روش تحقیق سیر تحول وتطور نقوش محرابی

سیر تحول وتطور نقوش محرابی در این تحقیق در ابتدای امر سعی بر آن شده تا معنی و مفهوم محراب در فرهنگهای لغت و همچنین جایگاه آن در ادبیات عرفانی ارائه شود . در مرحله بعد تقسیم بندی های مختلف و نظریاتی که در مورد ریشه محراب و منشا پیدایش این نقش می باشد مورد بررسی قرار گرفته و در مورد هر کدام توضیحات لازم ارائه شده است

مقدمه و بیان مساله

سیر تحول وتطور نقوش محرابی طراحی سنتی ایران اساساً پیش از تاریخ یعنی پیش از پیدایش خط – شکل گرفته است .می دانیم که بشر طراحی را از مرحله غار نشینی آغاز کرده است ، دوره ای که سنگ ساده و نتراشیده را به عنوان ابزار به کار می برد ، اما انسان این دوره دارای ره آوردهای مهم فرهنگی است که در نقش پردازی او اثر گذاشته است .

مطلب روش تحقیق سیر تحول وتطور نقوش محرابی مشتمل ۷۰ صفحه است، برای دیدن فهرست مطالب مقاله و جزئیات آن به اطلاعات اضافی زیر مراجعه فرمایید.

 مقالات رشته معماری مقالات رشته هنر

فهرست مطالب

فصل اول

مقدمه و بیان مساله   (۱-۱

پیشینه تاریخی تحقیق   (۱-۲

فصل دوم : مواد و روشهای تحقیقفصل دوم : مواد و روشهای تحقیق

۱-۲) نوع و روش تحقیق

۲-۲) فرضیه تحقیق

۳-۲) اهداف تحقیق

فصل سوم : یافته های تحقیق

۱-۳) معانی محراب در فرهنگهای لغت فارسی و عربی

۲-۳) محراب در ادبیات عرفانی

۳-۳)  تقسیم بندی کلی در مورد منشا پیدایش نقوش محرابی

۴-۳)  پوست حیوانات

۵-۳) محرابی در اسلام و رابطۀ آن با مهرابه ها

۱-۵-۳) محرابهای اولیه

۲-۵-۳) نقش محراب در مساجد و دیگر اماکن مذهبی

۳-۵-۳) مشهورترین محرابهای جهان اسلام

۴-۵-۳) محراب در معماری اسلامی

۶-۳) محراب کلیساها و وجه تشابه و تفاوت آنها با محراب مساجد

۷-۳) محراب در آئین مهری

۱-۷-۳) مهرابه در آئین مهر

۲-۷-۳) شکل مهرابه ها

۳-۷-۳) تمثیل کشتن گاو

۴-۷-۳) بررسی نقش غار در آئین میترا

۵-۷-۳) مهرابه های ایران

۸-۳) رنگ در محراب

۹-۳) کتیبه های تزئینی محرابها

۱۰-۳) ارتباط نمکدانهای عشایری ایران و نقش محراب و انعکاس نقوش شبیه به آن بر روی انواع تاچه های بختیاری

۱۱-۳ ) قالیهای محرابی

۱-۱۱-۳)طرح محرابی ستوندار

۲-۱۱-۳) طرح محرابی قندیلی

۳-۱۱-۳) طرح محرابی درختی

۴-۱۱-۳) طرح محرابی گلدانی

۵-۱۱-۳) طرح محرابی دورنما

۶-۱۱-۳) طرح سجاده ای (طرح سجاده شاه عباسی)

۷-۱۱-۳) تفاوت قالیچه های طرح سجاده ای با قالیچه های سجاده

۸-۱۱-۳) طرح محرابی هزار گل (گل و بوته دار)

۹-۱۱-۳) طرح محرابی باغی (محرابی چهارباغ)

۱۰-۱۱-۳ ) طرح محرابی گنبدی (گنبددار)

۱۱-۱۱-۳) طرح محرابی ترنجی (ترنج دار)

۱۲-۱۱-۳) طرح محرابی تصویری (تصویردار)

