موسیقی کلاسیک در ایران

 در آثار کهن ایرانی نه تنها ارتباط زیبایی، هنر و هنرمند چندان آشکار نیست. بلکه در تفکر ایرانی، تئوری زیبایی، هنر و ارتباط آن نیز چندان مشخص نشده است. آنچه مسلم است در ایران کهن به رشته های مختلف هنری، عنوان کلی هنر داده نمی شد و هنرمند صنعتگر نامیده می شد.

مطلب موسیقی کلاسیک در ایران مشتمل۵۴صفحه است، برای دیدن فهرست مطالب مقاله و جزئیات آن به اطلاعات اضافی زیر مراجعه فرمایید.

فهرست مطالب

مقدمه  ۱

موسیقی ایران از نظر تاریخی  ۲

موسیقی در دوره پیشدادیان۲

موسیقی در دوره کیانیان  ۴

موسیقی دوره مادها  ۵

دوره هخامنشیان  ۶

سازهای هخامنشی   ۶

دوران سکویه ۶

دوره اشکانیان۷

ساسانیان ۹

دستگاه های موسیقی ایران بیش از اعراب  ۱۲

سازه های این دوره ۱۲

موسیقی پس از اسلام۱۲

سازه های ایرانی در دوره اسلامی۱۳

موسیقیدانهای قرن اول هجری ۱۳

موسیقیدانهای دوره عباسیان  ۱۳

موسیقیدانهای در سده های سوم و چهارم هجری ۱۴

شعر و موسیقی ۱۴

موسیقیدانهای در قرن پنجم و ششم هجری ۱۵

سلجوقیان ۱۶

موسیقی پس از یورش مغول ۱۷

موسیقیدانان سده هفتم و هشتم هجری   ۱۸

تیموریان ۱۹

موسیقیدانان این دوره    ۲۰

خوانندگان ۲۱

دوره صفویه  ۲۲

 

موسیقی در دوران حکومت افشار  ۲۴

موسیقی در دوران حکومت زندیه ۲۴

قاجاریه  ۲۴

تاریخچه تبدیل و تنظیم موسیقی ایران از نظام ادواری به دستگاهی    ۲۶

آهنگسازان موسیقی نظام این دوره  ۲۸

نوازندگان تار و سه تار  ۲۸

نوازندگان سنتور ۲۹

نوازندگان قانون  ۲۹

نوازندگان نی و فلوت    ۲۹

پیانو   ۳۰

نوازندگان ویولن  ۳۰

خوانندگان دوره ناصری   ۳۰

تصنیف ها ۳۱

دوران رضا پهلوی  ۳۳

تاسیس رادیو   ۳۴

نوازندگان  ۳۵

موسیقی ایران در دوره محمد رضا پهلوی   ۳۷

موسیقیدانان این دوره۱۲۸۴-۱۳۷۴   ۳۹

تعریفی از موسیقی اصیل ایرانی  ۴۱

منابع ۴۶

خرید با کلیه کارت های بانکی (دانلود فایل بلافاصله پس از خرید)

مقالات رشته هنر

خلاصه ای کوتاه از مقاله موسیقی کلاسیک در ایران را در زیر می توانید ببینید.

مقدمه :

 در آثار کهن ایرانی نه تنها ارتباط زیبایی، هنر و هنرمند چندان آشکار نیست. بلکه در تفکر ایرانی، تئوری زیبایی، هنر و ارتباط آن نیز چندان مشخص نشده است. آنچه مسلم است در ایران کهن به رشته های مختلف هنری، عنوان کلی هنر داده نمی شد و هنرمند صنعتگر نامیده می شد.

موسیقی ایران را از نظر تاریخی می توان به ۳ دوره تقسیم نمود :

۱ ) عصر باستان

۲ ) دورۀ بعد از ایلام (از قرن اول تا نهم هجری)

۳ ) دورۀ صفویه تاکنون.

 حالا خلاصه وار موسیقی را در این هفت دور بررسی می کنیم :

 دربارۀ هنر دورۀ پیشدادیان و کیانیان چون مورخان و محققان کوچکترین اشاره ی به آن نکرده اند، با استفاده از نسل های اساطیری، اشارۀ مختصری به این دوره ها می کنیم.

