قوانین و مقررات حفاظت محیط زیست

می دانیم که امروزه بحث محیط زیست و بحران های ناشی از آلودگی آن مساله ای که همه جهانیان را به فکر واداشته. چرا که محیط زیست ارتباطی تنگاتنگ با حیات و سلامت انسانها داشته و آلودگی آن زندگی همه جانداران را تهدید خواهد کرد. امروز  بسیاری از انواع بیماریهای جسمی و روانی مخصوصاً در شهرهای بزرگ ناشی از همین آلودگیها بوده و انسانها در معرض مرگ تدریجی قرار گرفته اند.

مطلب قوانین و مقررات حفاظت محیط زیست مشتمل ۴۶ صفحه است، برای دیدن فهرست مطالب مقاله و جزئیات آن به اطلاعات اضافی زیر مراجعه فرمایید.

فهرست مطالب

پیشگفتار: ۲

مقدمه: ۳

گفتار اول.. ۴

الف ـ تعریف محیط زیست… ۴

ب- انواع محیط زیست… ۵

ج – تعریف آلودگی و انواع آلودگی محیط زیست در حقوق ایران.. ۶

د: دلایل لزوم حمایت از محیط زیست… ۷

ه- اسلام و محیط زیست… ۹

و- قانون اساسی  و محیط زیست… ۱۰

ز- تاریخچه و تحول حقوق محیط زیست در ایران.. ۱۱

ح – حمایت بین المللی از محیط زیست… ۱۳

ط) پیشگیری و شیوه های غیر کیفری حمایت از محیط زیست… ۱۴

گفتار دوم. ۱۶

الف-تعریف جرم زیست محیطی.. ۱۶

ب جایگاه جرم زیست محیطی.. ۱۶

ج – عناصر تشکیل دهنده جرم زیست محیطی.. ۱۸

۱-ج-عنصر قانونی.. ۱۸

۲-ج=عنصر مادی.. ۱۹

ج-۳ عنصر معنوی : ۲۱

د) قواینن و مقررات زیست محیطی کیفری.. ۲۳

گفتار سوم: ۲۴

انواع جرایم زیست محیطی با استناد به مواد قانونی.. ۲۴

الف ـ جرایم ارتکابی نسبت به عناصر جاندار محیط زیست… ۲۴

ب ـ جرایم ارتکابی نسبت به عناصر بی جان محیط زیست… ۲۷

ج) جرایم مربوط به آلودگی شیمیایی و هسته ای.. ۳۰

گفتار چهارم: مجازاتهای زیست محیطی.. ۳۱

الف) اعدام و تبعید. ۳۱

ب ـ حبس و جزای نقدی.. ۳۲

ج) مصادره اموال.. ۳۴

دـ تعطیل کردن موسسه. ۳۴

ه) تشدید مجازات… ۳۵

و- مجازات شروع به جرم. ۳۷

گفتار پنجم.. ۳۹

الف) خواهان و خوانده جرایم زیست محیطی.. ۳۹

ب- نقش ضابطین قوه قضائیه در جرایم علیه محیط زیست : ۴۰

ج ـ چگونگی برخورد سازمان حفاظت محیط زیست با جرایم زیست محیطی.. ۴۱

نتیجه گیری : ۴۳

منابع.. ۴۵

خرید با کلیه کارت های بانکی (دانلود فایل بلافاصله پس از خرید)

مقالات رشته زیست محیطی مقالات رشته زیست محیطی

خلاصه ای کوتاه از مقاله قوانین و مقررات حفاظت محیط زیست را در زیر می توانید ببینید.

پیشگفتار:

در زمینه ارائه هر گونه کار تحقیقی مطلب اصلی یافتن منابع و رجوع به سازمانها و ادارات مرتبط برای جمع آوری مطالب است. متاسفانه در زمینه این موضوع کار تحقیقی بسیار کمی انجام شده و منابع اندی وجود دارد و این اساسی ترین مشکل بود.به هر حال با مراجعه به اداره حفاظت محیط زیست کرج و سازمان حفاظت محیط زیست و شهرداری کرج تا حدودی با منابع موجود آشناشدم. در ضمن به دانشگاه تربیت مدرس نیز مراجعه کردم برای استفاده از پایان نامه ای در همین زمینه.

مقدمه:

می دانیم که امروزه بحث محیط زیست و بحران های ناشی از آلودگی آن مساله ای که همه جهانیان را به فکر واداشته. چرا که محیط زیست ارتباطی تنگاتنگ با حیات و سلامت انسانها داشته و آلودگی آن زندگی همه جانداران را تهدید خواهد کرد. امروز  بسیاری از انواع بیماریهای جسمی و روانی مخصوصاً در شهرهای بزرگ ناشی از همین آلودگیها بوده و انسانها در معرض مرگ تدریجی قرار گرفته اند.

