کاربرد سلاحهای هسته ای از دیدگاه حقوق بین الملل

0
کاربرد سلاحهای هسته ای از دیدگاه حقوق بین المللReviewed by پرشین مقاله on Mar 4Rating: ۴.۵کاربرد سلاحهای هسته ای از دیدگاه حقوق بین المللکاربرد سلاحهای هسته ای از دیدگاه حقوق بین الملل مشتمل به ۱۶۵صفحه می باشد. برای خرید مقاله کاربرد سلاحهای هسته ای از دیدگاه حقوق بین الملل اقدام نمایید.
سفارش تحقیق
http://telegram.me/pmaghale

در طول تاریخ، جنگ یکی از جنبه های حیات و زندگی بشر را تشکیل می داده است و تاریخ هر قوم و ملتی، مشحون از داستانهای پیروزی و شکست است. تکامل دانش و اطلاعات بشری نیز از جمله در اختیار این قسمت از زندگی انسان قرار گرفت و به تکامل ابزار جنگی منجر شد. اگر زمانی پیروزی مدیون زور بازو و جنگاوری و شوالیه گری می دانستند، با تکامل تسلیحات و اختراع ابزارهای جنگی جدید، این امکان فراهم شد که از فواصل دور اقدام به حمله نمایند و به تدریج نیز اخلاق حاکم بر رزمندگان تغییر نمود. اوج این تکامل، اختراع سلاح هسته ای است.

این تحقیق دانشجویی کاربرد سلاحهای هسته ای از دیدگاه حقوق بین الملل مشتمل بر  ۱۶۵صفحه است، برای دیدن فهرست مطالب مقاله و جزئیات آن به اطلاعات اضافی زیر مراجعه فرمایید.

فهرست مطالب

مقدمه: ۲

تاریخچه مختصر: ۳

بخش نخست… ۴

جامعه بین المللی و سلاحهای هسته ای.. ۴

فصل اول – انواع سلاحهای هسته ای و اثرات آن.. ۵

مبحث اول: ساختمان اتم و شکافت هسته آن.. ۵

مبحث دوم – ساختمان سلاحهای هسته ای و انواع آن.. ۶

مبحث سوم: انواع سلاح های هسته ای.. ۶

گفتار اول: شکافت هسته ای و اولین نسل از سلاحهای هسته ای.. ۶

گفتار دوم: جوش هسته ای و دومین نسل از سلاحهای هسته ای.. ۷

گفتار سوم: بمب نوترونی: سومین نسل سلاحهای هسته ای.. ۱۰

گفتار چهارم: نسل جدید سلاح های هسته ای و استراتژی امنیت ملی آمریکا ۱۰

فصل دوم – اثرات سلاحهای هسته ای.. ۱۲

مبحث اول: هیروشیما و ناگازاکی و ویرانی دو شهر. ۱۲

مبحث دوم: آثار بمب هیدروژنی و وقوع جنگ جهانی سوم. ۱۵

مبحث سوم: پیامد های مخرب چرنوبیل.. ۱۷

مبحث چهارم: سلاح های کشتار جمعی، انرژی اتمی و چالش های جهان امروز ۲۰

مبحث پنجم: رژیم های کنترل تسلیحات کشتار جمعی و تکامل آن در نظام بین المللی.. ۲۶

فصل سوم- اقدامات جامعه بین المللی در محدودیت و ممنوعیت سلاحهای هسته ای.. ۳۹

مبحث اول: آژانس بین المللی انرژی اتمی.. ۳۹

مبحث دوم – معاهدات منعقده در زمینه سلاحهای هسته ای.. ۴۲

فصل چهارم: معاهدات دو جانبه درباره کاهش و محدودیت سلاحهای هسته ای.. ۴۲

مبحث اول: سالت ۱ (مذاکرات محدودیت تسلیحات استراتژیک): ۴۲

مبحث دوم: سالت ۲: ۴۵

مبحث سوم: معاهده امحای موشکهای میان برد و برد کوتاه: ۴۵

مبحث چهارم: استارت ۱ (مذاکرات کاهش تسلیحات استراتژیک): ۴۶

مبحث پنجم: استارت ۲: ۴۸

فصل پنجم: معاهدات چند جانبه در خصوص سلاحهای هسته ای.. ۴۹

مبحث اول: معاهدات مربوط به عدم گسترش سلاحهای هسته ای: ۴۹

فصل ششم : مقوله ای درباره سلاح هسته ای در کره شمالی و واکنش های دیپلماتیک…. ۵۴

مبحث اول: لیبی.. ۵۶

مبحث دوم: نگرانی آمریکا و گزینه نظامی برای مقابله با برنامه اتمی کره شمالی.. ۵۸

فصل هفتم: معاهدات مربوط به منع استقرار سلاحهای هسته ای در مناطقی که تحت حاکمیت هیچ دولتی نیست. ۶۶

مبحث اول: معاهده قطب جنوب: ۶۶

مبحث دوم: معاهدات مربوط به فضای ماورای جو: ۶۷

مبحث سوم: معاهده ممنوعیت استقرار سلاحهای هسته ای در بستر دریا، کف و زیر اقیانوس: ۶۸

مبحث چهارم: معاهدات مربوط به منع استقرار سلاحهای هسته ای در سایر مناطق.. ۶۹

فصل هشتم: سایر اقدامات جامعه بین المللی.. ۷۲

مبحث اول: قطعنامه های مجمع عمومی و عرف بین المللی.. ۷۳

مبحث دوم: درخواست نظر مشورتی توسط سازمان بهداشت جهانی از دیوان بین‌المللی دادگستری: ۷۵

مبحث سوم: درخواست نظر مشورتی توسط مجمع عمومی ملل متحد از دیوان بین المللی دادگستری: ۷۸

مبحث چهارم: تضمین های امنیتی قدرت های هسته ای از منظر حقوق بین الملل.. ۷۹

بخش دوم : ایران و چالش های هسته ای.. ۹۵

فصل اول: پایبندی به قوانین، اصرار بر کسب حق مشروع. ۱۰۰

مبحث اول: ایران و آژانس بین المللی انرژی اتمی.. ۱۰۴

مبحث دوم: پیشنهاد تازه ایران به آژانس بین المللی انرژی اتمی.. ۱۱۱

مبحث سوم: امنیت جمهوری اسلامی ایران در برابر آزمایشات هسته‌ای هند و پاکستان.. ۱۱۶

