بررسی رابطه بین هوش هیجانی و هوش شناختی

هوش چیست؟ همان استعداد است؟ قوه ابتکار است؟ قدرت یادگیری است؟ تعریف‌های متنوعی از هوش شده است. در واقع در تعریف واژه هوش اتفاق نظر میان روانشناسان وجود ندارد و برای تعریف آن از ویژگی هایش استفاده می‌شود هنگامی که هوش مورد مطالعه قرار می‌گیرد  خود هوش نیست بلکه رفتار یا عملکرد هوشمندانه است. در مفهوم هوش استعداد فکری بنیادینی وجود دارد این استعداد فکری توان داوری است و می‌توان آن را « حس خوب » « حس علمی» و استعداد فکری فرد برای تطبیق با محیط نامید.

چکیـده

در این پژوهش ما به بررسی رابطه بین هوش هیجانی و هوش شناختی پرداختیم با این سؤال که آیا بین هوش شناختی و هیجانی رابطه وجود دارد؟

جامعه انتخابی ما مرکز پیش دانشگاهی دخترانه اسماعیل پور طرقی بود که از این جامعه یک نمونه صدنفری انتخاب کردیم. روش آزمایشی ما روش همبستگی بود که با استفاده از دو آزمون هوش هیجانی باران و هوش ریون بزرگسالان روی نمونه مورد نظر اجرا شد. ابتدا دانش آموزان سنین ۱۷-۱۸ ساله را جدا کردیم و از این تعداد به صورت تصادفی ۱۰۰ نفر انتخاب کردیم و بعد آنها را به گروههای ده تایی تقسیم کردیم و دو آزمون نامبرده را روی تک تک این گروه‌ها به صورت جداگانه به اجرا درآوردیم. در تجزیه و تحلیل داده‌ها نیز از فرمول T استفاده کردیم.

این تحقیق دانشجویی مشتمل بر ۷۱  صفحه است، برای دیدن فهرست مطالب مقاله و جزئیات آن به اطلاعات اضافی زیر مراجعه فرمایید.

