلاع کافی از وضع جامعه ی روحانیت و شغل شریف وعظ و خطابه و تبلیغ و تشکیلات تحصیلی و تربیتی طلاب و مبلغین نداشت، در صلاحیت خویش نمی دید که مستقیماً برای رفع نواقص جامعه روحانیت دست به کار شود و در عین حال بی توجه به نواقص روحانیون و بی تفاوت نسبت به عیوب آنها نبود

چند انتقاد:

نمی خواهیم بگوییم که امیر یک مسلمان معصوم و خالی از اشتباه و یا حتی مبرا از گناه و تقصیر بوده بلکه نظر اصلی این است که خوانندگان بدانند امیرکبیر برخلاف ادعا و تبلیغات مخالفان مذهب و روحانیت، علاقمند به اسلام و جامعه‌ی روحانیت و خدمتگزاران دین بوده است.

منابع و مآخذ:

هاشمی رفسنجانی- اکبر- امیرکبیر یا قهرمان مبارزه با استعمار- ۱۳۴۶- انتشارات فراهانی- تهران

خرید با کلیه کارت های بانکی (دانلود فایل بلافاصله پس از خرید)

روش تحقیق

ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

یک × پنج =