مقالات رشته اجتماعیمقالات رشته معارف

نقش ایثار در منابع اسلامی و تأثیر آن در تکامل فرد و اجتماع

اکنون که از پیروزی انقلاب اسلامی و جنگ تحمیلی با عراق سال ها می گذرد، باید ارزش ها و آرمان های اصیل و ارزش های اسلام ناب محمدی (ص) را در جامعه پیدا کنیم که این امر در زمانی انجام می پذیرد که فرهنگ ایثار و شهادت در جامعه پی‌ریزی و نهادینه شود.

مطلب نقش ایثار در منابع اسلامی و تأثیر آن در تکامل فرد و اجتماع مشتمل۱۳۶صفحه است، برای دیدن فهرست مطالب مقاله و جزئیات آن به اطلاعات اضافی زیر مراجعه فرمایید.

فهرست مطالب

۱-مقدمه: ۳

۱-۱بیان مسئله. ۵

۲-۱- اهمیت و ضرورت مسئله: ۶

۳-۱ اهداف پژوهش…. ۷

۴-۱جامعه آماری.. ۸

۵-۱ نمونه و روش نمونه گیری.. ۸

۶-۱روش تحقیق.. ۹

۷-۱ مراحل اجرای تحقیق: ۹

۸-۱ مشکلات تحقیق: ۱۰

۹-۱ ارائه پیشنهادات: ۱۰

۲-تعریف ایثار ۱۲

۱-۲ نمونه ای از آیات قرآن کریم درباره ایثار و شهادت… ۱۴

۳-انواع جهاد. ۱۶

۱-۳ جهاد. ۱۶

۳-۳- فنای عاشق و معشوق.. ۱۸

۴-۳ دهش و بخشش…. ۲۱

۵-۳انفاق.. ۲۴

۶-۳ ایثار در جامعه پزشکی.. ۲۵

۴-ایثار پیامبر (ص) و اهل بیت (ع) ۲۶

۱-۴ ایثار پیامبر در راه ترویج اسلام: ۲۶

۱-۱-۴ ایثار در آئین محمدی(ص) و ائمه اطهار: ۲۷

۲-۱-۴ ایثار انصار نسبت به مهاجران.. ۲۹

۲-۴ ایثار حضرت علی(ع): ۲۹

۳-۴ حماسه حسینی.. ۳۲

۵-شهادت… ۳۴

۱-۵ فلسفه وجودی فرهنگ ایثار و شهادت در مکتب اسلام. ۳۵

۱-۱-۵-ایثار و شهادت در تاریخ اسلام: ۴۱

۲-۵ شهادت طلبی و انتفاضه. ۴۳

۳-۵ انگیزه های شهادت طلبی.. ۴۵

۴-۵ شهادت در دین یهود. ۵۲

۵-۵ شهادت در مسیحیت… ۵۵

۶-۵  ایثار و شهادت طلبی در تاریخ پربار انقلاب اسلامی و جنگ تحمیلی.. ۵۸

۱-۶-۵ شهید و شهادت از دیدگاه امام خمینی (ره) ۶۰

۲-۶-۵- شهادت در بستر تاریخ از دیدگاه امام خمینی (ره): ۶۱

۳-۶-۵مفهوم و ارزش شهادت از دیدگاه امام خمینی (ره): ۶۲

۴-۶-۵- مقام و منزلت شهدا از دیدگاه امام خمینی (ره) ۶۳

۶-تأثیر ایثار در تکامل فرد. ۶۶

۱-۶ ایثار و خدامحوری.. ۶۸

۲-۶-نقش ایثار در رشد و تعالی انسان.. ۷۰

۳-۶- ایثار و عزت نفس…. ۷۹

۴-۶ ایثار و توجه به آخرت… ۸۰

۵-۶ ایثار و صبوری و پایداری در برابر ناملایمات… ۸۱

۷-تأثیر ایثار در تکامل اجتماع. ۸۳

۸- ترویج فرهنگ ایثار در حوزه اجتماعی.. ۸۵

۱-۸ سطح نخست ( خانواده ) : (۱-۱-۵) ۸۵

۲-۸ سطح دوم (محیط جغرافیایی) : (۲-۱-۵) ۸۷

۳-۸ سطح سوم (جامعه): ۹۰

۹-  ترویج فرهنگ ایثاردر حوزه فرهنگی:( ۲-۵) ۹۲

۱۰- ترویج فرهنگ ایثار در حوزه سیاسی 🙁 ۳-۵) ۹۵

۱۱- حوزه ترویج فرهنگ ایثار درحوزه اقتصادی: ( ۴-۵) ۹۸

۱۲- جداول و نتایج.. ۱۰۱

۱۳-نتیجه گیری: ۱۲۳

۱۴- منابع و مآخذ: ۱۲۷

ضـمائـم.. ۱۳۲

خرید با کلیه کارت های بانکی (دانلود فایل بلافاصله پس از خرید)

