بهداشت علوم تغذیه در قرآن

سپاس ویژه خداوندی است که مخلوقات را به بهترین صورت تدبیر فرمود و زمین وآسمانها را آفرید و آب گوارا از عصاره بخارات نازل کرد و بدان وسیله دانه‌ها و گیاهان را به وجود آورد و روزیها و خوردنیها را مقدر و به وسیله خوردنیها، قوای جانداران را حفظ کرد و با اطعام بندگان با غذاهای پاکیزه به طاعات و اعمال شایسته آنان کمک کرد.

انسان دارای دو بعد است: بعد روحانی و بعد جسمانی. همانطور که بعد روحانی او نیازمند معنویات و ارتباط با عالم معناست، جسم انسان هم برای اینکه روح او را همراهی کند نیازمند عوامل مادی است.

این تحقیق دانشجویی بهداشت علوم تغذیه در قرآن مشتمل بر ۹۵صفحه است، برای دیدن فهرست مطالب مقاله و جزئیات آن به اطلاعات اضافی زیر مراجعه فرمایید.

فهرست مطالب

مقدمه…۶

تعریف موضوع…۶

اهمیت موضوع…۷

پیشینه موضوع…۸

سؤال اصلی…۸

فرضیه..۸

سؤالهای فرعی..۸

روش تحقیق…۸

چکیده…۹

فصل اول..۱۰

معنای لغوی و اصطلاحی…۱۱

اکل..۱۱

شرب..۱۱

طعام..۱۱

طیب..۱۲

طیبات..۱۲

غذا…۱۴

غذای حلال..۱۴

غذای حرام…۱۵

غذای پاک و طیب…۱۵

فصل دوم…۱۷

مقدمه..۱۸

زمان و موقع خوردن…۱۸

بهداشت و مستحبات غذا خوردن…۲۰

فصل سوم…۲۸

بخش الف…۲۹

مقدمه…۳۰

بخش الف: تغذیه و اثرات جسمی آن…۳۱

بیان نکات اخلاقی و بهداشتی عبس/۲۴..۳۲

غذا و سلامتی…۳۴

علائم تغذیه خوب…۳۴

تکریم انسان با غذا…۳۵

موهبت تغذیه درست…۳۶

تغذیه و سلامتی اعصاب…۴۱

تأثیر غذا در زیبایی انسان…۴۲

تغذیه و کنترل میل جنسی…۴۲

کم‌خوری و طول عمر…۴۳

کم‌خوری و سلامتی…۴۶

اثرات تربیتی روزه…۴۸

اثرات بهداشتی و درمانی روزه…۴۸

اثرات پرخوری…۵۰

ارتباط بین تغذیه و انواع بیماریها…۵۱

بخش ب…۵۳

بخش ب: غذاها و میوه های خاص (قرآنی)…۵۴

انجیر….۵۴

زیتون…۵۵

انگور…۵۶

رطب…۵۸

خواص غذایی و درمانی خرما…۵۸

عسل…۵۹

شیر…۶۲

انار…۶۳

سبزی و خیار و سیر و عدس و پیاز…۶۴

کدو…۶۶

گوشت (تازه…۶۷

کاهو…۶۸

خرید با کلیه کارت های بانکی (دانلود فایل بلافاصله پس از خرید)

روش تحقیق

.

خلاصه ای کوتاه از مقاله بهداشت علوم تغذیه در قرآن را در زیر می توانید ببینید.

مقدمه:

سپاس ویژه خداوندی است که مخلوقات را به بهترین صورت تدبیر فرمود و زمین وآسمانها را آفرید و آب گوارا از عصاره بخارات نازل کرد و بدان وسیله دانه‌ها و گیاهان را به وجود آورد و روزیها و خوردنیها را مقدر و به وسیله خوردنیها، قوای جانداران را حفظ کرد و با اطعام بندگان با غذاهای پاکیزه به طاعات و اعمال شایسته آنان کمک کرد.

انسان دارای دو بعد است: بعد روحانی و بعد جسمانی.

همانطور که بعد روحانی او نیازمند معنویات و ارتباط با عالم معناست، جسم انسان هم برای اینکه روح او را همراهی کند نیازمند عوامل مادی است.