فهرست مطالب

چکیـده ۱

مقـدمه. ۳

بیان مسئله. ۵

اهمیت مسئله. ۶

هدف پژوهشی.. ۷

سؤال پژوهشی.. ۷

تعریف عملی مفاهیم و متغیـرهای مورد مطالعـه. ۸

مقیاس اندازه گیـری متغیـرها ۸

نقش متغیـرها ۸

پیشینـه پژوهش… ۱۰

زمینـه نظری مسأله مورد پژوهش… ۱۲

هوش شناختی.. ۱۴

سه نظر متداول. ۱۴

منحنی توزیع هوش شناختی IQ.. 15

هوش هیجانی.. ۱۶

فهرست ده هیجانی اساسی ایزارد: ۱۸

هـوش هیجانی و ارتباط آن با هـوش شناختی.. ۱۸

وراثت یا محیط در هـوش شناختی.. ۲۰

وراثت یا محیط در هـوش هیجانی.. ۲۱

آموزش هـوش هیجانی.. ۲۲

عوامل مؤثـر در هوش هیجانی.. ۲۴

پیشنهادات لازم جهت توسعـه بهـره هیجانی.. ۲۶

تقسیم بنـدی افـراد بر اساس IQ و EQ از دیـدگاه جک بلوک.. ۲۶

بررسی یافتـه‌های پـژوهشی موجـود ۲۸

هوش هیجـانی و ارتباط آن با زناشـویی.. ۲۸

ضرورت پـژوهش… ۳۰

الگوی رفتاری والدین و رشـد هوش هیجـانی.. ۳۰

الکسی تیمیا ۳۲

سابقـه تکاملی و اعتبـار تحولی.. ۳۴

طرح پژوهش… ۳۷

جامعـه آماری و گروه نمونـه مورد مطالعـه. ۳۷

روش نمونـه برداری.. ۳۷

روش گـردآوری داده ها ۳۸

تعداد دانش آموزان روزانه: ۳۸

تعداد دانش آموزان شبانه: ۳۸

ابـزار پـژوهش… ۳۸

معـرفی آزمون هـوش هیجانی بارـ آن. ۳۸

معـرفی آزمون ماتریس‌های پیشرونـده ریـون بزرگسالان. ۴۳

دستورالعمـل اجرای آزمـون. ۴۴

روش تجـزیه و تحلیل داده ها ۴۵

آزمون فرضیـه. ۴۷

تفسیـر و نتیجه گیـری.. ۴۹

نتایج فرعی پژوهش… ۴۹

محـدودیت ها ۵۰

الف) عامل تهدیـدکننـده روایی درونی پژوهش… ۵۰

ب) عامل تهـدیدکننـده روایی بیـرونی پژوهش… ۵۰

پیشنهادات… ۵۰

منابع. ۵۱

خرید با کلیه کارت های بانکی (دانلود فایل بلافاصله پس از خرید)

روش تحقیق مقالات رشته علوم تربیتی

.

خلاصه ای کوتاه از مقاله بررسی رابطه بین هوش هیجانی و هوش شناختی را در زیر می توانید ببینید.

مقـدمه

هوش چیست؟ همان استعداد است؟ قوه ابتکار است؟ قدرت یادگیری است؟ تعریف‌های متنوعی از هوش شده است. در واقع در تعریف واژه هوش اتفاق نظر میان روانشناسان وجود ندارد و برای تعریف آن از ویژگی هایش استفاده می‌شود هنگامی که هوش مورد مطالعه قرار می‌گیرد  خود هوش نیست بلکه رفتار یا عملکرد هوشمندانه است. در مفهوم هوش استعداد فکری بنیادینی وجود دارد این استعداد فکری توان داوری است و می‌توان آن را « حس خوب » « حس علمی» و استعداد فکری فرد برای تطبیق با محیط نامید. بنابراین خوب داوری کردن، خوب درک کردن و خوب استدلال کردن فعالیت‌های اساسی هوش اند. همان طور که ملاحظه می‌شود تعریف هوش به اندازه کافی روشن نیست بدیهی است که سمت بخشی دقیق آن نیز به آسانی میسر نخواهد بود.

بیان مسئله

هوش هیجانی مبحثی تقریباً جدید است در دنیای روانشناسی و به طور تخصصی تر در دنیای مباحث مربوط به توانایی‌های ذهن به همین خاطر بر آن شدیم که درباره این موضوع و رابطه اش با هوش شناختی به تحقیق بپردازیم هوش هیجانی به این دلیل عنوان شده است

اهمیت مسئله

یک موفقیت بزرگ معمولاً نیازمند سطح خاصی از هوش شناختی و به خصوص هوش هیجانی است فردی که قادر است هیجانات را درک کند به عبارت دیگر درک معانی آنها و این که چطور خمیره شان با هم منرجع می‌شود و چطور در طول زمان رشد می‌کنند حقیقتاً با گنجایش فهم حقایق بنیادی طبیعت بشری و روابط بین فردی ما نویس می‌شود

تعریف عملی مفاهیم و متغیـرهای مورد مطالعـه

هوش هیجانی به آن نمره‌ای که از آزمون هوش هیجانی بار ـ آن به دست می‌آید می گویند. هوش شناختی به آن نمره‌ای که از آزمون هوش ریون بزرگسالان به دست می‌آید می گویند.

مقیاس اندازه گیـری متغیـرها

هوش شناختی = مقیاس فاصله ای

هوش هیجانی = مقیاس فاصله‌ای

پیشینـه پژوهش

پیشینه هوش هیجانی را می‌توان در ایده‌های وکسلر به هنگام تبیین جنبه‌های غیرشناختی هوش عمومی جستجو کرد. در صفحه ۱۰۳ گزارش ۱۹۴۳ خود درباره هوش می نویسد: (کوشیده ام نشان دهم که علاوه بر عوامل هوش، عوامل غیرهوشی ویژه‌ای وجود دارد که می‌تواند رفتار هوشمندانه را مشخص کند)

زمینـه نظری مسأله مورد پژوهش

بر خلاف باور قدیمی و رایج بین عموم مردم هوشبهر یا (IQ) به تنهایی در موفقیت افراد در ابعاد تحصیلی شغلی زناشویی نقش چندانی ایفا نمی کند. مطالعات و مشاهدات حاکی از آن است که بسیاری از افراد که دارای (IQ) یا هوشبهر بالاتر از متوسط هستند در عمل توفیق چندانی در تحصیل و اشتغال ندارد. (نسرین حاجی زاده سابق، مزدک پورجعفر، ۱۳۸۰)