افزایش امنیت ملی ج. ا.  ایران.. ۱۱۹

معاهدات بین المللی ایران.. ۱۲۰

جمهوری اسلامی ایران و تعهدات بین الملل.. ۱۲۱

مبحث چهارم: تحلیلی در خصوص اسرائیل و دارا بودن سلاح اتمی و خطر بالقوه در خاورمیانه. ۱۲۲

فصل دوم : کاربرد سلاح هسته‌ای در شرایط حاد دفاع مشروع: ۱۲۹

مبحث اول : دفاع مشروع و اصل ضرورت و تناسب… ۱۳۱

مبحث دوم: انرژی هسته ای و جایگاه آن در ایران.. ۱۳۳

مبحث سوم: آمریکا، ایران و تحلیل وضعیت موجود. ۱۳۶

مبحث چهارم : پروتکل الحاقی آژانس بین المللی انرژی اتمی.. ۱۴۰

مبحث پنجم : متن کامل پیمان منع گسترش سلاحهای هسته ای.. ۱۵۰

نتیجه گیری: ۱۵۶

فهرست منابع: ۱۵۹

.

خلاصه ای کوتاه از مقاله کاربرد سلاحهای هسته ای از دیدگاه حقوق بین الملل را در زیر می توانید ببینید.

تاریخچه مختصر:

در طول تاریخ، جنگ یکی از جنبه های حیات و زندگی بشر را تشکیل می داده است و تاریخ هر قوم و ملتی، مشحون از داستانهای پیروزی و شکست است. تکامل دانش و اطلاعات بشری نیز از جمله در اختیار این قسمت از زندگی انسان قرار گرفت و به تکامل ابزار جنگی منجر شد. اگر زمانی پیروزی مدیون زور بازو و جنگاوری و شوالیه گری می دانستند، با تکامل تسلیحات و اختراع ابزارهای جنگی جدید، این امکان فراهم شد که از فواصل دور اقدام به حمله نمایند و به تدریج نیز اخلاق حاکم بر رزمندگان تغییر نمود. اوج این تکامل، اختراع سلاح هسته ای است.

بخش نخست

جامعه بین المللی و سلاحهای هسته ای

در طول نیم قرنی که از اختراع سلاح هسته ای می گذرد، برخی دولتها در پی کسب این سلاح برآمدند و در عین حال در جهت تکامل و هرچه قدرتمند تر و مؤثرتر نمودن این سلاح نیز گام برداشته اند. به موازات این اقدامات، کوششهایی نیز در جهت محدودیت و ممنوعیت این سلاح به عمل آمد و برخی دولتها سعی کردند تا از طریق انعقاد معاهدات و یا ایجاد عرفی در این زمینه، مانع از کاربرد مجدد این سلاح شوند. در این گفتار، به مجموع این تلاشها نظر خواهیم افکند و بدین منظور در بخش نخست، به ساخت سلاح هسته ای، انواع آن و آثار مخرب این سلاح می پردازیم و خواهیم دید که این سلاح به چه نحوی مسیر تکاملی خود را طی کرد. همچنین به کوششهای به عمل آمده در جهت ممنوعیت این سلاح خواهیم پرداخت و طی آن بررسی معاهدات دو و چند جانبه، قطعنامه های مجمع عمومی و عرف و توسل به دیوان بین المللی دادگستری خواهیم پرداخت. در بخش دوم سعی بر آن آمده است که موضوع ایران در برابر سلاحهای هسته ای و تحولات روز مورد بررسی قرار گیرد.

فصل اول :

انواع سلاحهای هسته ای و اثرات آن

مبحث اول: ساختمان اتم و شکافت هسته آن

در سال ۱۹۱۳، دانشمندی دانمارکی به نام نیلزبور، مدلی برای ساختمان اتم پیشنهاد نمود که به علت سادگی آن، امروزه نیز برای شرح ساختمان اتم به زبان ساده به کار می رود.

بر اساس این مدل، هر اتم از یک هسته و الکترونهایی تشکیل می شود که در اطراف هسته و به دور آن، در گردش می باشند. هسته تنها  فضای اتم را اشغال می کند، هرچند که اکثریت وزن اتم در همین هسته می باشد. در داخل هسته، پروتونها و نوترونها جای دارند. بار الکتریکی پروتون مثبت است و نوترونها فاقد بار الکتریکی می باشند. وزن پروتونها و نوترونها تقریباً برابر است. الکترون دارای بار منفی است و تنها  پروتون وزن دارد. از آنجا که در هر اتم، تعداد الکترونها و پروتونها با یکدیگر برابر است، همدیگر را از نظر بار الکتریکی خنثی نموده و بنابراین بار الکتریکی هر اتم خنثی است.

مبحث دوم – ساختمان سلاحهای هسته ای و انواع آن

تا پیش از ارائه فرضیه اینشتین، تنها ۵ نوع عمده انرژی برای بشر شناخته شده بود که عبارت بودند از: انرژی مکانیکی، انرژی گرمایی، انرژی نوری، انرژی الکتریکی و انرژی شیمیایی. تا این هنگام بشر دریافته بود که انرژی موجود از بین نمی رود و نمی توان انرژی جدیدی را نیز به وجود آورد، بلکه انرژی شیمیایی موجود در این ماده به انرژی گرمایی و نوری تبدیل می شود و یا در لامپ، انرژی الکتریکی به انرژی نوری و گرمایی مبدل می گردد.

اینشتین با ارائه فرضیه خود، راه را برای کشف انرژی ششم گشود: انرژی هسته ای. او معتقد بود که بین ماده و انرژی در جهان تعادلی وجود دارد، انرژی و ماده قابل تبدیل به یکدیگر هستند و هیچ کدام در جهان از بین نمی روند. اگر از کل مواد، مقداری ماده کم شود به انرژی تبدیل می گردد و همین امر در خصوص عکس آن نیز صادق است.