تعریف موضوع:

موضوعی که در این مجموعه مورد بررسی قرار گرفته است با عنوان «بهداشت علوم تغذیه در قرآن» است که همانطور که از اسمش مشخص است به علوم تغذیه‌ای انسان و بهداشت آن با توجه به آیات مربوط به آن پرداخته است. در تعریف علوم تغذیه همین بس که «یک سری نیازهای غریزی و جسمی است که انسان برای به دست آوردن قوای جسمی و انجام فعالیت‌های روزانه و برآوردن نیاز جسمی خود به آن رو می‌آورد»

اهمیت موضوع:

اسلام نه تنها با خوردن و لذت بردن از غذاهای خوب و سازگار مخالف نیست بکله با اختصاص دادن آن به مؤمنین چنین تغذیه‌ای را مورد ترغیب قرار داده است.

و در سوره بقره، آیه ۵۷ و در سوره اعراف، آیه ۳۲ و در آیات دیگر به امر تغذیه دستور داده است و با توجه به اینکه هدف اصلی خداوند از آفرینش جن و انس برای عبادت بوده است لذا خوب خوردن و شکرگذاری کردن قسمتی از عبادت می‌باشد و انسان باید در نوع مواد غذایی که به بدن می‌رساند توجه لازم را مبذول دارد

معنای لغوی و اصطلاحی:

أکَلَ «الأکل خوردن غذا و أُکْل و أَکْل به معنی خوراکی و ثمره و میوه قابل خوردن»

«گاهی» «أکل» به بخشیدن و انفاق تعبیر شده است، زمانیکه خوردن آن مال بزرگتر از چیز است که در ان نیاز به مال باشد مانند آیات (وَ لا تَأْکُلُوا أَموالکُمْ بَیْنَکُم بِالْباطِلِ): سوره بقره (۱۸۸) و (إِنَّ اْلَّذینَ یَأْکُلًونَ أَموالَ آلیْتامی ظَلْماً: نساء/۱۰)، منظور از خوردن مال به باطل، صرف آن مال در راهیست که با حق منافات دارد و آیه (إِنَّما یِأْکُلُونَ فی بُطُونِهِم ناراً: نساء/۱۰) تشبیه و اشاره است

غذای حرام:

غذای حرام مقابل غذای حلال است. هر آنچه که خوردن آن از طرف قرآن و دین اسلام توصیه نشده است به خاطر عواقب و پیامدهایی که در اعمال و رفتار و جسم انسان به جا می‌گذارد.

غذای پاک و طیب:

در قرآن کریم لفظهایی مثل «حلالاً طیباً» و «کُلوا مِنَ الطَّیِباتِ» و … آمده است که همگی بیانگر اهمیت طیبات و غذاهای بدست آمده از آنها می‌باشد اما اصل «طیب» آن است که حواس از آن لذت می‌برد و برای حواس لذت‌آور است و نفس و جان آدمی از آن لذت می‌برد و به عنوان صفت به کار می‌رود و در اکثر موارد از آن معنی حلال اراده می‌شود و به قولی لذت‌بخش.

زمان و موقع خوردن:

پیشگیری و بهداشت دو اصل مسلم توصیه‌های مذهبی به مسلمانان است و وقتی انسان متوجه می‌شود که برای تغذیه مسلمانان عربستان، شیر و میوه و سبزی و مواد قندی و گوشت گوسفند توصیه شده است و همان مسلمان را از صرف مشروبات الکلی و گوشت حیواناتی مثل خوک بر حذر کرده‌اند واقع‌بینی نبی‌اکرم و اولیاء خدا را اکرام می‌کند و به خاطر توجهی که به مسأله تغذیه شده است و از اهمّ مسائل بهداشتی روز می‌باشد

بهداشت و مستحبات غذا خوردن:

