مقالات رشته معارف

علم از نگاه قرآن

براى فراهم شدن زمینه مناسب بحث منطقى درباره تولید دانش، باید مبادى تصوریه آن از جمله مفهوم علم کاویده شود. بشر معاصر به امید ساختن بهشت زمینى با تکیه بر شناخت طبیعت و غفلت از پایه هاى معنوى تفکر و تمدن به پیش رفت، اما امروزه با توجه به توسعه علوم گوناگون با بحران هاى بیشمارى دست به گریبان است.

این مقاله دانشجویی مشتمل بر ۲۰ صفحه است ، برای دیدن فهرست مطالب مقاله و جزئیات آن به اطلاعات اضافی زیر مراجعه فرمایید.

فهرست مطالب

چکیده    ۲
مقدّمه    ۲
چیستى علم در قرآن    ۳
مفهوم جهل    ۴
ابزار تحصیل دانش    ۵
کارآمدى تجربه    ۷
مبانى دانش تجربى در قرآن    ۸
محدویت دانش بشرى    ۱۲
یقین در طرح جامع شناخت    ۱۴
کارکردهاى علم    ۱۵
آثار علم    ۱۷
اخلاق علمى در قرآن    ۱۸
نتیجه گیرى    ۱۹
منابع    ۲۰





خرید با کلیه کارت های بانکی (دانلود فایل بلافاصله پس از خرید)

مقالات رشته معارف

.

چیستى علم در قرآن

قرآن شریف در طرح جامع شناخت، افزون بر اینکه به مطالعه پدیده هاى طبیعى و انسانى با استفاده از حس و تجربه تأکید مىورزد، این ادارک را به تدّبر و خردورزى پیوند زده و در نهایت این آگاهى ها را در آغوش دین مى افکند و با توجه دادن به ژرفاى الهى پدیده هاى عالم در رابطه با پدید آورنده، دانشى بر آمده از حس و تجربه و خرد و ایمان و پرهیزکارى را در راه تعالى و شکوفایى فراروى انسان مى نهد.

ابزار تحصیل دانش
علوم جدید تنها، با استفاده از حس و تجربه پیش مى رود و بر این مبناى روش شناختى بنا نهاده شده است. با پیدایش تزلزل در این بنیان سست و نادرست پس از اثبات گرایى، ابطال گرایى و بعد اقسام مکاتب نسبى گرایى در روش شناسى علوم جدید راه یافت و خاکستر شکاکیت بر پیکر آن نشست.

کارآمدى تجربه
خداوند متعال به تجربه حسى اعتبار داده، چنان که قابیل با مشاهده کلاغ، دفن مردگان را آموخت. و با مردن و زنده کردن مرد صالحى از بنى اسرائیل حقیقت حشر را براى او آشکار نمود. همچنان که در داستان پرندگان حضرت ابراهیم(علیه السلام)با تجربه، یقین و ایمان او را کامل کرد.

مبانى دانش تجربى در قرآن
دانش تجربى نیازمند مبانى و پایه هایى است. پاره اى از این مبانى در علم سکولار و علم به مفهوم قرآنى مشترک است و بخشى دیگر، تنها در طرح جامع شناخت قرآنى جایگاه یافته و از آنجا تأمین مى شود; چنان که پاره اى مبانى ویژه علم سکولار بوده و در نگاه قرآنى جایگاهى ندارند.

محدویت دانش بشرى
انسان توانمندترین مخلوقات از حیث ظرفیت دانش است و اگر آن را در مسیر حق سیر دهد تا برترین مراتب هستى راه بر او هموار مى گردد، تا جایى که در آیه ۳۰ سوره بقره، همین دانش ملاک برترى انسان بر ملائک و شایستگى خلیفه الهى براى آدمى معرفى شده است. با این همه چنددسته از آیات قرآن مجید محدودیت ها و نقص هاى دانش بشرى را آشکار مى سازد.

کارکردهاى علم
با توجه به ظنى بودن و تحول پذیرى دانش طبیعى اساساً دانش به چه کار انسان مى آید؟ در قرآن کریم دو کارکرد عمده براى علم معرفى شده است: نخست معرفت الهى با ثمراتى که در پى دارد. و دیگر تسخیر طبیعت به منظور بهره بردارى مادى. در واقع علم هم حیات مادى را آباد مى کند، و هم مایه حیات معنوى است. (سَخَّرَ لَکُم ما فِى السَّمواتِ وَ ما فِى الأَرضِ جَمیعاً مِنهُ اِنَّ فِى ذالِکَ الآیاتٌ لِقوم یَتَفَکَّروُن)(جاثیه: ۱۳) و بسیارى دیگر از آیات شریفه قرآن.

نتیجه گیرى
علم بر آمده از کاربرد شایسته ابزار متعارف شناخت (تجربه حسى و عقل) و همچنین ایمان و تقواست. اگر انسان بنا بر طرح جامع شناخت که قرآن کریم به آن هدایت فرموده، فراگیرى علم را اساس حیات خویشتن قرار دهد.

منابع
ـ محمدتقى جعفرى، شناخت از دیدگاه علمى و از دیدگاه قرآن، دفتر نشر فرهنگ اسلامى، ۱۳۶۰، بخش دوم;
ـ محمدعلى رضایى اصفهانى، درآمدى بر تفسیر علمى قرآن، اسوه، ۱۳۷۵;
ـ حنفى احمد، التفسیر العلمى للآیات فى القرآن، دارالمعارف مصر، قاهره، بى تا;
ـ آنه مارى شیمل، تبیین آیات خداوند، ترجمه عبدالرحیم گواهى، قم، دفتر نشر فرهنگ اسلامى، ۱۳۷۶;
ـ محمدجعفر نجفى، برداشتى از جامعه و سنن اجتماعى در قرآن، سازمان چاپ و انتشارات وزارت ارشاد اسلامى، ۱۳۷۱.

 

خرید با کلیه کارت های بانکی (دانلود فایل بلافاصله پس از خرید)

مقالات رشته معارف

 

.

برچسب ها

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

1 + شانزده =