مبحث سوم: انواع سلاح های هسته ای

گفتار اول: شکافت هسته ای و اولین نسل از سلاحهای هسته ای

اگر اورانیوم – ۲۳۵ به مقدار کافی در اختیار باشد و در یکی از هسته ها شکافت رخ دهد، نوترون حاصله به هسته دیگری برخورد می کند و باعث ایجاد شکافت در آن هسته می گردد و مجدداً نوترون حاصله به هسته دیگری برخورد می کند و این چرخه همچنان ادامه می یابد. به این زنجیره اصطلاحاً “عکس العمل زنجیره ای” گفته می شود. واکنش در هر هسته اتم تنها  ثانیه طول می کشد. در ۱۶ ژوئن ۱۹۴۵ در صحرایی در نیومکزیکو ، اولین انفجار هسته ای با رمز “تری نیتی” انجام شد و سه هفته بعد، اولین بمب اتمی ساخته شده از اورانیوم – ۲۳۵، هیروشیما را با خاک یکسان کرد.

گفتار دوم: جوش هسته ای و دومین نسل از سلاحهای هسته ای

در جوش هسته ای، دو هسته از عناصر سبک با یکدیگر برخورد می کنند و هسته عنصر سنگین تری را به وجود می آورند. در نتیجه این فرایند، مقدار زیادی انرژی، اشعه گاما، نوترون و یا پروتون اضافی به دست می آید. این پدیده در درون خورشید رخ می دهد، بدین صورت که به علت گرمای بسیار زیاد، اتمهای هیدروژن با سرعت بسیار زیادی حرکت کرده و با یکدیگر برخورد می کنند و از این برخورد، هلیم و مقدار عظیمی انرژی به دست می آید. این همان انرژی و گرمایی است که ما از خورشید به دست می آوریم.

برای ساخت بمبی که براساس جوش هسته ای عمل نماید، دانشمندان به گرمای بسیار زیادی احتیاج دارند که باعث ایجاد سرعت زیاد در هیدروژنها و برخورد آنها به یکدیگر شود.

گفتار سوم: بمب نوترونی: سومین نسل سلاحهای هسته ای

سومین نسل از سلاحهای هسته ای، از نظر نحوه عملکرد در یکی از دو دسته سلاح هسته ای پیشین و به خصوص بمب حرارتی – هسته ای جای می گیرد، با این تفاوت که در نسل سوم، هدف تولید انرژی عظیم تر نیست، بلکه برعکس قدرت این دسته از سلاحها تقریباً معادل ۱ کیلوتن تی.ان.تی. می باشد. در مقابل، میزان پرتوهای رادیواکتیو و به ویژه نوترون و اشعه گامای حاصله در سطح بسیار بالاتری از دو نسل قبلی است. بدین ترتیب، این سلاح بدون آنکه خرابی عظیمی به بار آورد، باعث مرگ انسانها می شود و تجهیزات و تاُسیسات دشمن را در اختیار نیروهای طرف مقابل قرار می دهد.

گفتار چهارم: نسل جدید سلاح های هسته ای و استراتژی امنیت ملی آمریکا

ایالات متحده آمریکا در حال طراحی نسل جدیدی از تسلیحات هسته ای است که از قدرت تخریبی کمتر از ۵ کیلو تن برخوردار هستند. این نوع سلاح قادر است قبل از انفجار به زیر زمین برود و انبارها و زرداخانه هایی را که در زیرزمین قرار دارد، منهدم کنند. ر صورت تحقق این برنامه، احتمال آن وجود دارد که دولت آمریکا این نسل از تسلیحات هسته ای را جایگزین نسل سابق آن که توانایی ایجاد ۱۵ کیلو تن داشتند، کند.

فصل دوم – اثرات سلاحهای هسته ای

آنچه که باعث متمایز شدن سلاحهای هسته ای از سلاحهای متعارف می گردد، نه تنها طرز کار آنها و تولید تشعشعات رادیواکتیو، بلکه همچنین تاُثیراتی است که این سلاح بر روی بشر و کل محیط زیست بر جای می نهد. از آنجا که برای نخستین بار این سلاح در ژاپن مورد استفاده قرار گرفت، ابتدا به بررسی آثار آن در این کشور می پردازیم، سپس با مطالعه آثار ناشی از آزمایش بمب هیدروژنی، آثار احتمالی کاربرد این نوع سلاحها را بر کره زمین در صورت وقوع جنگ جهانی سوم مطالعه خواهیم نمود.

مبحث اول: هیروشیما و ناگازاکی و ویرانی دو شهر

در روز ۶ اوت ۱۹۴۵، یک فروند هواپیمای بی – ۲۹ امریکا که در سی هزار پایی (نه هزار متری) از سطح زمین پرواز می کرد، اولین بمب اتمی را بر روی هیروشیما پرتاب کرد. سه روز بعد، یک فروند دیگر از همین نوع هواپیما، با پرواز در همین ارتفاع، دومین بمب را بر روی ناگازاکی پرتاب نمود.

بمب پرتاب شده بر فراز هیروشیما، در ارتفاع ۱۸۰۰ متری از سطح زمین منفجر شد.

مبحث دوم: آثار بمب هیدروژنی و وقوع جنگ جهانی سوم

بمب هیدروژنی، هزاربار قدرتمند تر و کشنده تر از بمب اتمی است. در صورت استفاده از این بمب، منطقه ای به وسعت ۴۸۰ کیلومتر مربع از وجود هرگونه جنبنده ای پاک می شود. مواد رادیواکتیو حاصله، تا ۲۰۰۰۰۰ کیلومتر مربع پخش می شوند و سلامتی انسانها و موجوداتی را که در این مناطق باشند، به خطر می اندازند. از آنجا که با وزش باد، مواد رادیواکتیو و ابرهای حاصله به نقاط گوناگون برده می شوند، اثرات ناشی از کاربرد این سلاح غیر قابل کنترل است و با توجه به گستردگی آلودگی حاصل از مواد رادیواکتیو، احتمال ایجاد ژنهای معیوب در سطح جهانی به سرعت بالا می رود.

مبحث سوم: پیامد های مخرب چرنوبیل

«لئونید کوچما» رئیس جمهوری اوکراین در مراسمی که روز جمعه در پایتخت این کشور برگزار شد، فرمان تعطیلی کامل نیروگاه هسته ای چرنوبیل را صادر کرد.

نیروگاه اتمی چرنوبیل در سال ۱۹۸۶ و در دوران شوروی دچار حادثه و یکی از واحدهای آن منفجر شد و تشعشعات رادیواکتیو آن بخشی از این کشور و اروپا را فراگرفت. به گفته کارشناسان، برخی از انواع تشعشعات هسته ای در صورت خروج از تاسیسات هسته ای و انتشار تا هزاران سال در چرخه حیات باقی می ماند.