۱۳-۱۱-۳) طرح گلدانی حاج خانمی

۱۴-۱۱-۳) طرح دو محرابه

۱۵-۱۱-۳) طرح سجاده چند محرابه (۳،۵،۷ یا ۹ محراب)

۱۲-۳) نمونه هایی از محرابهای مختلف ( عکس )

۱۳-۳) طرح محرابی و سجاده ها در مناطق مختلف

۱۴-۳) محرابی در مناطق مختلف

۱۵-۳ ) نقش ناظم

۱۶-۳ ) نماد در قالی

۱-۱۶-۳ ) نماد سرو

۲-۱۶-۳ ) نماد شجره الاخضر

۱۷-۳ ) چند نمونه از قالیهای محرابی موزه فرش

فصل چهارم : تجزیه و تحلیل یافته ها

فصل پنجم : پیشنهاد و جمع بندی

فصل ششم : فهرست زیر نویسها / منابع و مآخذ

خرید با کلیه کارت های بانکی (دانلود فایل بلافاصله پس از خرید)

مقالات رشته معماری مقالات رشته هنر

خلاصه ای کوتاه از مقاله روش تحقیق سیر تحول وتطور نقوش محرابی را در زیر می توانید ببینید.

سیر تحول وتطور نقوش محرابی

چکیده تحقیق

سیر تحول وتطور نقوش محرابی در این تحقیق در ابتدای امر سعی بر آن شده تا معنی و مفهوم محراب در فرهنگهای لغت و همچنین جایگاه آن در ادبیات عرفانی ارائه شود . در مرحله بعد تقسیم بندی های مختلف و نظریاتی که در مورد ریشه محراب و منشا پیدایش این نقش می باشد مورد بررسی قرار گرفته و در مورد هر کدام توضیحات لازم ارائه شده است

مقدمه و بیان مساله

سیر تحول وتطور نقوش محرابی طراحی سنتی ایران اساساً پیش از تاریخ یعنی پیش از پیدایش خط – شکل گرفته است .می دانیم که بشر طراحی را از مرحله غار نشینی آغاز کرده است ، دوره ای که سنگ ساده و نتراشیده را به عنوان ابزار به کار می برد ، اما انسان این دوره دارای ره آوردهای مهم فرهنگی است که در نقش پردازی او اثر گذاشته است .

پیشینه تاریخی تحقیق

سیر تحول وتطور نقوش محرابی در خصوص موضوع این تحقیق تا به حال کتابی به صورت جامع و صرفاً با عنوان سیر تحول و تطور نقوش محرابی تدوین نشده است ؛ ولی پایان نامه ای با عنوان طرح محرابی در قالی ایران توسط خانم پگاه دیجور فارغ التحصیل رشته صنایع دستی نوشته شده و در آن به این مطلب پرداخته شده است .

 مواد و روشهای تحقیق  

سیر تحول وتطور نقوش محرابی به خاطر آنکه این تحقیق از نوع تاریخی-توصیفی بوده و در آن تنها قصد شناسایی منشا نقشه محرابی و نیز طرحهای مختلف آن را داشته ایم ؛ تنها از روش کتابخانه ای استفاده شده و برای نشان دادن نمونه فرشهای مناطق مختلف نیز از عکسهای موجود در کتب مختلف استفاده شده است .

اهداف تحقیق

سیر تحول وتطور نقوش محرابی  همانطور که اشاره شد و در فصلهای بعد بیشتر در مورد آن صحبت خواهیم کرد ؛ سیر تحول و تطور طرحهای محرابی و در واقع پیشینه این طرح ، از جمله مبحث هایی است که محققین ما در رابطه با آن به اتفاق نظر نرسیده اند . برخی آنرا مربوط به پوست حیوانات دانسته اند

معانی محراب در فرهنگهای لغت فارسی و عربی 

سیر تحول وتطور نقوش محرابی محراب از فعل حرب که مصدرش حرب و محراب بوده ، گرفته شده است .

بنا به گفته ابن منظور : در حقیقت مرد جنگاور است و محرب و محراب یعنی کسی که بسیار جنگجو است ، و گفته شده است محرب و محراب یعنی کسی که دارای شجاعت و جنگاوری است .