مقالات رشته اجتماعی مقالات رشته معارف

خلاصه ای کوتاه از مقاله نقش ایثار در منابع اسلامی و تأثیر آن در تکامل فرد و اجتماع را در زیر می توانید ببینید.

مقدمه:

اکنون که از پیروزی انقلاب اسلامی و جنگ تحمیلی با عراق سال ها می گذرد، باید ارزش ها و آرمان های اصیل و ارزش های اسلام ناب محمدی (ص) را در جامعه پیدا کنیم که این امر در زمانی انجام می پذیرد که فرهنگ ایثار و شهادت در جامعه پی‌ریزی و نهادینه شود.

بیان مسئله

مسئله مورد نظر در پژوهش حاضر بررسی جایگاه ایثار در منابع اسلامی، انواع ایثار، تذثیر ایثار فرهنگ فرد و اجتماع و عوامل گسترش دهنده و باز دارنده ایثار می‌باشد.

۱-تعریف مفهومی ایثار و جایگاه آن در اسلام؟

اهمیت و ضرورت مسئله:

تاریخ نهضت های اسلامی آکنده از حضور مردان و زنانی است که در عرصه جهاد، خالصانه به میدان عمل آمدند و با جان فشانی و ایثار، بی نام و نشان از خویش، حق را بر اریکه عدالت نشاندند در این نوشتار تلاش شده است تا در دو بخش مجزا پس از مقدمه، تعاریف و مفاهیم فرهنگ ایثار و مصادیق عینی و عملی آن به شکل مشروح بیان شود.

تعریف ایثار

یکی از ارزش های اخلاقی که در همه جوامع از اهمیت و جایگاه ویژه ای برخوردار است و آن یعنی منافع جامعه را بر منافع خود ترجیخ دادن و تجلی آن در عمل شهید در بالاتری حد است، چرا که با فدا کردن جان خویش بزرگترین فداکاری و ایثار را برای مردم انجام داده است.

نمونه ای از آیات قرآن کریم درباره ایثار و شهادت

ایثار تجلی عاطفه انسانی است نقطه اوج سلامت روان است و اعتبار دهنده صفات عالیه آدمی نسبت به بارزترین شخصیتی که به این مفهوم عمیق و انسانی، حیات و حرکت بخشیده است، ائمه معصومین (ع) هستند که برابر نص صریح آیات نورانی قرآن کریم از ابتدایی ترین نیازهای خود به نفع دیگری چشم پوشی نمودند.

جهاد

جهاد که بسته شهادت طلبی است در فروعات دین قرار گرفته و از آموزه های مهم دینی می‌باشد. جهاد به معنی وسیع تلاش پیگیر با تمام توان، برای گذشتن از گذرگاههای حیات- ضرورتی است اجتناب ناپذیر که برای هیچ فرد و جامعه ای در تکاپوی عرصه حیات از آن گریزی نیست.

فنای عاشق و معشوق

بشر افتخار می‌کند به این که در زمینه معشوق همه چیزش را فدا می‌کند. خودش را در مقابل او فانی نیست نشان می‌دهد. یعنی این برای او عظمت و شکوه است که در مقابل معشوق از خود چیزی ندارد و هرچه هست دوست و به تعبیر دیگر معنای عاشق در مقابل معشوق چیزی است نظیر آنچه در اخلاق است

ایثار در جامعه پزشکی

از جمله فداکاریهای که در عصر امروزی در جامعه دیده می شود، از خود گذشتگی‌هایی است که به وسیله انسان های عادل و خوش قلب انجام شده. افرادی چون ریزعلی خواجوی و حسن امیدزاده که نام خود را جاودان ساختند.

ایثار پیامبر (ص) و اهل بیت (ع)

ایثار پیامبر در راه ترویج اسلام:

درامالی در تاریخ پیغمبر اسلام چنین آمده است که: شبی مردی به نزد آن حضرت آمد و از گرسنگی به ستوه آمده بود، حضرت کسی را به خانه همسران خود فرستاد. آنان گفتند ما چیزی جز آب در خانه نداریم فرمود: چه کسی امشب این مرد را از گرسنگی نجات می‌دهد؟ علی (ع) برخاست و عرض کرد: من آماده ام.