وراثت یا محیط در هـوش هیجانی

بر خلاف (IQ) یا هوشبهر که بیشتر تحت تأثیر عوامل وراثتی است و در طول زندگی فرد ثابت می‌ماند هوش هیجانی احتمالاً بیشتر تحت تأثیر شرایط محیطی است. دانیل گلمن می گوید قابلیت‌های تشکیل دهنده هوش هیجانی در مجموع توانایی‌های اکتسابی هستند

آموزش هـوش هیجانی

ریچارد بویاتزیس و همکارانش (۲۰۰۱) فرآیندی پنج مرحله‌ای به شرح زیر برای آموزش و تقویت هوش هیجانی بیان کرده اند.

  • می خواهم چه کس باشم؟ برای این منظور باید به سؤالات زیر پاسخ گویید. در آینده چه کاری انجام خواهد داد؟ کجای زندگی خواهم بود؟ همچنین در این مرحله بهترین ارزش‌ها و بزرگترین آرمان‌های خود را در نظر می‌گیرد و چگونگی وارد شدن این آرمان‌ها در زندگی خود را تشریح می‌کند.

عوامل مؤثـر در هوش هیجانی

عوامل متعددی در بالا بردن هوش هیجانی مؤثر هستند اکثر افراد فاقد هوش هیجانی بالا هستند و علتش صدمه دیدن آن در دوران اولیه کودکی که حاصل آن منجر به پایین بودن بهره هیجانی در زندگی بعدی است و یا دریافت مدل هیجانی سالم به پرورش، تربیت و محیط مناسب لازم است که منجر به بهره هیجانی نسبتاً بالا خواهد شد.

پیشنهادات لازم جهت توسعـه بهـره هیجانی

ـ برچسب زدن به احساسات خویش را تمرین کنند و برچسب زدن به افراد و موقعیت‌ها را متوقف کنید.

ـ برای انعکاس احساسات خود وقت بگذارید.

ـ ترس‌ها و امیال خود را بشناسید.

بررسی یافتـه‌های پـژوهشی موجـود

هوش هیجـانی و ارتباط آن با زناشـویی

خطوط فکری و حالات هیجانهای نادرستی که می‌تواند به روابط زناشویی لطمه بزند در سال‌های اخیر به دقت مورد بررسی قرار گرفته اند. با استفاده از مقیاس‌های فیزیولوژیک پیچیده می‌توان لحظه به لحظه نوسانات عاطفی یک زوج را در برخوردهای میان آنها بررسی کرد این مقیاس‌های فیزیولوژیک جنبه‌های زیستی و پنهان مشکلات زوجین را آشکار می‌کند.

ضرورت پـژوهش

الگوی رفتاری والدین و رشـد هوش هیجـانی

نحوه رفتار والدین با فرزندان خود پیامدهای عمیق و درازمدتی بر زندگی عاطفی و هیجانی آنها می‌گذارد. رفتار مستقیم آنان با کودک و همچنین شیوه برخورد والدین با یکدیگر درس‌های نیرومندی به فرزندان می‌آموزد سه نمونه از رایج ترین الگوهای رفتاری نامناسب عبارت اند از:

طرح پژوهش

در این پژوهش با استفاده از طرح همبستگی به بررسی رابطه بین هوش هیجانی و هوش شناختی پرداختیم به این صورت که دو آزمون هوش هیجانی بار ـ آن و هوش شناختی ریون را روی یک نمونه صدنفری از دانش آموزان جامعه موردنظر اجرا کرده و نتایج را مورد بررسی قرار دادیم.

جامعـه آماری و گروه نمونـه مورد مطالعـه

جامعه: دانش آموزان مقطع پیش دانشگاهی دخترانه اسماعیلی پور طرفی

نمونه:صد نفر از دانش آموزان جامعه مورد بررسی

روش نمونـه برداری

از طریق روش نمونه برداری طبقه ای دانش آموزان ۱۷-۱۸ ساله را در سه رشته انسانی ریاضی و تجربی در دوه دوره روزانه و شبانه انتخاب کردیم و با استفاده از روش نمونه برداری تصادفی گروه مورد نظر را انتخاب کردیم.