سفره‌ای که پهن می‌کنیم و طعامی که در آن می‌گذاریم حرمت خاص خود را دارد و رعایت یک سری از موارد بهداشتی در هنگام تناول کردن غذا لازم و ضروری به نظر می‌رسد و جمله این موارد بهداشتی از نگاه شریعت و معصومین مورد بررسی قرار گرفته است و به عنوان موارد لازم‌الاجرا درآمده است که توجه به هر کدام از این موارد خالی از حکمت نبوده و نخواهد بود که بعضی از این موارد عبارتند از:

غذا، علاوه بر حلال بودن باید از راه حلال و موافق با سنت و پارسایی کسب و تهیه شده باشد و نیز برطبق هوای نفس و دغلبازی و بی‌بندوباری به دست نیامده باشد، زیرا خدای متعال به خوردن غذای پاکیزه یعنی حلال امر فرموده

بخش الف: تغذیه و اثرات جسمی آن:

در این فصل بعد از بیان مقدمه‌ای کوتاه درباره تعریف غذا و اهمیت آن لازم می‌دانیم که در مورد تغذیه و اثرات جسمی آن بحث کنیم که تحت عنوان بخش الف مورد بررسی قرار می‌گیرد که این بخش را با توجه به بررسی نکات اخلاقی آیه ۲۴، سوره عبس شروع می‌کنیم:

بیان نکات اخلاقی و بهداشتی آیه ۲۴ سوره عبس:

– آنجا که می‌فرماید: «فَلْیَنْظُرِالإِنْسانُ إِلی طَعامِهِ» انسان باید به غذای خویش بنگرد «روشن است که منظو از نگاه کردن، تماشای ظاهری نیست بلکه به معنی دقت و اندیشه در ساختمان این مواد غذایی است و اجزاء حیاتبخش آن، و تأثیرات شگرفی که در وجود انسان دارد و سپس اندیشه در آنهاست.

غذا و سلامتی:

احساس نیاز به غذا و گرسنگی عاملی است برای رفع نیاز گرسنگی، و تغذیه کردن و تغذیه خود عاملی است برای سلامتی جسم، و سلامتی ظاهری هم به نوبه خود در سلامتی روح و شادابی روح اثر می‌گذارد. برای اینکه از سلامتی کامل برخوردار شویم باید تغذیه خوب و کافی داشته باشیم و برای اینکه اطمینان حاصل کنیم که از تغذیه خوب برخوردار بوده‌ایم یا نه، یک سری علائمی وجود دارد که ما را از این امر مهم و حیاتی آگاه می‌سازد.

علائم تغذیه خوب:

«در تغذیه خوب» سلامتی، خوشحالی، نشاط، فعالیت کافی بدون احساس خستگی و آثار هوش و ذکاوت و … مشاهده می‌گردد و علائم آن بدین قرار است:

  • پوست نرم و صورتی رنگ وکمی مرطوب و صورت صاف و شفاف.
  • چشمها روشن و براق و دور آن حلقه سیاه وجود نداشته و داخل پلک چشم متورم نباشد.

تکریم انسان با غذا:

در سوره اسراء، آیه ۷۰ آمده است: «وَ لَقَدْ کَرَّمنا بَنی ءادَمَ وَ حَمَلْناهُمْ فی‌البَرِّ والبَحرِ و رَزَقْنا هُمْ مِنَ الطَّیِّباتِ و فضَّلناهُمْ عَلی کثیرٍ مِمَّنْ خَلَقْنا تَفْضِیلاً» (ما آدمیزادگان را گرامی داشتیم و آنها را در خشکی و دریا (بر مرکبهای راهوار) حمل کردیم، و از انواع روزیهای پاکیزه به آنان روزی دادیم، و آنها را بر بسیاری از موجوداتی که خلق کرده‌ایم، برتری بخشیدیم) «در این آیه منظور از تکریم، اختصاص دادن به عنایت و شرافت دادن به خصوصیتی است که دردیگران نباشد و این معنا در مقایسه انسان با سایر حیوانات و موجودات کاملاً روشن می‌شود.