موسیقی در دورۀ پیشدادیان :

 فردوسی، در زمان پادشاهی تهمورث، از ساز کوس یاد می کند. کوس بزرگترین ساز آلات کوبه ای است، که در ساختمان آن پوست بکار رفته است و در میدانهای نبرد تحت عنوان کوس رویین نیز بکار رفته است ساز دیگر کرنای است.

موسیقی در دورۀ کیانیان :

نیز وضع تقریباً به همین منوال بود و سازهایی که در دورۀ پیشدادیان اشاره شد در این دوره نیز وجود دارد و سازهای چون خم از سازهای بادی، گاودُم، (ساز بادی) رباب از سازهای بزمی شاهنامه است.

موسیقی دورۀ مادها ۷۰۸ ۵۵۰ قبل از میلاد :

 تاریخ رسمی ایران از زمان مادها (تیره ای از قوم آریایی) می دانند موسیقی در این دوره مقام دالار و شامخی داشته.

دورۀ هخامنشیان :

 از نوشته های مورخین و تاریخ نویسان (۵۵۰ – ۳۳۰ ق م) به خصوص هِرودُوت و گزُنفُون حاکی از این است که در این دوره موسیقی به ۳ شکل در بازی (بزمی) مذهبی و مردمی و نظامی وجود داشته است.

دورۀ اشکانیان :

 در این دوره ترانه ها و موسیقی ایرانی به موازات ترانه ها و سرودهای یونانی رواج یافت. در این دوره به نوعی ترانه بر می خوریم که در آن روح حماسی به چشم می خورد و شبیه به شاهنامه خوانی بود که مرسوم گشت.

موسیقی پس از اسلام :

 موسیقی پس از اسلام به ضعف و سستی گرائید و سیر نزولی پیمود. دیگر خبری از موسیقی درخشان و پررونق عصر ساسانی در میان مبود. زیرا در آن عصر موسیقی را ناچیز می شمردند و آن را تنها به صورت اذن و تلاوت قرآن و به حالت ابتدایی در مراسم عروسی مجاز می شمردند.

موسیقیدانها در سده های سوم و چهارم هجری در زمان (طاهریان، صفاریان، سامانیان، آل زیاد، آل بویه :

 احمد ابن السرخسی، ابوبکر محمد بن زکریای رازی، ابوالقاسم عبیدالله بن عبدالله بن خرداد به، ابونصر محمد بن فارابی (بزرگترین دانشمند قرون وسطی جهان اسلام ۲۶۰ – ۳۳۹ هـ) ابوالفرج اصفهانی، ابوعبدالله محمد بن احمد بن یوسف خوارزمی، ابوالوفای بوزجانی.

سلجوقیان :

موسیقی مذهبی امام محمد غزالی، ابوالفتح تاج الدین اصفهانی، اوحدالدین محمد انوری ابیوردی، فضل الدین، محمد بومی کاشانی، حکیم عمر خیام (دانشمند و ریاضی دان معروف ایرانی درباره موسیقی رساله ای به زبان عربی نوشته است.

 اما موسیقیدانان دیگر سدۀ هفتم و هشتم هجری :

 ۱ ) صفی الدین اُرموی

۲ ) عبدالمؤمن اصفهانی (وفات ۶۴۶ هـ . ق)

۳ ) محمد شاه ربانی

۴ ) خواجه نصیرالدین توسی (رسالۀ فی علم الموسیقی) (۵۹۷ – ۶۷۳ هـ . ق)

۵ ) محمد بن ابی بکر شروانی

تیموریان : (قرن نهم) :

 در این دوره ابتدا تیموریان مانند مغولان به کاری جز کشتار و غارت و نابودی فرهنگ و ادب ایران نداشتند. چنانکه سلطنتشان سه نفر از موسیقیدانان آن عصر را به دار آویختند. ولی پس از مدتی فرهنگ کهن ایران تأثیر خود را آغاز نمود چنانکه سمرقند پایتخت تیمور مرکز تجمع هنرمندان، دانشمندان و صنعتگران شد و هنر محیط مناسبی برای رشد و ترقی یافت.

 موسیقیدانان این دوره :

 ۱ ) عبدالقادر مراغه ای ملقب به حافظ (وفات ۸۳۸ هـ . ق) آثار او  (مقاصد الاحان) ، جامع الاحان (کنز الاحان )

۲ ) خواجه ابوالوفای خوارزمی (متوفی ۸۳۵ هـ . ق)

۳ ) خواجه یوسف اندکانی

۴ ) امیرعلیشیر نوایی

موسیقی در دوران حکومت افشار :

 در این دوره خاندان افشار همگی سرگرم مبارزه با شورشها و اغتشاشات درونی و بیرونی بودند و مجال روی آوردن و پرداختن به امور هنری را نداشتند. هنرمندان، همچنان دلمرده، پریشانحال، گوشه نشینی اختیار کردند و موسیقی بهجور و فراموش گردید.