مبحث چهارم: سلاح های کشتار جمعی، انرژی اتمی و چالش های جهان امروز

شناسایی و کشف انرژی

مبدا ظهور انرژی هسته ای را به عنوان یک فرضیه باید از تحقیقات رادفورد مبنی بر وجود هسته در اتم ها در سال ۱۹۱۱ دانست. مطالعات تجربی و نظری در فیزیک هسته ای که نقش برجسته ای در توسعه فیزیک قرن بیستم ایفا کرده است. مطالعاتی که درک نسبتاً خوبی از خواص هسته ها و از ساختاری که منشاُ این خواص است دست داد.

مبحث پنجم: رژیم های کنترل تسلیحات کشتار جمعی و تکامل آن در نظام بین المللی

تکامل یکی از ویژگی های ذاتی پدیده های اجتماعی است. تکامل اگر مبتنی بر طراحی خاص باشد، در این صورت بسیاری از نکات مهم آینده را می‎توان از قبل پیش بینی کرد در واقع، می‎توان نظام بین المللی را نیز با توجه به نظریه سیستم ها و مهندسی اجتماعی مورد تجزیه و تحلیل قرار داد.

رژیم های بین المللی سلاح های کشتار جمعی جزئی از عناصر تشکیل دهنده نظام بین المللی هستند که در قالب قراردادهای مربوطه رشد و نمو پیدا کرده اند. به طور کلی در طول قرن بیستم قواعد مربوط به محدود سازی و منع سلاح های کشتار جمعی به مثابه بخشی از کارکرد واحدهای نظام بین المللی رشد قابل ملاحظه ای کرده اند با این وجود، روند طراحی و تکامل این قواعد در نظام حقوق بین المللی و نحوه تعامل بین آنها به روشنی مورد بررسی قرار نگرفته است و از این نظر خلاء ادبیات موجود بررسی بیشتر این مسأله را ضروری می نماید.

فصل سوم:

اقدامات جامعه بین المللی در محدودیت و ممنوعیت سلاحهای هسته ای

در طول پنجاه سال گذشته، دولتها به انحای گوناگون کوشیده اند تا محدودیتهایی را بر استفاده از سلاح هسته ای وضع نمایند و در این خصوص به معاهدات بین المللی، قطعنامه های مجمع عمومی، عرف و دیوان بین المللی دادگستری متوسل شده اند. در این فصل، به اقدامات انجام گرفته در این خصوص و نتایج حاصله می پردازیم.

مبحث اول: آژانس بین المللی انرژی اتمی

این آژانس یک ارگان مستقل سازمان ملل است که بر تهیه انرژی هسته ای برای مقاصد صلح آمیز و التزام به معاهده عدم تکثیر هسته ای نظارت دارد. آژانس بین المللی انرژی اتمی از پیشنهاد اتم برای صلح آیزنهاور به مجمع عمومی سازمان ملل در ۱۹۵۳ نشات گرفت.

خطوط اصلی کار آژانس بین المللی انرژی اتمی، براساس مصارف مسالمت آمیز انرژی اتمی در سال ۱۹۵۴ توسط مجمع عمومی صادر و تعیین شد و در ۲۹ ژوئیه سال ۱۹۵۷ تصویب گردید.

مبحث دوم – معاهدات منعقده در زمینه سلاحهای هسته ای

از آنجا که ایالات متحده امریکا و اتحاد جماهیر شوروی از پیشگامان تولید و گسترش سلاحهای هسته ای بوده و انعقاد هرگونه معاهده ای در این زمینه با منافع استراتژیک این دو ابر قدرت و هم پیمانان آنان مرتبط می شد، این دو دولت نقشی فعال در مذاکرات و انعقاد معاهدات چند جانبه در این زمینه، محصول مذاکرات دو جانبه این دو می باشد. در این مبحث، نخست به معاهدات منعقده بین این دو دولت می پردازیم. آنگاه به معاهدات چند جانبه پرداخته و در این مبحث، نخست به معاهدات ناظر به منع آزمایش و گسترش سلاحهای هسته ای اشاره می نماییم.

فصل چهارم:

معاهدات دو جانبه درباره کاهش و محدودیت سلاحهای هسته ای

مبحث اول: سالت ۱ (مذاکرات محدودیت تسلیحات استراتژیک):

در این مذاکرات که از نوامبر ۱۹۶۹ تا مه ۱۹۷۲ به طول انجامید، ایالات متحده امریکا و اتحاد جماهیر شوروی برای نخستین بار گفتگو هایی را در خصوص محدود نمودن مهمترین تسلیحات خود انجام دادند. هدف از این مذاکرات، پایان بخشیدن به رقابت تسلیحاتی در زمینه سیستمهای دفاعی دو دولت بود، چرا که بیم آن می رفت تکامل سیستمهای دفاعی به نوبه خود به رقابت تسلیحاتی در زمینه سیستمهای تهاجمی دامن بزند. این دو دولت در کنار محدود نمودن سیستمهای دفاعی خود، مذاکراتی را نیز درخصوص محدودیت سیستمهای تهاجمی انجام دادند.

مبحث دوم: سالت ۲:

پس از انعقاد موافقت نامه های سالت ۱، طرفین مذاکرات سالت ۲  را آغاز نمودند. پس از چندین دور مذاکرات پیچیده، سرانجام در ۱۸ ژوئن ۱۹۷۹ معاهده “محدودیت سلاحهای تهاجمی استراتژیک” به همراه پروتکل الحاقی، یادداشت تفاهم، بیانیه ها و اعلامیه های مربوط، به امضای کارتر و برژنف رسید. مهمترین ماده معاهده سالت ۲، ماده ۳ آن می باشد. براساس بند ۱ این ماده، هریک از طرفین متعهد می شود که پرتاب کننده های موشکهای بالستیک قاره پیما، پرتاب کننده های موشکهای بالستیک زیر دریایی، بمب افکنهای پیشرفته و موشکهای بالستیک زمین به هوای خود را حداکثر و در مجموع به ۲۴۰۰ عدد محدود کندو به علاوه براساس بند ۲ این ماده، از ۱ ژانویه ۱۹۸۱ این تعداد باید به ۲۲۵۰ عدد کاهش یابد. براساس ماده ۱۹ این معاهده، قرار بر این بود که معاهده سالت ۲ در روز مبادله اسناد تصویب توسط دو طرف لازم الاجرا شود و تا ۳۱ دسامبر ۱۹۸۵ لازم الاجرا باقی بماند، مگر آنکه زودتر از این موعد به موجب موافقت نامه دیگری که این سلاحهای تهاجمی استراتژیک را محدود نماید، جایگزین شود.