موهبت تغذیه درست:

برای اینکه غذا به گونه‌ای صحیح، تجزیه و قابل هضم شود می‌بایستی از نظر فیزیکی به تکه‌های کوچکتر و از نظر شیمیایی به ترکیب‌های ساده‌تر تبدیل شود حاصل این سلسله عملیات، تولید انرژی و … است که مورد استفاده قرار می‌گیرد بنابراین برای حفظ تندرستی باید مراقب باشید تا حد امکان کوچکترین خللی در واکنشهای فیزیکی و شیمیایی دستگاه گوارش شما پدید نیاید به طور کلی جذب و ترکیب مواد غذایی مستلزم رعایت اصول مهم و حیاتی زیر است.

تغذیه و سلامتی اعصاب:

تغذیه کامل و کافی سبب سلامت بدن و در نتیجه سبب سلامت اعصاب می‌گردد باید دانست که از بین غذاها ویتامینهای B برای تغذیه الیاف لازمتر و مفیدترند بنابراین باید طوری تغذیه کرد که در ضمن خوردن غذای روزانه مقدار لازم ویتامین‌های B به بدن برسد و چون متأسفانه مصرف بیشتر روزانه انسان گندم و برنج پوست کنده است و با توجه به اینکه ویتامین B مقاومتش در برابر حرارت کم است این است که کمبود ویتامین B به شکل بیماری بری بری و سیار بیماریها و تا حدی بیماری ضعف اعصاب و … بروز می‌کند»

تغذیه و کنترل میل جنسی:

یکی از عوامل مهمی که در کنترل میل جنسی نقش زیادی را دارد مراقبت از کم و کیف تغذیه روزانه است.

مقارن بلوغ، بایستی از خورانیدن اغذیه بسیارمحرک به جوانان تازه بالغ خودداری شود تا وجودشان راحت گردد زیرا مواد محرک سبب بی‌خوابیها و ناراحتی‌ها می‌شوند.

«باید دانست که مواد غذایی که وارد بدن می‌شوند دو وظیفه مهم و اساسی در بدن دارند:

اول: تأمین حرارت غریزی بدن و نیروی محرک لازم برای فعالیتهای درونی و بیرونی

کم‌خوری و طول عمر:

مدارک و شواهد روزافزون به دست آمده از دانشمندان و صاحبنظران موید این واقعیت است که کم‌خوردن غذا در تندرستی و طول عمر نقش بسیار مهمی دارد «کم‌خوری نه تنها به عمر انسان می‌افزاید بلکه به جهت تقویت بنیه دفاعی بدن، امراض متداول در دوران پیری را نیز به مقدار قابل توجهی کاهش می‌دهد»

کم خوری و سلامتی:

زیاده روی در خوردن و آشامیدن یک نوع رنج و مرگ تدریجی است که انسان می‎تواند آن را انتخاب کند تا آنجا که امام علی (ع) در این مورد فرموده اند: «کم خوردن نفس را گرامیتر و تندرستی را پایدارتر می‌کند» و نیز فرموده اند که «هر که خوراکش کم باشد دردهایش کم است»

چنانچه این دو آیه شریفه را کنار یکدیگر در نظر آوریم: «… وَکُلوُا وَاشْرَبوُا وَلَاتُسْرِفوُا …»

خوردنیهای حلال:

در سوره مائده، آیه ۴، خداوند خطاب به کسانی که ا زپیامبر در مورد حلیات می‌پرسند می‌فرمایند:«…قُلْ اُحلَّ لکُمُ الطَّیِباتُ…» بگو آنچه پاکیزه است برای شما حلال گردیده است، از ذبایح و نیز صید حیوانات شکاری و سگهای تربیت یافته و … که حلال و پاک است که بخورید و نام خدا را بر آنها یاد کنید.

«در واقع در این آیه مراد از طیبات آنچه حلال است برای آنکه خدای تعالی هر کجا ذکر حلال کرده آن را وصف کرده به طیب که به معنی پاکیزه بودن می‌باشد»

رابطه بین خوردن از طیبات وعمل صالح:

خداوند بهترین نعمتهای خود را به بندگانش اختصاص داده که از جمله آنها بهترین خوراکیهاست.