تعریف محیط زیست

محیط زیست یعنی چه و تعریفی از آن می شود ارائه داد؟

بنظر می رسد ارائه یک تعریف جامع و مانع از محیط زیست تقریباً غیرممکن باشد. چرا که مفهوم محیط زیست و دامنه شمول آن بسیار گسترده است و تعریفی که بتواند بطور کامل در برگیرنده همه جنبه های آن باشد کاری  مشکل است.

انواع محیط زیست

در بیشتر کتابها محیط زیست را به دو بخش عمده تقسیم کرده اند . اگر چه تقسیم بندی های دیگری نیز وجود دارد اما نهایتا می شود همه را تحت ۲ بخش محیط زیست انسانی و محیط زیست طبیعی جای داد .

محیط زیست طبیعی به آن قسمت از محیط زیست اطلاق می گردد که , در بر
گیرنده بخشی از فضای سطح کره زمین است و به دست انسان ساخته نشده است .۱

بعبارتی محیط زیست طبیعی محیطی است موهبت خدادی که بشر در آن دخالت نداشته و شامل جنگل ,آب , هوا , خاک , دشت , رودخانه ,…..است

تعریف آلودگی و انواع آلودگی محیط زیست در حقوق ایران

مهمترین بحث و معضل امروزه دنیا در رابطه با محیط زیست مساله آلودگی ها است آلودگی های محیط زیست شاید مهمترین علت توجه به محیط زیست باشد . این آلودگی هاحوزه های آب و خاک و هوا و… را تحت تاثیر قرار داده اند .

ماده ۹ قانون حفاظت و بهسازی محیط زیست مصوب ۱۳۵۳ تعریف ذیل را از آلودگی به دست می دهد :

«منظور از آلود  ساختن محیط زیست عبارتست از پخش یا آمیختن مواد خارجی به آب ، هوا و خاک یا زمین به میزانی که کیفیت فیزیکی ، شیمیایی یا بیولوژیکی آن را بطوری که زیان آور به حال انسان یا سایر موجودات زنده یا گیاهان و یا آثار و ابنیه باشد ، تغییر دهد . این نخستین تعریفی است که از آلودگی محیط زیست در حقوق ایران مطرح شده .

دلایل لزوم حمایت از محیط زیست

می دانیم که هر گونه فعالیت و پیشرفت انسان نیاز به محیطی مناسب جهت زندگی و زیست دارد . در زمانهای گذشته انسانهایی که از طبیعت و محیط زیست استفاده می کردند خودشان  به عنوان یکی از عناصر محیط زیست بشمار می رفتند و در خدمت
و اسیر طبیعت ها بودند  و به قدر نیازشان از طبیعت سود می بردند اما با پیشرفت های انسان و رشد تکنولوژی و صنعت در چند دهه گذشته این طبیعت بود که به خدمت انسان درآمد و انسانها برای رفع نیازهای خویش و بهره گیری از محیط پیرامونی شان به تخریب طبیعت دست زدند .

اسلام و محیط زیست

اسلام کاملترین دین الهی است که به همه ابعاد زندگی بشر توجه داشته و در هر زمینه ای می توان در اسلام دستورات و راه نجات را جستجو کرد .

قرآن کریم در بسیاری از آیات انسانها را به مطالعه طبیعت و عناصر آن فرا خوانده است .

۱-آیه ۳۰ سوره انبیاء : «و جعلنا من السماء کل شیء حی » یعنی از آب همه چیز را زنده کردیم . پس گیاه و حیوان و انسان زندگیشان به آب بستگی دارد .

۲-آیه ۱۶۴ سوره بقره «و ما انزل الله من السماء من ماء فاحیا به الارض بعد موتها » یعنی خداوند آب را نازل کرد و زمین مرده را به وسیله آب زنده کرد .

قانون اساسی  و محیط زیست

اصل پنجاهم قانون اساسی جمهوری اسلامی :

« در جمهوری اسلامی ، حفاظت محیط زیست که نسل امروز و نسلهای بعد باید در آن حیات اجتماعی روبه رشدی داشته باشند وظیفه عمومی تلقی می گردد . از این رو فعالیت های اقتصادی و غیر آن که با آلودگی محیط زیست یا تخریب غیر قابل جبران آن ملازمه پیدا کند ، ممنوع است »

تاریخچه و تحول حقوق محیط زیست در ایران

حقوق محیط زیست در ایران قدمت چندانی ندارد .