مبحث سوم: معاهده امحای موشکهای میان برد و برد کوتاه:

در اواخر دهه ۱۹۷۰ و اوایل دهه ۱۹۸۰، این نگرانی در بین اروپاییها به وجود آمد که در صورت وقوع جنگی بین این دو ابر قدرت آن زمان، این دو ذولت تنها از موشکهای برد کوتاه و متوسط خود در اروپا علیه هم پیمانان یکدیگر استفاده کنند و از دست زدن به حمله علیه سرزمینهای اصلی طرف مقابل خودداری نمایند و بازنده اصلی چنین جنگی، قطعاً اروپا تظاهراتهایی علیه استقرار موشکهای برد کوتاه و میان برد برگزار شد. سرانجام پس از مذاکرات متعدد بین امریکا و شوروی – که چندین بار نیز با شکست مواجه گردید – معاهده امحای موشکهای میان برد و برد کوتاه در ملاقات سران دولتهای ایالات متحده امریکا و اتحاد جماهیر شوروی در ۸ دسامبر ۱۹۸۷ به امضاء رسید.

مبحث چهارم: استارت ۱ (مذاکرات کاهش تسلیحات استراتژیک):

سرانجام پس از ۹ سال مذاکره بین ایالات متحده امریکا و اتحاد جماهیر شوروی، معاهده کاهش و محدودیت تسلیحاتی تهاجمی استراتژیک در ۳۱ ژوئیه ۱۹۹۰ در ملاقاتی که در مسکو بین جورج بوش و میخائیل گورباچف صورت پذیرفت، به امضای سران دول رسید. این معاهده دارای ۱۹ ماده، چند ضمیمه و پروتکل، یادداشت تفاهم، بیانیه های مشترک، بیانیه های یک جانبه، اعلامیه ها و یادداشتهای مبادله شده می باشد.

مبحث پنجم: استارت ۲:

در ۲۸ ژانویه ۱۹۹۲، در حالی که تنها ۶ ماه از انعقاد معاهده استارت ۱ و کمتر از یک ماه از فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی گذشته بود، جورج بوش در یکی از سخنرانیهای خود پیشنهاد نمود که معاهده دیگری در زمینه کاهش تسلیحات هسته ای منعقد شود. در ۱۷ ژوئن ۱۹۹۲ در دیدار سران دو دولت امریکا و روسیه در واشنگتن، جورج بوش و بوریس یلتسین یادداشت تفاهم مشترکی را در خصوص کاهش بیشتر تسلیحات تهاجمی استراتژیک امضا نمودند که مبنای انعقاد معاهده استارت ۲ گردید. سرانجام رؤسای جمهور دو دولت در ۳ ژانویه ۱۹۹۳ پیمان استارت ۲ را امضا نمودند و به این ترتیب بزرگترین معاهده کاهش تسلیحات هسته ای در طول تاریخ منعقد گردید.

فصل پنجم: معاهدات چند جانبه در خصوص سلاحهای هسته ای

مبحث اول: معاهدات مربوط به عدم گسترش سلاحهای هسته ای:

الف- معاهدات مربوط به منع آزمایشات هسته ای:

در گسترش و مدرنیزه کردن سلاحهای هسته ای انجام آزمایشات هسته ای نقش مهمی را بر عهده دارد. دولتهای فاقد سلاح هسته ای با توسل به این آزمایشات می توانند انواع جدید این سلاحها را تولید نمایند. البته در کنار این آزمایشات، آزمایشات هسته ای مسالمت آمیز نیز وجود دارد که هر چند هدف از آن تولید و یا گسترش سلاحهای هسته ای نیست، ولی از آنجا که نحوه انجام این آزمایشات نیز مانند انجام آزمایشات هسته ای با هدف تولید سلاج هسته ای بوده و نتایج حاصل از انجام این آزمایشات نیز می تواند در این زمینه مورد استفاده قرار بگیرد، در مسائل مربوط به ممنوعیت انجام آزمایشات هسته ای، ممنوعیت انجام آزمایشات هسته ای مسالمت آمیز را نیز مدنظر قرار می دهند.

فصل ششم : مقوله ای درباره سلاح هسته ای در کره شمالی و واکنش های دیپلماتیک

نگرانی های حاصل از این تصور که کره شمالی احتمالا یک موشک دوربرد دیگر آزمایش خواهد کرد باعث شده ژاپن با سرعت بیشتر از سیاست های صلح جویانه خود که طی پنجاه سال گذشته همواره از آنها پیروی کرده است، دور شود.

در گذشته معمولا ژاپن از اقداماتی که باعث شود خاطرات نظامی گری دوران جنگ جهانی دوم در یادها زنده شود اجتناب کرده است. اما هفته پیش تغییراتی در این امر پدید آمد. روز دوشنبه مقامات ژاپنی هم صدا با مادلین آلبرایت وزیر خارجه ایالامت متحده، کره شمالی را تهدید کردند. آنها اعلام کردند که اگر کره شمالی یک موشک دیگر را به پیامدهای نامطلوب اقتصادی و دیپلماتیک در برخواهد داشت (ماه اوت گذشته کره شمالی موشکی را شلیک کرد که پس از عبور از فراز خاک ژاپن در آبهای سواحل این کشور سقوط کرد.)

مبحث اول: لیبی

دولت لیبی در اقدامات غیرمنتظره با انتشار بیانیه ای رسمی که در اختیار خبرنگاران قرار گرفت از تصمیم این کشور در کنار گذاشتن و استفاده نکردن از هر نوع تجهیزات و موادی که می تواند به تولید احتمالی سلاح های کشتارجمعی منجر شود، خبر داد.

