پایان نامهمقالات رشته هنر

نگاه اسطوره ای بر نقش ماهی در ایران پیش از اسلام

در قرن حاضر که قرن پیشرفت در علم و فن آوری است. کمتر کسی احساس نیاز به گذشته خود می کند. گذشته ای که ثمره آن امروز است. برای انسان امروز اسطوره هنوز واژه ای نا آشناست.

فرهنگ نویسان عرب معتقدند اسطوره واژه ای عربی است که از ریخت «افعوله» برآمده و ریشه آن «سَطَر»به معنی افسانه ها و سخنان بی بنیاد و شگفت آور است؛ ولی به نظر می رسد که این واژه عربی نباشد، بلکه واژه ای یونانی- لاتینی است که در لغت با واژه «Historia» به معنی روایت و تاریخ از یک ریشه است.

مطلب نگاه اسطوره ای بر نقش ماهی در ایران پیش از اسلام مشتمل۶۲ صفحه است، برای دیدن فهرست مطالب مقاله و جزئیات آن به اطلاعات اضافی زیر مراجعه فرمایید.

 پایان نامه مقالات رشته هنر

«فهرست مطالب»

«مقدمه». ۴

فصل اول: ۶

اسطوره و سمبل. ۶

واژه و معنی اسطوره. ۷

فصل دوم: ۱۸

اسطوره و ماهی.. ۱۸

«ماهی لیوثا». ۲۰

«رمز ماهی در جوامع مختلف…». ۲۱

ماهی در آیین مهر. ۲۵

فصل سوم: ۲۶

ماهی در ادیان. ۲۶

فصل چهارم: ۳۳

نقوش ماهی در ایران پیش از اسلام. ۳۳

(عکس شماره ۱) ۳۵

(عکس شماره ۲) ۳۶

عکس شماره ۴. ۳۶

«هنر عیلام». ۴۰

«نقوش ماهی در هنر عیلام». ۴۰

عکس شماره ۱۳. ۴۹

«نقوش ماهی در عصر هخامنشی». ۵۳

«تاریخ و تمدن ساسانی». ۵۶

عکس ۲۲. ۵۹

«فهرست منابع و مأخذ». ۶۵

خرید با کلیه کارت های بانکی (دانلود فایل بلافاصله پس از خرید)

پایان نامه مقالات رشته هنر

خلاصه ای کوتاه از مقاله نگاه اسطوره ای بر نقش ماهی در ایران پیش از اسلام را در زیر می توانید ببینید.

«مقدمه»

در قرن حاضر که قرن پیشرفت در علم و فن آوری است. کمتر کسی احساس نیاز به گذشته خود می کند. گذشته ای که ثمره آن امروز است. برای انسان امروز اسطوره هنوز واژه ای نا آشناست.

واژه و معنی اسطوره

فرهنگ نویسان عرب معتقدند اسطوره واژه ای عربی است که از ریخت «افعوله» برآمده و ریشه آن «سَطَر»به معنی افسانه ها و سخنان بی بنیاد و شگفت آور است؛ ولی به نظر می رسد که این واژه عربی نباشد، بلکه واژه ای یونانی- لاتینی است که در لغت با واژه «Historia» به معنی روایت و تاریخ از یک ریشه است.

جهان بینی و کارکرد اسطوره

«شناخت انسان های نخستین از جهان و بازتاب پندار و اندیشه آنها در قالب روایت ها و گفتارهای اسطوره ای، جهان بینی آنها را پدید می آورد.»

«پایا ترین و استوار ترین بنیاد اسطوره ای، باور به یگانگی جهان و انسان است. در جهان بینی اسطوره ای، این دو، جدایی و بیگانگی سرشتینی از یکدیگرندارد، در بود یکسان اند و تنها در نمود از هم دور و جدا افتاده اند.

ماهی و گیاه هوم

«هوم که در دنیای مینوی ایزد است و در دنیای گیتی گیاه، دشمنان را دور می سازد، درمانبخش است و سرور گیاهان به شمار می آید…

هوم را که در مراسم دینی تقدیس می کنند نمادی می دانند از هوم سپید. هوم سپید که آن را گوکرن نیز می خوانند گیاهی اساطیری است که در ته دریای فراخکرت می روید و بیمرگی می آورد و در بازسازی جهان به کار خواهد آمد.

«ماهی لیوثا»

 ماهی وجود دارد «که جهان به برپشت اوست و او در آب قرار دارد. زیر آن ماهی گاوی است و زیر گاو صخره و زیر صخره ثری و زیر ثری کس نداند که چیست. نام آن ماهی لیوثا است و نام آن گاو یهموث. در روایتی دیگر هست که این ماهی بر دریا و دریا بر باد و باد بر قدرت قرار دارد.

ماهی در آیین مهر

مهر (میترا) یکی از ایزدان باستان است. «سنت پرستش مهر به دوران های بسیار کهن بر می گردد. او خدای پیمان است و پیمان ها و نظم و راستی را نگاهبانی می کند. وظیفه مهم او نظارت بر پیمان هاست….

ماهی در دین یهود

داستان موسی و یوشع در جستجوی خضر را به نقل از قرآن و سوره کهف می آ‎وریم. «پس چون به محل برخورد دو دریا رسیدند، ماهی خودشان را فراموش کردند، ماهی در دریا راه خود را در پیش گرفت و رفت. (۶۱)

هنگامی که از آنجا گذشتند موسی به جوان خود گفت: غذایمان را بیاور که راستی ما از این سفر رنج بسیار دیدیم. (۶۲)

ماهی در دین مسیحیت

در کتاب مقدّس انجیل بارها و بارها به طرق مختلف به ماهی اشاره شده است. هم چنین در بناهای مسیحی نقش ماهی دیده می شود.