 محرابی در اسلام و رابطۀ آن با مهرابه ها

در باب مهرابه ها می توان از مناظر و زوایای دیگری نیز به بحث پرداخت ؛ از جمله در بارۀ تشابه واژگانی و کاربردی « مهرابه » و « محراب » که محل چالش های فراوانی بوده ، اگرچه اکثر پژوهشگران بر این اعتقادند که بین این دو واژه ربط و نسبتی وجود دارد .

محرابهای اولیه

بر اساس متون و روایات تاریخی و سفرنامه ها شکل محرابهای صدر اسلام ، نیم استوانه ای مجوف که در دیوار قبله تعبیه شده بوده است . محراب مسجد جامع قیروان از جمله محرابهای مجوف صدر اسلام در کتاب « پاپادوپلو» به نقل از دکتر احمد فکری نوشته اند :« بلندی این محراب برابر با قامت دو آدم و عمقش به حدی کم بود که فقط یک نفر می توانست در آنجا به سجده برود .

نقش محراب در مساجد و دیگر اماکن مذهبی

سیر تحول وتطور نقوش محرابی جهت مکه قبله نامیده شده است و بر هر مسلمان واجب است که در اجرای مراسم دینی که  دستور به استقبال قبله داده شده است اعمال و افعال عبادی خویش را از قبیل نماز ، احتضار ، حالات دفن اموات که باید رو به قبله خوابانیده شوند به جا آورد .

 مشهورترین محرابهای جهان اسلام

معروفترین محرابهای تاریخی جهان اسلام به صورت تسلسل زمانی تا پایان قرن اول هجری به ترتیب زیر است :

  1. محراب مسجدالاقصی که بر حسب روایت هروی ، عمر ابن خطاب آن را وضع کرده است .
  2. محراب مسجد کوفه که زمان آن به عثمان بن عفان سال ۲۶-۲۸ هجری می رسد .
  3. محراب مسجد رسول ( ص ) در مدینه که زمان آن بر اساس متون تاریخی به دوره عثمان بن عفان بر می گردد .

محراب در معماری اسلامی

محراب مسجد طاقنمایی که جهت نمازگزاران را نشان می دهد ، در واقع کوچک شدۀ محراب (Apse) کلیسای مسیحی است که مذبح ( Alter) را در خود دارد . محراب (Apse) کلیسای مسیحی یادآور طاقنمای عمیق و بزرگ معابد یونانی – رومی است ه مجسمه ای آئینی را در خود داشت و یا در کاخهای متاخر عتیق رومی شخص امپراطور را در خود جای می داد.

محراب کلیساها و وجه تشابه و تفاوت آنها با محراب مساجد

دائره المعارف اسلامی در مورد منشا محراب می نویسد : که مستشرقین و مورخین هنر دو منشا را برای محراب ذکر کرده اند ، یکی فرورفتگی کلیسای مسیحیان و دیگری معبد بودائیان است .

هانری لمن معتقد است : « محراب به طور ساده به تقلید از مسیحیت ساخته شده است .»

مهرابه های ایران

سیر تحول وتطور نقوش محرابی در ایران از تعدادی مهرابه مهری نام برده شده است که هیچ کدام ویژگیهای مخصوص یک معبد مهری را ندارد ، از جمله صحنه کشتن گاو توسط میترا که از ملزومات هر مهرابه ای محسوب می شود . آقای دکتر سر افراز از جمله محققینی است که معتقد است در ایران معبد مهری وجود ندارد

ارتباط نمکدانهای عشایری ایران و نقش محراب و انعکاس نقوش شبیه به آن بر روی انواع تاچه های بختیاری

درباره چگونگی پیدایش این شکل یعنی محراب تا کنون عقاید زیادی منتشر گردیده است . بسیاری آن را برداشتی از نمای پوست حیوانات که اولین زیر انداز بشر بود دانسته و برخی هم آنرا به ورودی محل زیست انسان اولیه تشبیه کرده اند . مسلم است که در ورای همه این فرضیه ها حقیقتی نهفته است و چنین شکل بنیادی ریشه ای کهن تر از محراب مساجد دارد .