«یَا أَیَّهَا الرُّسُلُ کُلُوا مِنَ الطّیبات وَ اعْمَلُوا صَالِحاً إِنّی بِمَا تَعْمَلونَ عَلیمٌ» در آیه ۵۱سوره مؤمنون خداوند خطاب به پیامبران می‌فرماید از آنچه که پاکیزه است بخورید و کارهای شایسته انجام دهید که من به کارهایی که می‌کنید آگاهم «فرق میان شما و دیگر انسانها این نیست که شما صفات بشری همانند نیاز به تغذیه ندارید بلکه تفاوت این است که شما حتی تغذیه را نیز به عنوان یک وسیله تکامل پذیرفته و به همین دلیل برنامه شما خوردن از طیبات و پاکیزه‌هاست و با توجه به اینکه نوع تغذیه در روحیات انسان مؤثر است

ارتباط زهد با غذا:

اسلام همواره مردم را به بهره‌ بردن از نعمت‌های پاک و حلال خداوند، سفارش نموده و با هرگونه رهبانیت و زهد بی‌جا مبارزه می‌نماید لذا هم خوردنیهای ناسالم را از شیطان می‌داند و هم نخوردن نابجا را گام شیطان می‌داند اسلام به زندگی مادی انسان توجه کامل دارد و در رأس آنها نیازهای غذایی است که در این مورد، دهها آیه و صدها حدیث آمده است.

نتیجه گیری:

نتیجه ای که از این مجموعه کوچک گرفته می شود این است که سعادت و شقاوت انسان همه چیز به دست خود اوست. فقط کافی است چشم باز کند و آنچه را که دین اسلام از انسان خواسته است ببیند و به آنها جامه عمل بپوشاند چرا که اسلام دین میانه رو است و هیچ وقت افراط و تفریط نمی کند.

توجه به موضوع «انجام دادن و عمل به مستحبات و واجبات، ترک محرمات و مکروهات و … همراه با عقل آدمی که نقطه تمایز بین انسان و حیوان است از اهمیت خاصی برخوردار است که انسان اگر بخواهد می تواند با استفاده از نیروی عقل و اندیشه و با داشتن اختیار و اراده از نعمتهای خدادادی، هم در جهت تامین نیازهای اساسی زندگی استفاده کند و هم می تواند از همین نعمتها بهره های بیشتری ببرد و در جهت رشد هر چه بهتر و بیشتر خود استفاده کند چرا که عمل به این مسایل جز با تندرستی ممکن نیست

فهرست منابع و مآخذی که در این تحقیق مورد استفاده قرار گرفته اند:

  • آب و بهداشت در اسلام، عباسعلی محمودی، دفتر تحقیق و نشر بهاران، ۱۳۷۰
  • آداب و مراحل سلوک الهی، کریم محمود حقیقی، فلاح، ۱۳۷۸، چاپ سوم
  • اصول طب روحانی، دکتر عبدالکریم بی آزار شیرازی، دفتر نشر فرهنگ اسلامی ۱۳۷۸، چاپ اول
  • اولین دانشگاه و آخرین پیامبر، دکتر سید رضا پاکنژاد، کتابفروشی اسلامیه، ۱۳۴۳، چاپ اول
  • بلوغ و سلامتی نوجوانان، دکتر احمد صبور اردوبادی، رسالت قلم، ۱۳۷۷، چاپ اول
  • تبیین اللغات لتبیان الآیات یا فرهنگ لغات قرآن، دکتر محمد قریب، بنیاد، ۱۳۶۶، چاپ اول
  • تغذیه و تاثیر آن در سلامت و بهداشت، عفت نوابی نژاد و انشاء عالم، امیرکبیر، آبان ۱۳۴۲
  • تفسیر الجامع الاحکام القرآن، ابوعبدالله محمد انصاری قرطبی، دارالکتب المصریه
  • جامع السعادات، علامه مولی مهدی نراقی، مترجم، سید جلال الدین مجتبوی، حکمت، چاپ اول
  • رساله نوین فقهی پزشکی، دکتر عبدالکریم بی آزار شیرازی، دفتر نشر فرهنگ اسلامی، ۱۳۷۴، چاپ دوم

خرید با کلیه کارت های بانکی (دانلود فایل بلافاصله پس از خرید)

روش تحقیق

.

 

 

ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

هشت + 14 =