«چهار تن از حواریون مسیح (شمعون ملقب به پطرس و برادرش آندریاس و یعقوب زبدی و برادرش یوحنا) نخست ماهیگیر بودند.»

«اما خاصه در مسیحیت، ماهی رمز عمده و پرباری است. مسیحیان واژه یونانی ماهی Ichthus را اندیشه نگاری پنداشتند که هر یک از پنج حرف یونانی اش، حرف اول کلمات عبارت یونانی زیر است.

نوروز و ماهی

«بیشتر روایات اسطوره ای- افسانه ای ایران دوره پیشدادی را زمان پیدایی نوروز و جمشید، چهارمین پادشاه پیشدادی را بنیانگذار نوروز و آئین نوروزی به شمار آورده اند. دوران جمشید در یشت ها دوران طلایی به شمار آمده است. در آن دوران خوردنی ها کاهش نمی یافت، چهارپایان و مردمان نمی مردند، گیاهان نمی خشکیدند، سرما و گرما و پیری و رشک وجود نداشتند. جمشید بر هفت کشور زمین فرمان می راند و نیک بختی، شهرت ، گله و رمه، خشنودی و حرمت را از دیوان گرفته بود. پس آنگاه که دروغ گفت، فرّه به صورت مرغی از پیش او بیرون رفت».

«نقوش ماهی در دوران پیش از تاریخ»

دوران پیش از تاریخ شامل سه دوره دیرینه سنگی، پارینه سنگی و نوسنگی می باشد.

در دوران پارینه سنگی در ایران «نقاشی صخره ای در مغرب دریای خزر و ناحیه لرستان بر جای مانده است». نقش ماهی در دوران پارینه سنگی یافت نشده است.

«در دوره سنگی علاوه بر ساختن ابزار و سلاح، مانند نوک پیکان و تیغه چاقو و تبر و سنبه با سنگ صیقل خورده، صنعت سفالگری رنگی یا منقوش با دست، شامل کوزه و ظرف و پیاله و آبدان و نیز پیکره های کوچک اندام و مهره های چهارگوش، برجسته کاری با گل صورتگری- یا خاک رس نرم- نیز معمول شد»

«نقوش ماهی در هنر عیلام»

«در هنر عیلام موضوعات حیوانی که همیشه مبین قدرت های طبیعی پر برکت و در عین حال موحش بوده، بر موضوعات دیگر هنر برتری داشته است».

از اوایل هزاره چهارم، ق.م موضوعات زنده مانند ماهی در هنر عیلام بخصوص در سفال دیده می شود. ماهی گاه به صورت تنها و گاه همراه عناصر دیگر مانند آب، پرندگان و درخت و … به چشم می خورد در برخی مواقع نیز همراه خدا و الهه نقش بسته است.

«نقوش ماهی در عصر هخامنشی»

نقش ماهی در هنر هخامنشیان بسیار اندک است، علت این امر را باید در چگونگی هنر آنها جست، که هنری درباری و مقتدرانه می باشد.

عناصر حیوانی، که در هنر هخامنشی به کار رفته، باز نشانی از قدرت است، مانند شیر، عقاب، و … بنابراین ماهی که حیوانی آرام است در این هنر جایگاه بخصوصی ندارد.

«نتیجه گیری»

اسطوره روایتی است که متعلق به دورانهای بسیار دور می باشد و جزئی از پوست و گوشت انسان های دیرین قلمداد می شود.

آنها بی آنکه بدانند ساختار اصلی اسطوره را بنیان نهادند، بکار بردند و برای ما به یادگار گذاردند. آنها برای شناخت خود، دنیای پیرامون و درک قدرت مافوق نیاز به اصولی فرا طبیعی داشتند. برای جبران این خلأ اسطوره پدید آمد.

انسان دیرین خود واقف بر این کشف نبود، زیرا اسطوره جزئی از بافت زندگی او و آنها با هم در آمیخته و جدایی ناپذیر بودند.

«فهرست منابع و مأخذ»

آموزگار، ژاله، تاریخ اساطیری ایران، سمت، تهران، ۱۳۸۰، چهارم.

آمیه، پیر، تاریخ عیلام، دانشگاه تهران، تهران، ۱۳۷۲، اول.

اسدیان خرم آبادی، محمد، باورها و دانسته ها در لرستان و عیلام. وزارت فرهنگ و آموزش عالی مرکز مردم شناسی ایران، تهران، ۱۳۵۸، اول.

اسماعیل پور، ابوالقاسم، اسطوره بیان نمادین، سروش، تهران، ۱۳۷۷، اول

بلوکباشی، علی، نوروز جشن نوزایی آفرینش، دفتر پژوهش های فرهنگی، تهران، ۱۳۸۰، اول.

بوسایلی، ماریو، هنرپارتی و ساسانی، یعقوب آژند، مولی، تهران، ۱۳۷۶، اول.

بیانی، ملکزاده، تاریخ سکه، دانشگاه تهران، تهران، ۱۳۷۴، اول.

بهار، مهرداد، از اسطوره تا تاریخ، چشمه، تهران، ۱۳۷۷، دوم.

برومند سعید، جواد، نوروز جمشید، طوس، تهران، ۱۳۷۷، اول.

۱۰-توحیدی، فائق، فن و هنر سفالگری، سمت، تهران، ۱۳۷۰، اول.

۱۱-حریریان، محمود، تاریخ ایران باستان، سمت، تهران، ۱۳۷۷، اول.

خرید با کلیه کارت های بانکی (دانلود فایل بلافاصله پس از خرید)

پایان نامه مقالات رشته هنر

 

 

 

برچسب ها

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

چهار + دوازده =