ایثار در آئین محمدی(ص) و ائمه اطهار:

از خود گذشتگی و ایثار، جان باختگی و شهادت طلبی ارزش های اصیل و ناب آئین محمدی و ائمه اطهار به شمار می آیند که از صفات برجسته مردان الهی و عاشقان راه حق بوده، تا در مقابل هرگونه تهاجم فرهنگی و دست اندازی به حریم پاک و مقدس اسلام از سوی دشمنان و بیگانگان مقاومت و ایستادگی نموده

ایثار انصار نسبت به مهاجران

ایثار انصار برای برادران مهاجرشان فراتر از توصیف است، مهاجران چیزی به جز لباسشان را نداشتند، علی رغم اینکه قبلاً ثروتمند بودند.

همه می دانند که اهل مدینه کشاورزند و ساکنان مکه تاجر.

ایثار انصار چیزی خیالی است که عقل آن را باور نمی کند.

حماسه حسینی

شهادت امام حسین (ع) با توجه به ابعاد فوق العاده شخصیت وی و دودمان وی و انعکاس آن در اجتماع و با وجود هشیاری و آزادگی امام حسین عالیترین جلوه شهادت یک انسان کامل است که عظمت فوق طبیعی و علو شخصیت و هدف او را اثبات می‌کند. امام حسین راهی را برگزید و مقصدی را به عالمیان نشان داد که بعد از وی الگوی همه آزادگان جهان شد.

شهادت

تأثیر شگرف فرهنگ پربار ایثار و شهادت در گستره جهان بینی دینی ما از جلوه و منزلت متمایزی برخوردار است. فرآیند تأثیرگذاری ایثار و شهادت در مایه های فرهنگی، اجتماعی و … با ظهور مکتب حماسی تشیع به عنوان زیباترین جلوه های روح دینی مایه شگفتی شده است

فلسفه وجودی فرهنگ ایثار و شهادت در مکتب اسلام

دین اسلام به عنوان آخرین و کامل ترین آیین در میان ادیان الهی، وظیفه خود می‌داند که فطرت انسان ها را بیدار ساخته و در صراط مستقیم به سوی کمالات انسانی و ارزش های الهی هدایت نماید و این امر جز با پیاده کردن احکام و دستورات الهی در مراحل مختلف زندگی بشر اعم از فردی، اجتماعی، سیاسی، اقتصادی، فرهنگی و … میسر و مقدور نخواهد بود

انگیزه های شهادت طلبی

واژه شهید در بسیاری از فرهنگها و مذاهب از بار ارزشی والایی برخوردار است بطوریکه بر گرد آن می توان هاله ای از تقدس را یافت.

یکی از مسائل مهم برای ما که امروزه، مدعی حضور در عرصه گفتگوی تمدنها هستیم این است که مشخص کنیم انگیزه شهیدان ما در انقلاب و دفاع مقدس چه بود؟ آنها برای چه اصول و اهدافی از جان خود گذشتند؟

شهادت در مسیحیت

شهادت یعنی پذیرش مرگ در راه عقاید مذهبی قدر و منزلت شهادت در قرون ویطی میراثی بود از کلیسای اولیه که شهادت را حد کمال انجام وظایف حیات مسیحی تلقی می کرد. رسم و آیین شهدا به اثار باقی مانده از ایشان پیوند خورده بود، و به تدریج که مسیحیت از روم و قسطنطنیه رو به شمال گسترش یافت، انتقال بقایای آثار شهدا باعث تضمین تداوم و گسترش آن شد.

ایثار و شهادت طلبی در تاریخ پربار انقلاب اسلامی و جنگ تحمیلی

هرچند همه کسانی که در طول تاریخ و بعد از پیروزی انقلاب اسلامی و دوران دفاع مقدس متحمل صدماتی شده اند از مصادیق ایثارگر می باشند، اما آنان که بیشترین صدمه را برای حدوث و بقای انقلاب اسلامی متحمل شده اند و در این راه بیش از دیگران فداکاری نموده اند و جامعه، خود را نسبت به آنها مدیون احساس می‌کند

شهادت در بستر تاریخ از دیدگاه امام خمینی (ره):