۱-نخستین قانون زیست محیطی در ایران در رابطه با آلودگی آب بود . که در آن به آلودگی ناشی از زباله نیز توجه شده است . این قانون طرز جلوگیری از بیماریهای آمیزشی و بیماری های واگیردار مصوب ۱۱/۳/۱۳۲۰ می باشد .

۲- در ۱۳۳۴ قانون شهرداری به تصویب رسید که در ماده  ۵۵ آن به مسائل زیست محیطی شهری توجه شده است و شهرداری را ناظر بر اجرای آن نموده است .

حمایت بین المللی از محیط زیست

مساله محیط زیست و آلودگی های ناشی از آن چیزی نیست که تنها منحصر به یک کشور یا کشورهای خاصی باشد و اکثر آلودگی هایی که در یک کشور و یک گوشه دنیا اتفاق می افتد به چندین کشور دیگر سرایت می کنند . هوای آلوده یک کشور و شهر های مرزی ، محدود به خود نگشته و کشور همجوار خود را نیز آلوده می کند .

پیشگیری و شیوه های غیر کیفری حمایت از محیط زیست

برای حفظ و حمایت از محیط زیست در وهله اول بیشترین و بهترین راهکاری که بنظر می رسد استفاده از قانون و مجازات است .اما با کمی دقت می بینیم که در هر مساله پیشگیری بهتر از درمان است در زمینه حفظ محیط زیست می دانیم که اعمال مجازات زمانی امکان پذیر است که جرم بوقوع پیوسته و مثلاً محیط آلوده ، درختان قطع و حیوانات از بین رفته اند .

تعریف جرم زیست محیطی

بر طبق م ۲ قانون مجازات اسلامی هر فعل یا ترک فعل که در قانون برای آن مجازات تعیین شده باشد جرم محسوب می شود پس فعل یا ترک فعلی که طبق قانون قابل مجازات باشد جرم است و ما هر رفتاری را نمی توانیم مجرمانه تلقی کنیم.

حال در تعریف جرم زیست محیطی داریم هر نوع فعل یا ترک فعل که باعث ورود آسیب و صدمه شدید به محیط زیست و به خطر افتادن جدی زندگی و سلامت بشر شود .

قواینن و مقررات زیست محیطی کیفری

بیشر قوانین و مقررات کیفری زیست محیطی در بخش تاریخچه توضیح داده شد اما در اینجا مختصری توضیح داده می شود.

۱-مهمترین قانون در این زمینه قانون مجازات اسلامی است که مواد ۶۷۵ , ۶۷۹ ,  ۶۸۰ , ۶۸۶ , ۶۸۸ , ۶۹۰ , ۶۹۱ , ۶۹۶ را می توان در این زمینه نام بود.

۲-قانون حفاظت و بهسازی محیط زیست که در سال ۱۳۵۳ تصویب و سپس در سال ۱۳۷۱ اصلاح شد که شاید مهمترین مواد آن در این زمینه ماده ۹, ۱۱, ۱۲, ۱۳, ۱۴

۳-قانون نحوه جلوگیری از آلودگی هوا از ماده ۲۸ تا ۳۲ (مصوب ۱۳۷۴)

۴-قانون شکار و صید که بیشترین مقرارت کیفری آن در مواد ۱۰ تا ۲۲ می باشد (مصوب ۱۶/۳/۱۳۴۶)

جرایم ارتکابی نسبت به عناصر بی جان محیط زیست

ب ـ ۱) آلودگی هوا:

در زمینه آلودگی هوا قانون نحوه جلوگیری از آلودگی هوا مصرب ۱۳۷۴ (مواد ۲۸-تا ۸۳۲) بر طبق این قانون افرادی که با وسائل نقلیه موتوری غیر مجاز تردد نمایند مرتکب جرم آلودگی هوا می شوند همچنین صاحبان و مسولین کارخانجات و کارگاههای آلوده کننده که برخلاف این قانون عمل نمایند مجرم هستند به همین نحو صاحبان و مسولان منابع تجاری و اماکن عمومی که موجبات آلودگی هوا را فراهم می آورند مجرم محسوب می شوند.

جرایم مربوط به آلودگی شیمیایی و هسته ای

م۹ قانون حفاظت و همسازی محیط زیست

مواد ۱۸ و ۱۹ قانون حفاظت در برابر اشعه مصوب ۱۳۶۸: در ماده ۱۸ عدم استفاده از وسائل حفاظتی پیش بینی شده و همچنین عدم رعایت دستورالعملهای حفاظتی توسط کارکنان با اشعه جرم دانسته شده

۲ـ نگارزن فراد بدون انجام آزمایش های پزشکی لازم قبل استخدام و یا بدون مراقبتها و آزمایشهای دوره ای ولی در مدت اشتغال به کار با اشعه جرم محسوب می شود.