طرح محرابی ستوندار

سیر تحول وتطور نقوش محرابی در اینگونه قالیچه های محرابی گذشته از عنصر اصلی تشکیل دهنده طرح که محراب و فرم قوس دار بالای آن است عنصر دیگری دیده می شود و آن دو ستونی است که پایه های محراب را تشکیل می دهد، این ستونها می توانند مفهوم های ویژه ای داشته باشند، همانطور که میدانیم هر بنایی بر پی و ستونهایی استوار است

طرح محرابی درختی

درخت عنصر دیگری را تشکیل می دهد که دارای ارزش مذهبی غیر قابل تردیدی است و خاستگاههای آن بسیار قدیمی و کهن هستند، غالباً نقش این درخت را در محدوده ای میبینیم که توسط محراب (طاق نمای مقدس) فرشهای مخصص نماز احاطه شده است.
می دانیم این قالی به تعالیم قرآنی مربوط میگردد که به طهارت قبل از نماز تأکید دارد. یک فرد مؤمن، پس از وضو نیاز به چیزی دارد که هنگام سجود او را از آلودگی دور نگه دارد.

طرح محرابی گلدانی 

سیر تحول وتطور نقوش محرابی در اینگونه قالیچه های محرابی به جز محراب که تشکیل دهنده قالب اصلی طرح می باشد، عنصر مهم دیگری آن را کامل می نماید و آن گلدانی است که معمولاً به صورت منفرد و تجرید یافته از قسمت پائین قالیچه طراحی می شود و شاخ و برگ گل ها و گیاهانی که از آن نشأت می گیرند تا تیزی بالای قوس محراب با پیچ و خم هایی این طرح را مزین می کند.

طرح محرابی دورنما 

سیر تحول وتطور نقوش محرابی در اینگونه طرحها، محرابی را می بینیم که به صورت دریچه ای به منظره ای از طبیعت است، در واقع این طبیعت خیالی از بهشت است و این همان است که هنرمند تصویرهای ذهنی خود را از بهشت موعود عینیت می بخشد و به آن شکل مادی می دهد تا به بیننده القا کند که برای رسیدن به بهشت باید مراحی را گذراند و به این ترتیب وجود بهشت را ثابت کند.

نماد شجره الاخضر

سیر تحول وتطور نقوش محرابی دو مورد در قرآن مجید از درختی سبز سخن رفته که آتش از آن افروخته شده است : مورد اول (قصص آیه ۳۰) در ارتباط با سرگذشته حضرت موسی است که در وادی ایمن، آتشی از درخت علیق و بنا بر بعضی روایات از درخت عناب، بر آن حضرت ظاهر گردید و آوازی از آن بر آمد که « یا موسی انی انا الله رب العالمین ».

فصل ششم : فهرست زیر نویسها

۱حصوری ، علی .« مبانی طراحی سنتی در ایران » ، انتشارات چشمه ، تهران ، چاپ اول ، ۱۳۸۱، صص ۹ و۱۱

۲زاویه ، سید سعید .« نظام جمع آوری و ثبت طرحهای فرش ایران» میزگرد بررسی مسایل فرش دستباف ایران ، اداره کل فرش و صنایع دستی و روستائی ، ۱۳۷۵، صص ۳۵ تا ۴۳

۳« فرهنگ فرش دستباف»  شماره ۱۴۶۰ استاندارد ملی ایران ، چاپ دوم ، خرداد ۱۳۷۱

۴ادواردز ، سیسیل. « قالی ایران » ، انتشارات فرهنگسرا ، چاپ دوم ، ۱۳۶۸

۵دریایی ، نازیلا .«مقاله نقش و اسطوره در فرش دستباف ایران» ، مجموعه مقالات اولین سمینار ملی تحقیقات فرش دستباف ، تهران ، جلد دوم ، مهر ماه ۱۳۸۲

خرید با کلیه کارت های بانکی (دانلود فایل بلافاصله پس از خرید)

مقالات رشته معماری مقالات رشته هنر

 

 

 

نظرات بسته شده است.