شهادت اهدای خون در راه خدا برای حفظ مکتب و رسیدن به هدف، سنت دیرینه انبیاری الهی است و انبیا عظام (ع) برای اصلاح جامعه آمدند و در این راه نیز فدا شدند. حضرت امام خمینی (ره) می فرمایند:

«انبیاء و اولیا همه خونشان را دادند … همه چیزشان را دادند برای این که حفظ بشود این مکتب»

مقام و منزلت شهدا از دیدگاه امام خمینی (ره)

مقام و منزلت و درجه کمال و تعالی شهدا در نزد حضرت امام (ره) دارای چنان مرتبه رفیعی است که نه تنها قلم را عاجز و زبان ها را قاصر از هرگونه توصیف و اظهار نظر در خصوص این ضیافت مقام ربوبی و ارزیابی همه جانبه آن می داند، بلکه افلاکیان را نیز از راه یافتن بر کنه این ارزش و مقام عظیم عاجز و ناتوان معرفی کرده و می فرماید:

تأثیر ایثار در تکامل فرد

ایثار یعنی ترجیح دادن منافع دیگران بر منافع خود. یکی از تأثیرات ایثار بر فرد افزایش روحیه همکاری در نوجوانان و جوانان است. با افزایش روحیه همکاری در جامعه نظم و انضباط خاصی حاکم می شود که این خود یکی از عوامل وحدت ملی در میان افراد یک جامعه است. در این صورت اگر حتی برای یکی از افراد مشکلی پیش بیاید افراد دیگر با فداکاری و ایثار مانع برهم ریختن این همکاری می شوند.

ایثار و خدامحوری

آنچه درباره «ایثارگری» در فرهنگ شهادت گفته شد در تمامی جوامع، مشترک است و ربطی به ایمان دینی جوامع ندارد حتی در بین پیروان مران های غیر دینی افرادی بودند و هستند که برای حمایت از منافع جامعه از منافع فردی می گذرند و در مواردی جان خویش را نیز فدای جامعه می کنند.

نقش ایثار در رشد و تعالی انسان

در اصل لغت ایثار از اثر مشتق است، وقتی کسی چیزی را بر می گزیند و آن چیز را ترجیح می دهد، به این دلیل است که با منطق خاصی، اثر و نتیجه و فایده آن چیز را ترجیح می‌دهد. در قرآن کریم راجع به انسانهای دنیاطلب، که تمام هم و غم خود را مصروف دنیا می کنند

 ایثار و عزت نفس

یکی از تجلیات فرهنگ شهادت در عمل شهیدان، عزت نفس است، زیرا برای هر کسی ممکن است شرایطی فراهم شود که برای رسیدن به خواسته ها و امیال شخصی و یا حفظ موقعیت های دنیوی مجبور به تحمل حقارت و ذلت باشد اما همه این ذلت پذیری ها برای این است که در نهایت، جان انسان در معرض خطر قرار نگیرد.

ایثار و توجه به آخرت

انسان طراز مکتب از نگاه اسلام، انسانی است که دنیای خویش را آباد می‌کند اما هرگز دنیا را مأمن و مأوای اصلی خویش نمی پندارد بلکه آن را راهی برای عبور به سوی جهان آخرت می داند. این که در روایت تصریح شده که حب الدنیا رأس کل خطئیه برای این است که وقتی دنیا هدف شود بسیاری از ارزش های انسانی زیر پا گذاشته می‌شود و این روحیه در روابط اجتماعی آثار سوء فراوانی به بار می آورد و نیز بی توجهی به معاد و عالم آخرت موجب طغیان و فساد می گردد.

ایثار و صبوری و پایداری در برابر ناملایمات

صبر و استقامت در برابر ناملایمات و مشکلات زندگی یکی از عوامل موفقیت است و بسیاری از منازعات اجتماعی بر اثر بی صبری و فقدان تحمل پدید می آید. به همین جهت است که امام علی(ع) می فرماید:

«علیکم بالصبر فان الصبر من الایمان کالرأس من الجسد» بر شما باد به صبر و شکیبایی زیرا صبر برای ایمان چون سر است برای بدن

سطح دوم (محیط جغرافیایی)

آداب و سنن هر منطقه و قومی ، همراستای ارزش های سحاکم همان منطقه است . شناسایی هنجارها و ریشه های فکری و رفتاری هر قوم ، برای تحکیم ارزش ها ضروری است و لین مهم بر عهده متولیان فرهنگی است که با مطالعه و مداقه ها و با توجه به نیازهای اجتماعی و استعدادهای موجود در نشر ارزش ها، ایفای نقش نمایند.