مصادره اموال

یکی از اقسام مجازاتهای مالی ، مصادره اموال می باشد. مصادره اموال عبارت از ضبط تمام یا قسمتی از اموال محکوم علیه به نفع دولت است.

در مقررات کیفری مربوط به محیط زیست کشور ما موارد مصادره اموال به عنوان مجازات چندان به چشم نمی خورد

از دریلی خزر و خلیج فارس اشاره کنیم شاید در این زمینه بتوانیم به ماده ۳ لایحه قانون مجازات صید غیر مجاز اشاره کنیم .

تعطیل کردن موسسه

تعطیل کردن موسسه عبارتست از بستن موسسه ای که در آن و به مناسبت آن بعضی از جرایم ارتکاب یافته اند.

در مورد جرایم زیست محیطی نیز موارد بسیاری وجود دارند که قانونگذار اجازه تعطیل کردن موسسه را به سازمان حفاظت محیط زیست داده که چگونگی عملکرد سازمان را در این زمینه در فصل بعد بررسی می کنیم.

خواهان و خوانده جرایم زیست محیطی

در کشورهای مختلف شاکیان خصوصی ممکنه در قبال آلودگی محیط در دادگاهها اقامه دعوی کنند در بعضی کشورها اهالی با اینکه شخصا زیان ندیده اند ولی حق دارند به منظور حفظ منافع عمومی در مورد آلودگی محیط زیست علیه آلوده کننده در محاکم اقامه دعوی نمایند.

به موجب ماده ۱۸ قانون شکار و صید و ماده ۱۴ قانون حفاظت و بهسازی محیط زیست سازمان حفاظت محیط زیست در دعاوی مربوط به آلودگی محیط شاکی ،  خواهان یا مدعی خصوصی تلقی می گردد

نتیجه گیری :

در طی انجام این کار تحقیقی با مطالب و مسائل مهمی در این زمینه آشنا شدم که لازم می دانم تحت عنوان نتیجه در اینجا ذکر کنم.

۱ـ مهمترین بحث و مشکلی که گریبا نگر ماست بحث عدم آگاهی است. با وجود اینکه بحث آلودگی و محیط زیست از مباحث و مسائل بزرگ در همه دنیاست در ایران هیچ گروه یا سازمانی را نمی یابیم که در این زمینه با جدیت اقدام کند و به آگاهی مردم بپردازد ناآگاهی مردم که همه ارگانها از جمله صدا و سیما و مدارس و … در آن نقش مهمی دارند، به اندازه ناآگاهی دانشجویان مابه خصوص دانشجویان حقوق دردناک نیست.

منابع

۱ـ تقی زاده انصاری، مصطفی ، حقوق کیفری محیط زیست ، چاپ اول نشر قومس تهران ۱۳۷۶ یک جلد

۲ـ قوام ، میرعظیم، حمایت کیفری از محیط زیست ، چاپ اول ، انتشارات سازمان حفاظت محیط زیست ۱۳۷۵ یک جلد .

۳ـ خسروی راد، سام ، محیط زیست داریم قانون محیط زیست نداریم ، مجله انتخاب شماره ۱۲ ۲۴/۵/۷۹

۴ـ نیامیر ، آیدین ، محیط زیست در اینترنت، موج سبزـ سال اول ـ شماره ۳ ،

۵ـ گفتگو با حجت یوسف (معاون سازمان حفاظت از محیط زیست) ، سازمان حفاظت محیط زیست نمی تواند با خودروهای متخلف برخورد کند ،‌ نشریه عصر آزادگان ، شماره ۹۵ ۸/۱۰/۷۸

۶ـ قاسمی ، ناصر ، پایان نامه دکتری حمایت کیفری از محیط زیست، دانشگاه تربیت مدرس ۱۳۷۹ شماره پایان نامه ۲۱۶۴.

۷ـ مجموعه قوانین و مقررات حفاظت محیط زیست ایران ، چاپ اول ، انتشارات سازمان حفاظت محیط زیست، بهمن ماه ۱۳۷۹.

خرید با کلیه کارت های بانکی (دانلود فایل بلافاصله پس از خرید)

مقالات رشته زیست محیطی مقالات رشته زیست محیطی

 

 

 

ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

11 + شانزده =