 موسیقی در دوران حکومت زندیه :

 در این دوران فقط در دوران کریمخان زند، موسیقی رونق گرفت و موقتاً حیات از دست رفته خود را باز یافت و همچنین روح تازه ای در وجود هنرمندان دمیده شد.

تاریخچه تبدیل و تنظیم موسیقی ایران از نظام ادواری به دستگاهی :

 در زمان حکومت ناصرالدین شاه او با استفاده از امکانات و زمینه مساعد پیشین از نظر موسیقی سود برد.

دستگاه فنوگراف اواخر حکومت ناصرالدین شاه به طور اختصاصی مورد استفاده قرار گرفت.

آهنگسازان موسیقی نظام این دوره :

 ۱ ) ناصرهمایون ۲ ) سلیمان خان ۳ ) غلامرضا مین باشیان  (سالار معزز) اولین کسی که در نوشته الحان موسیقی ملی ایران از نت استفاده کرد سالار معزز بود و برای نخستین بار به نوشتن دستگاه ماهور مبادرت ورزید.

تأسیس رادیو :

 در سال ۱۳۱۹ رادیو تأسیس شد.

در رادیو برنامه های گوناگونی اجرا می شد. از جمله موسیقی : خوانندگان و نوازندگان برجسته آن زمان در رادیو به صورت زنده برنامه اجرا می کردند.

موسیقدانان و خوانندگان دوره رضا پهلوی :

۱ ) حسین استوار (نوازنده تار) ۲ ) اقبال السلطان ( خواننده) ۳ ) پری آقابابایف (خواننده) ۴ ) ابراهیم بوذری (ردیف دان و موسیقی شناس) ۵ ) سلیمان امیر قاسمی (خواننده) ۶ ) شهباز برمکی ۷ ) جواد بدیع زاده (خواننده) ۸ ) غلامحسین بنان (خواننده) ۹ ) نورعلی برومند (ردیف دان و نوازنده سنتور

 موسیقی ایران در دوره محمدرضا پهلوی :

 موسیقی در این دوره به علت زیر سلطه بودن نظام استبدادی، تخیرکننده و مبتذل بود و در جهت نابودی فرهنگ ملی و رواج گسترش فرهنگ کشور استعمارگر بکار می رفت و به شدت با رشد و بروز هرگونه اندیشه مترقی و تحریک آمیز جامعه مبارزه می کرد. در این دوره موسیقی ایران در چنگال بی هنران و استعمارگران بود.

 تعریفی از موسیقی اصیل ایرانی :

 (تعریف امروزی) موسیقی اصیل ایرانی بر پایه ردیف بنا شده، ردیف در موسیقی ایرانی همان کاربرد گام در موسیقی غربی را دارد. موسیقی اصیل ایرانی از ۷ دستگاه و ۵ دستگاه مایه یا آواز تشکیل شده

موسیقی چگونه می تواند یک فعالیت فرهنگی محسوب شود؟

 موسیقی نه تنها می تواند یک فعالیت فرهنگی محسوب شود بلکه از پایه های اساسی فرهنگ هر جامعه ای محسوب می شود به قول یکی از بزرگان این رشته یک کشور را بدون کوه و دریا میتوان تصور کرد اما بدون موسیقی و تئاتر و یا بهتر بگویم بدون هنر هرگز.

موسیقی چگونه می تواند کارآفرینی کند :

 امروزه موسیقی استفاده دهای گوناگونی داشته و به انحاء مختلف می تواند کارآفرینی کند که از آن جمله می توان به مسائل زیر اشاره کرد :

۱ ) تدریس در دانشکده های موسیقی .

منابع :

تاریخ موسیقی ایران، نویسنده روح انگیز راهگانی.

کتاب نمایش و موسیقی در ایران، نویسنده نصری اشرفی ، چاپ اول ۱۳۷۷ .

خرید با کلیه کارت های بانکی (دانلود فایل بلافاصله پس از خرید)

مقالات رشته هنر

ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

7 + ده =