سطح سوم (جامعه)

جامعه متشکل از همه عناصر فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی، با حاکمیت واحد است. وقتی سخن از ترویج فرهنگ ایثار در جامعه می شود، سیاست های حاکم بر نهادها، سازمان های دولتی و غیر دولتی به ذهن متبادر می شود.

ترویج فرهنگ ایثاردر حوزه فرهنگی

رشد شناختی کودک و نوجوانان تحت تأثییر روش رویکردهایی است که از فرهنگ، جامعه و خانواده اش می پذیرد، فعالیت اجتماعی ساختاری است که کودک و نوجوان از آن رفتارها، باورها، معیارها. و ارزش هایش را کسب می کند.

ترویج فرهنگ ایثار در حوزه سیاسی

مبانی سیاسیت داخلی و خارجی جمهوری اسلامی مبتنی بر ایثار و ایثارگری است. سیاست امروز ما از  ایثارگران در همه عرصه های حق علیه باطل حمایت و دفاع می نماید. مرز ایثار و قلمرو اعتقادی دین مبین اسلام، همه کره خاکی است و استیلای مستضعفین بر گستره گیتی شعار قرآنی و نوید صبح آزادی است.

حوزه ترویج فرهنگ ایثار درحوزه اقتصادی

ارزشهای حاکم در یک اقتصاد تنها پایاپایی آن در سود کالا نیست، که ابزاری است برای بقاء و ارتقای ارزشهای برتر و والاتر و صعود به مدارج عالی انسانی.

متأسفانه با گذشت دو دهه از انقلاب اسلامی، اقتصاددانان ما هنوز نتوانسته اند الگوی اقتصادی مناسبی را مبتنی بر شریعت و حاکمیت اسلام. طراحی و به اجرا گذارند.

نتیجه گیری:

همانطوری که بیان گردید ایثار در تقدیم داشتن و ارجحیت دیگران بر خویش و د رنج افکندن خویش برای آسایش دیگران است. بدین جهت به اختصار نتایج این پژوهش با تأکید به رهیافتهای بررسی شده می آید:

۱)ایثار، گذشت، شهادت طلبی جزء لاینفک حیات بشری، به ویژه ادیان توحیدی و آسمانی بوده و امر دین و دین ورزی با این عمل عجین شده است. در دین های یهود و مسیح نیز با همان معانی و کاربردهای دینی یا به اعتباری به عنوان امری مقدس و دینی بدان پرداخته شده است.

منابع و مآخذ:

۱-بابازاده، علی اکبر، سیمای حکومتی امام علی (ع). قم، انتشارات انصاریان، ۱۳۷۸

۲-انصاریان، حسین، دیار عاشقان، جلد هفتم، انتشارات سازمان تبلیغات اسلامی، ۱۳۷۳

۳-عمید زنجانی، عباسعلی، انقلاب اسلامی و ریشه های آن، فرهنگ ارشاد اسلامی، ۱۳۷۵

۴-دکتر علی شریعتی، هبوط در کویر، چاپ هفتم، انتشارات سبز، ۱۳۶۹

۵-استاد شهید مرتضی مطهری، سیری در نهج البلاغه، چاپ دوم، ۱۳۵۴

۶-عاملی، جواد، حماسه و عرفان، مرکز نشر اسراء، چاپ دوم، ۱۳۷۷

۷-منصوری لاریجانی، اسماعیل، زمزم عشق، مؤسسه فرهنگی انتشاراتی آیه، چاپ دوم، ۱۳۸۱

۸-علیخانی، علی اکبر، بحرانی مرتضی، شهید و شهادت در ادعیه و زیارت، نشر شاهد، چاپ اول، ۱۳۸۰

۹-عباسعلی عمید زنجانی، جهاد از دیدگاه امام علی(ع) در نهج البلاغه، انتشارات سهامی چاپخانه ای وزارت ارشاد اسلامی، بهار ۱۳۶۵

۱۰-جبران خلیل جبران، پیامبر، ترجمه دکتر الهی قمشه ای، انتشارات روزنه، پاییز ۱۳۷۸

۱۱-الاصفهانی الراغب، المفردات فی غریب القرآن، دفتر نشر کتاب، ۱۴۰۴

خرید با کلیه کارت های بانکی (دانلود فایل بلافاصله پس از خرید)

مقالات رشته اجتماعی مقالات رشته معارف

 

 

 

برچسب ها

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

یک × 4 =