در این بیانیه تاکید شد لیبی این را می پذیرد که پیشتر برای گسترش و تقویت توان دفاعی خود تلاش کرده است، اما این به زمانی مربوط می شود که به درخواست های طرابلس برای ساختن خاورمیانه و آفریقایی عاری از هر نوع سلاح کشتار جمعی ترتیب اثر داده نمی شد. دولت لیبی ضمن تاکید بر این موضوع که این تصمیم در پی گفت و گوهای سه جانبه کارشناسان لیبیایی، آمریکایی و انگلیسی گرفته شده است

مبحث دوم: نگرانی آمریکا و گزینه نظامی برای مقابله با برنامه اتمی کره شمالی

یکی از مسائل بغرنج در خصوص برنامه هسته ای کره شمالی تشخیص و تعیین دقیق محل های تاسیسات هسته ای این کشور است. این موارد شامل راکتورهای هسته ای، تولید و تامین سوخت برای این تاسیسات و بازسازی تاسیساتی که بخش مهم و حیاتی از زیربنای هسته ای کره شمالی را تشکیل می دهند، همچنین پردازش پلوتونیوم برای استفاده احتمال در تولید بمب های هسته ای است.

فصل هفتم:

معاهدات مربوط به منع استقرار سلاحهای هسته ای در مناطقی که تحت حاکمیت هیچ دولتی نیست.

مبحث اول: معاهده قطب جنوب:

به دنبال افزایش فعالیتهای دول مختلف درقطب جنوب و ادعاهای ارضی برخی دولتها که در پاره ای موارد نیز با یکدیگر در تعارض بودند (مانند ادعاهای ارضی آرژانتین، شیلی و بریتانیا)، ایالات متحده امریکا در ۳ مه ۱۹۵۸ پیشنهاد نمود که کنفرانسی در خصوص قطب جنوب تشکیل شود و دول ذی نفع بکوشند که براساس ۳ اصل ذیل، معاهده ای در خصوص قطب جنوب منعقد نمایند:

  • وضعیت موجود در قاره قطب جنوب دست نخورده باقی بماند؛
  • همکاری علمی بین کشورها ادامه یابد؛

از قطب جنوب تنها برای مقاصد مسالمت آمیز استفاده شود.

مبحث دوم: معاهدات مربوط به فضای ماورای جو:

با پرتاب موفقیت آمیز ماهواره اسپوتنیک در اکتبر ۱۹۵۷ توسط روسها، این نگرانی به وجود آمد که مسابقه تسلیحاتی به فضا کشیده شود. بین سالهای ۱۹۵۹ و ۱۹۶۲، دولت های غربی پیشنهاداتی را برای عدم استفاده از فضای ماورای جو در زمینه نظامی ارائه نمودند. از جمله، آیزنهاور در سپتامبر ۱۹۶۰ در مجمع عمومی ملل متحد پیشنهاد نمود که اصول حاکم بر معاهده قطب جنوب در خصوص فضای ماورای جو و اجرام آسمانی اعمال شود، ولی روسها این امر را با برچیده شدن پایگاههای امریکا در خارج از خاک این کشور که موشکهای برد کوتاه و متوسط آن مستقر بود، مرتبط نمودند.

مبحث سوم: معاهده ممنوعیت استقرار سلاحهای هسته ای در بستر دریا، کف و زیر اقیانوس:

در ۱۸ مارس ۱۹۶۹، اتحاد جماهیر شوروی پیش نویس معاهده ای را تقدیم کمیته خلع سلاح نمود که براساس آن در خارج از محدوده ۱۲ مایلی از خط مبداُ، تمامی ابزارها و تاُسیسات نظامی برچیده می شد. در مقابل در ۲۲ ماه مه همین سال ایالات متحده طرح دیگری را تقدیم کمیته خلع سلاح کرد که به موجب آن استقرار سلاحهای هسته ای و یا سایر سلاحهای کشتار جمعی در بستر دریا و کف اقیانوس در ماورای ۳ مایل از خط مبداُ ممنوع می گشت. سپس دو دولت مذاکراتی را به منظور رفع اختلاف نظرها آغاز نمودند

مبحث چهارم: معاهدات مربوط به منع استقرار سلاحهای هسته ای در سایر مناطق

ایجاد این مناطق که در حقیقت ادامه روندی است که با معاهده قطب جنوب آغاز شد، نقطه عطفی در مسائل خلع سلاح و محدودیت سلاحهای هسته ای به شمار می رود. مجمع عمومی ملل متحد در قطعنامه (XXX)B 3472 به ارائه تعریفی از منطقه عاری از سلاح هسته ای و تعهدات دولتها اقدام نمود. براساس این قطعنامه:

  • منطقه عاری از سلاح هسته ای، بصورت یک قاعده کلی، منطقه ای است که گروهی از کشورها در اعمال حاکمیت خود بر اساس یک معاهده یا کنوانسیون ایجاد نموده‌اند و مورد شناسایی مجمع عمومی ملل متحد نیز قرار گرفته و براساس آن:

الف) وضعیت فقدان کامل سلاحهای هسته ای که در منطقه اعمال خواهد شد، و از جمله اقدامات مربوط به تحدید منطقه، در آن تعریف شده باشد.

فصل هشتم: سایر اقدامات جامعه بین المللی

به موازات تلاش دولتها برای انعقاد معاهداتی در زمینه سلاحهای هسته ای، مجمع عمومی ملل متحد نیز شاهد فعالیتهایی در جهت ممنوعیت استفاده از سلاح هسته ای بود. به علاوه عدم استفاده از سلاح هسته ای در طول پنجاه سال گذشته، این سوال را مطرح می کند که یا این امر به شکل گیری عرفی در خصوص ممنوعیت استفاده از سلاح هسته ای منجر گردیده است؟ و در نهایت از سال ۱۹۹۴ دولتها برای حل مساله به دیوان بین المللی دادستری متوسل شدند. در این فصل به بررسی این موضوعات می پردازیم.