روش گـردآوری داده‌ها

تعداد کل دانش آموزان سنین ۱۷-۱۸ ساله آموزشگاه را به دست آوردیم دانش آموزان روزانه و شبانه را جدا کردیم و از هر کلاس با توجه به نسبت فراوانی دانش آموزان در سنین مورد نظر به گزینش آنها پرداختیم.

تعداد دانش آموزان روزانه:

ابـزار پـژوهش

معـرفی آزمون هـوش هیجانی بارـ آن

هدف بارـ آن به عنوان یک روانشناس بالینی در تدوین پرسشنامه بهر هیجانی (EQI) پاسخ دادن به این پرسش مهم بود که چرا بعضی از افراد از توان هیجانی معتبری برخوردار و در زندگی موفق‌ترند وی در نهایت به این نتیجه رسید

تفسیـر و نتیجه گیـری

در این پژوهش بین دو هوش (IQ) و (EQ) ضریب همبستگی ۱۱% درصد به دست آمده و هیچ گونه رابطه معناداری بین این دو هوشبهر دیده نشد. پس می‌توانیم بگوییم که فردی که از هوشبهر شناختی بالایی برخوردار است لزوماً هوش هیجانی بالایی ندارد و این دو هوش مقوله هایی مستقل و جدا از یکدیگرند.

نتایج فرعی پژوهش

با توجه به نتایج به دست آمده از ضرایب همبستگی بین مقیاس‌های پانزده گانه (EQ) و (IQ) هیچ رابطه معناداری دیده نشد به غیر از دو مقیاس (EQ۷) یا واقع گرایی و مقیاس (EQ۱۴) یا همدلی. که مقیاس EQ۷ با ضریب همبستگی ۲۴% در سطح ۰۵/۰ معنادار بود یعنی با ۹۵ درصد اطمینان می‌توان گفت که بین خرده مقیاس واقع گرایی در هوش هیجانی و هوش شناختی رابطه معناداری وجود دارد

محـدودیت‌ها

الف) عامل تهدیـدکننـده روایی درونی پژوهش

آزمودنی هایی که ما در این پژوهش از آنها استفاده کردیم در سنین ۱۷-۱۸ سالگی قرار داشتند یعنی اواخر دوران نوجوانی و بلوغ برای همین می‌توان گفت که هنوز تاحدی در نوسانات روانی، خلقی و فیزیولوژیکی مختص سنین نوجوانی قرار داشتند به همین خاطر ممکن است

پیشنهادات

الف) به سازمان‌ها پیشنهاد می‌شود که در کنار (IQ) به (EQ) نیز توجه داشته باشند که این دو در عین حالی که جدا و مستقل از یکدیگرند ولی کامل کننده همدیگر نیستند یعنی هوش شناختی یا هوش هیجانی به تنهایی کارایی ندارند و برای داشتن افراد موفق باید هر دوی این هوشبهرها را در ایشان تقویت کرد.

ب) به پژوهشگرانی که علاقه مند به تحقیق در موارد مشابه هستند پیشنهاد می‌شود که در این زمینه‌ها پژوهش کند.

۱- رابطه هوش هیجانی با هوش اجتماعی

منابع

  • اکرامی – یاسمن، آیا می‌دانید که هوش هیجانی یا بهره هیجانی چیست؟
  • بامدادی- جلال، صالح صدوق‌پور- بهرام ۱۳۷۷، هوش چیست؟
  • جلالی-سید احمد، هوش هیجانی، ویژه‌نامه ارزشیابی تحصیلی، مفصلنامه تعلیم و تربیت شماره ۷۰ و ۶۹
  • حاجی‌زاده سابق- نسرین، پور جعفر- مزدک، ۱۳۸۰، هوش بهر یا هوش هیجانی کدامیک عامل موفقیت هستند؟ مجله اطلاعات علمی شماره یک سال شانزدهم، صفحه ۴۳
  • خائف الهی- احمد علی، دوستار- محمد ۱۳۸۲، ابعاد هوش هیجانی، شماره ۱۸

سالووی- پیتر، مقاله هوش عاطفی در زندگی روزمره

خرید با کلیه کارت های بانکی (دانلود فایل بلافاصله پس از خرید)

روش تحقیق مقالات رشته علوم تربیتی

.

 

 

ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

7 + هفده =