مبحث اول: قطعنامه های مجمع عمومی و عرف بین المللی

استفاده ایالات متحده از بمب اتمی آن چنان تاُثیری در جامعه بین المللی داشت که اولین قطعنامه مجمع عمومی ملل متحد به این مساُله اختصاص یافت. براساس این قطعنامه، مجمع عمومی کمیسیون انرژی اتمی را به وجود آورد که وظیفه داشت گزارشاتی را در خصوص حذف سلاح اتمی از زراد خانه های دولتها، کنترل انرژی اتمی و استفاده صرفاً مسالمت آمیز از این انرژی به شورای امنست تقدیم نماید. این کمیسیون در دوره فعالیت کوتاه خود کاری از پیش نبرد و در سال ۱۹۵۲ به همراه کمیسیون تسلیحات متعارف که از سال ۱۹۴۷ ایجاد شده بود، جای خود را به کمیسیون خلع سلاح ملل متحد داد. در سال شده بود. جای خود را به کمیسیون خلع سلاح متحد داد.

مبحث دوم: درخواست نظر مشورتی توسط سازمان بهداشت جهانی از دیوان بین‌المللی دادگستری:

مجمع بهداشت جهانی که رکن فراگیر سازمان بهداشت جهانی می‎باشد در ۱۴ ماه مه ۱۹۹۳ اقدام به صدور قطعنامه ای نمود و خواستار نظر مشورتی دیوان بین المللی دادگستری در زمینه سلاحهای هسته ای شد و در این خصوص ، پرسش ذیل را طرح نمود:

«آیا استفاده از سلاحهای هسته ای توسط دولتی در جنگ یا یک مخاصمه مسلحانه دیگر، با توجه به آثار بهداشتی و زیست محیطی آن نقض تعهدات این دولت براساس حقوق بین الملل و از جمله اساسنامه سازمان بهداشت جهانی نمی باشد؟»

مبحث سوم: درخواست نظر مشورتی توسط مجمع عمومی ملل متحد از دیوان بین المللی دادگستری:

مجمع عمومی ملل متحدد در قطعنامه K75/49 مورخ ۱۵ دسامبر ۱۹۹۴، ضمن استقبال از درخواست نظر مشورتی توسط سازمان بهداشت جهانی، خود نیز اقدام به درخواست نظر مشورتی از این دیوان درخصوص سلاحهای هسته ای نموده، سوال ذیل را مطرح نمود:

«آیا تهدید به استفاده یا استفاده از سلاح های هسته ای در هر شرایطی براساس حقوق بین الملل مجاز می باشد؟»

بخش دوم : ایران و چالش های هسته ای

فشار های ایالات متحده امریکا برای تحقق اهداف مورد نظر خود در جهت قطع کامل فعالیت های هسته ای جمهوری اسلامی ایران، وضعیت را به مرحله ای رسانده است که تنها از طریق ارائه یک بازی مدبرانه، غیر احساسی و هوشمندانه می توان با استفاده از ابزارها، قواعد و هنجارهای موجود بین المللی از مرحله حساس کنونی خارج شد و بار دیگر فضا را برای تداوم رنامه های صلح آمیز هسته‌ای محیا ساخت.

رویکردهای سه گانه

فصل اول: پایبندی به قوانین، اصرار بر کسب حق مشروع

از سرگیری فعالیت کارخانه هسته ای UCF اصفهان و مراحل تولید گاز ادامه روند دانش زایی بومی در پیشرفته ترین فناوری جهان یعنی فعالیت های صلح آمیز هسته ای است که با انطباق کامل بر مقررات بین المللی انجام می شود.

رویکرد اخیر سه کشور آلمان، انگلیس و فرانسه که بزرگترین شرکای بازرگانی جمهوری اسلامی ایران در دو دهه اخیر نیز بوده اند، علیه فناوری صلح آمیز هسته ای ایران، بزرگترین فرصت را برای آمریکا پدید آورد تا همچنان بر مواضع کهنه ضد ایرانی خود با شعار های جدیدتر ادامه می دهد.

مبحث اول: ایران و آژانس بین المللی انرژی اتمی

«محمد البرادعی» دبیر کل آژانس بین المللی انرژی اتمی در نخستین روز نشست شورای حکام بر ضرورت پایان بازرسی ها از ایران طی چند ماه آینده و بررسی میزان دقیق اورانیوم غنی شده موجود در ایران تاُکید کرد. البرادعی در سخنان افتتاحیه خود در مورد فعالیت های ایران چند مورد را متذکر شد و گفت: اول اینکه آژانس روند کاملی را در مورد میزان گستردگی فعالیت های هسته ای ایران و فعالیت غنی سازی لیزری اورانیوم انجام داده است.

مبحث دوم: پیشنهاد تازه ایران به آژانس بین المللی انرژی اتمی

لغو مذاکرات سه کشور اروپایی با ایران موجب شد تا علی لاریجانی دبیر جدید شورای عالی امنیت ملی روز پنچشنبه برای دیدار و گفت و گو با محمد البرادعی عازم وین شود. اما او پیش از آغاز اولین سفر خارجی اش در سمت دبیر شورای عالی امنیت ملی به مقر آژانس بین المللی انرژی اتمی از منحصر بودن مذاکرات هسته‌ای با آلمان، فرانسه وانگلیس انتقاد کرده و اعلام داشت که ایران از مذاکره با ۳۵ عضو شورای حکام آژانس استقبال می‌کند.

مبحث سوم: امنیت جمهوری اسلامی ایران در برابر آزمایشات هسته‌ای هند و پاکستان

ما امروزه در شرایطی در منطقه زندگی می‌کنیم که امنیت ایران  بدون امنیت منطقه ای که در آن زندگی می‌کنیم  امکان پذیر نیست. اگر خلیج فارس را  نگاه کنیم، نفت یک منبع حیاتی است که بخش مهمی از اقتصاد ما را تشکیل می‌دهد ودر حقیقت یک بخش مهم ار منافع ملی ما همین نفت است. از این رو این ماده حیاتی با اقتصاد و امنیت ملت ما گره خورده است.

مبحث چهارم: تحلیلی در خصوص اسرائیل و دارا بودن سلاح اتمی و خطر بالقوه در خاورمیانه

رژیم اسراییل دارای پیشرفته‌ترین برنامه تسلیحات هسته‌ای در خاورمیانه است. دیوید بن گوریون اولین نخست وزیر اسراییل، به طور مخفیانه در اواخر دهه ۵۰م، برنامه تسلیحات هسته‌ای را برای مقابله با تهدیدات پیش روی این کشور نوظهور، به راه انداخت. علی الظاهر، این برنامه در مرکز تحقیقات هسته‌ای نگو، در نزدیکی شهر دیمونا، در حال اجرا است طبق تخمین‌ها در مورد توان تولید پلوتونیم رآکتور دیمونا، اسراییل تقریباً ۱۰۰ الی ۲۰۰ وسیله انفجاری هسته‌ای [کلاهک هسته‌ای] در اختیار دارد. تل آویو، به طور رسمی ادعا می‌کند که اولین کشوری نیست که در خاورمیانه دست به تولید سلاح هسته‌ای زده است. در اختیار داشتن تسلیحات هسته‌ای توسط اسراییل و مواضع غیرشفاف این کشور در این زمینه باعث افزایش تنش در خاورمیانه شده است.

فصل دوم : کاربرد سلاح هسته‌ای در شرایط حاد دفاع مشروع:

دیوان در نظریه مشورتی خود اعلام می‌کند که با توجه به وضعیت کنونی حقوق بین الملل نمی‌تواند در خصوص مشروعیت استفاده از سلاحهای هسته‌ای در شرایط بسیار حاد دفاع مشروع به نتیجه قاطعی برسد. هر چند دیوان صراحتاً کاربرد سلاح هسته ای را در چنین شرایطی مجاز اعلام نکرده، ولی در عین حال اعلام نموده که حقوق بین الملل صراحتاً چنین امری را ممنوع نکرده است.

در جریان رسیدگی دیوان بین المللی دادگستری به درخواست نظر مشورتی مجمع عمومی، ۴ قدرت هسته ای حاضر در دیوان کوشیدند تا نشان دهند که آنچه اهمیت زیادی دارد، بقای دولتها است وهر عملی در جهت نیل به این هدف، صحیح و قانونی است.

مبحث اول : دفاع مشروع و اصل ضرورت و تناسب

یکی از مهمترین مباحث مطرح شده در قضیه مشروعیت تهدید به استفاده با استفاده از سلاح هسته‌ای ، مسأله تناسب و ارزیابی آن در هنگامی است که سلاح هسته‌ای مورد استفاده قرار می‌گیرد. در این قضیه، دیوان بین اللمللی دادگستری ضمن اشاره به رأی نیکاراگوا که در آن اعلام نموده بود اقدامات صورت گرفته در چهارچوب دفاع مشروع باید متناسب با حمله مسلحانه و ضروری باشد، اظهار داشت:

«اصل تناسب به تنهایی نمی‌تواند مانع از استفاده از سلاحهای هسته‌ای در دفاع مشروع در تمامی شرایط شود، ولی در عین حال استفاده از زوری که بر اساس قواعد دفاع مشروع متناسب می باشد، باید همچنین به منظور مشروع بودن، شرایط پیش بینی شده در قواعد حاکم بر مخاصمات مسلحانه را که به ویژه شامل اصول و قواعد حقوق بشردوستانه می‌شود، رعایت نماید »

مبحث دوم: انرژی هسته ای و جایگاه آن در ایران

این که بشر همواره به یک منبع پایداری برای تولید الکتریسته مورد نیاز خود احتیاج دارد موضوعی کاملا واضح است اما سوال این است که آیا انرژی هسته‌ای می‌تواند این منبع را در اختیار انسان قرار دهد با وجود اینکه افراد زیادی معتقد هستند با یک برنامه ریزی مناسب می‌توان انرژی عظیمی از نیروی هسته‌ای بدست آورد اما مشکلات ایمنی و خطرات محیطی این انرژی باعث شده است که تحقیقات زیادی در مورد بهره وری این انرژی انجام شود. رشد سالانه مصرف انرژی در ۳۰ سال گذشته در جهان ۳/۳ درصد بوده است

مبحث سوم: آمریکا، ایران و تحلیل وضعیت موجود

درروزهای اخیر حملات تبلیغی و روانی آمریکا و رسانه‌های همسو با کاخ سفید علیه جمهوری اسلامی ایران ابعاد وسیعتری یافته است. همچنین امکان منازعه ای فراگیرتر از عراق در گفتار مقامات واشنگتن تکرار می شود، نظیر امکان حمله همزمان به چند نقطه و در چند منطقه جهان و به طور مثال درگیری همزمان با بغداد و پیونگ یانگ و یا تهدید کشورها به بمباران اتمی و استفاده از سلاح هسته‌ای که در سخنان اخیر ژنرال پاول و رامسفلد به آن اشاره شده است.

مبحث چهارم : پروتکل الحاقی آژانس بین المللی انرژی اتمی

این سند یک نمونه پروتکل الحاقی است که به منظور تقویت کارآیی و ارتقای راندمان سیستم پادمان در راستای مشارکت در اهداف منع گسترده هسته‌ای جهانی، برای کشورهایی که دارای موافقتنامه پادمان با آژانس هستند، طراحی شده است.

شورای حکام از مدیر کل درخواست نموده تا از این نمونه پروتکل به عنوان استاندارد، جهت تنظیم پروتکل‌های اضافی که قرار است توسط کشورها و سایر طرف‌های موافقتنامه جامع پادمان با آژانس منعقد گردد، استفاده نماید. این گونه پروتکل‌ها باید در برگیرنده تمامی مفاد موجود در این نمونه پروتکل باشد.

فهرست منابع:

الف) کتابها

  • Fujita, H.: “International Regulation of the Use of Nuclear Weapons”, Kansai University Press, 1988.
  • Karp, R.: “The Start Treaty and the Future of Strategic Nuclear Arms Control” in: SIPRI Yearbook 1992 : World Armaments and Disarmament, Oxford University Press , 1992
  • Kils, S. and Arnett, E.: “Nuclear Arms Control” , in SIPRI Yearbook 1996 : World Armaments and Disarmament, Oxford University Press 1996.
  • Macdonald, R.: “Nuclear Weapon Free Zones and Principles of International Law” in: Heere, W.(ed.): “International Lawand Its Sources: , Kluwer Law and Taxation Publishers, 1949.
  • Momtaz, D. :”The United Nations and the Protection of the Envirnment : From Stockholm to Rio de Janerio” , Political Geography, vol. 15, nn.3 & 4, 1996.
  • Prawitz, J. and Leonard, F.: “a Zone Free of Weapons of Mass Destruction in the Middle East” , United Nations Institute for Disarmament Research , New York and Geneva, 1996.

.

 

سفارش تحقیق
http://telegram.me/pmaghale

ارسال یک پاسخ