پیشگیری از فساد اداری در ایران

پیشگیری از فساد اداری در ایرانReviewed by Admin on Aug 1Rating:
سفارش تحقیق
http://telegram.me/pmaghale

«فساد اداری» از جمله پدیده‏های سازمانی است که روند توسعه کشورها را به طور چشمگیری با چالش مواجه ساخته و موجب شکل‏گیری مشکلات و بحران‏های اساسی در سراسر جامعه شده است. هدف این نوشتار تحلیل جامعه‏شناختی پدیده فساد اداری در ایران می‏باشد. در این زمینه سعی شده است علل و عوامل مؤثر در شکل‏گیری و گسترش فساد اداری، رابطه نظام اقتصادی اجتماعی و سیاسی با فساد اداری، پیامدهای وجود و استمرار فساد اداری و سرانجام ارائه راه‏کارهای مناسب برای مقابله با این پدیده مورد بررسی و مداقه علمی واقع شود.

این مقاله دانشجویی مشتمل بر ۳۸ صفحه است ، برای دیدن فهرست مطالب مقاله و جزئیات آن به اطلاعات اضافی زیر مراجعه فرمایید.

 

 

 

 

فهرست مطالب

 

چکیده ۴

مقدّمه. ۵

فصل اول: کلیات تحقیق.. ۷

فساد اداری.. ۸

تعریف فساد اداری.. ۸

تقسیم بندی فساد اداری.. ۹

فساد اداری سیاه: ۹

فساد اداری خاکستری.. ۹

فساد اداری سفید. ۹

فصل دوم: تحلیلی بر فساد اداری در ایران.. ۱۰

زمینه‏های تاریخی فساد اداری.. ۱۱

علل و عوامل شکل‏گیری فساد اداری.. ۱۲

۱- ریشه‏های فرهنگی و اجتماعی.. ۱۲

۲- ریشه‏های اقتصادی.. ۱۳

۳- عوامل شخصیتی.. ۱۴

نقش ارتباطات اجتماعی در بروز فساد اداری.. ۱۴

روند گسترش فساد اداری.. ۱۵

نقش ارتباطات اجتماعی در بروز فساد اداری.. ۱۶

فساد کلان،‌ فساد خرد. ۱۶

پیامدهای وجود و استمرار فساد اداری.. ۱۷

راهکارهای پیشگیری و اصلاح فساد اداری.. ۱۸

۱- پیشگیری.. ۱۸

۲- اجرای قانون.. ۱۸

۳- آگاهی‌های عمومی.. ۱۹

۴- نهاد سازی (institution building) 19

تأکید بر فرهنگ سازمانی به عنوان راه حل مسئله. ۲۰

فصل سوم: نقش دولت و نهادها در پیشگیری از فساد اداری.. ۲۳

نقش اتوماسیون اداری در کاهش مفاسد اداری.. ۲۴

نقش دستگاه‌های نظارتی در پیشگیری از فساد. ۲۹

وجود نهادهای مستقل ضد فساد. ۳۱

اصلاح ساختار‌های دولتی و گزینش کارکنان.. ۳۱

بخش خصوصی.. ۳۲

اقدامات در جهت پیشگیری از پولشویی.. ۳۳

خصوصی سازی بنگاه‌های اقتصادی دولتی.. ۳۳

نقش سازمان بازرسی کل کشور در پیشگیری از فساد. ۳۳

نتیجه‏گیری.. ۳۷

منابع.. ۳۹

 

 

 

 

.

تقسیم بندی فساد اداری
یک محقق علوم سیاسی به نام هیدن هیمر، فساد اداری را به سه گونه سیاه، خاکستری و سفید تقسیم می‌کند:

زمینه‏ های تاریخی فساد اداری
نگاهی به ویژگی‏های ساختار اداری سنتی و محیط اجتماعی و سیاسی تاریخ معاصر ایران نشانگر مفاسد اداری بسیاری بوده است. حکومت‏های فاسد و مستبد با سوءاستفاده‏های مالی هر آنچه خواستند با ملت ایران کردند. مقام و مسئولیت، ثروت کلانی به همراه داشت و بسیاری از افراد با دادن رشوه، به مقام‏های دولتی و حکومتی دست می‏یافتند و بدین ترتیب، مسیر فساد و بهره‏برداری‏های انتفاعی را در جهت منافع شخصی پیمودند. برخی از ویژگی‏های ساختار اداری در مرحله نخست پیدایش و توسعه بوروکراسی مدرن ایران عبارتند از:

علل و عوامل شکل‏گیری فساد اداری
دلایل گوناگونی را برای فساد اداری در جوامع مختلف بر شمرده‏اند. بررسی‏های صورت گرفته بر روی پدیده فساد اداری حکایت از پیچیده بودن و گسترده بودن عوامل مؤثر در شکل‏گیری این پدیده دارد. فقر اقتصادی و نابسامانی‏های درآمدی کارکنان سازمان‏ها، فقر فرهنگی و عدم وجود باورهای استوار اخلاقی و نبود مقرّرات و قوانین بازدارنده و نظام‏های کنترلی مؤثر از زمره دلایل اصلی بروز فساد اداری بوده است. به طور کلی، می‏توان عوامل اصلی شکل‏گیری این پدیده را به دو دسته کلی (۱) علل اصلی (ریشه‏ها) و (۲) عوامل تسهیل‏کننده تقسیم‏بندی نمود. در رابطه با علل اصلی یا ریشه‏ها می‏توان به ریشه‏های فرهنگی – اجتماعی و ریشه‏های اقتصادی اشاره کرد.

نقش ارتباطات اجتماعی در بروز فساد اداری
تانزی- Tanssi در خصوص نقش کارمندان دولت می‌گوید، مسئولان دولتی، هرگز مایل نیستند که منافع شخصی یا علایق خانوادگی و اجتماعی بر روی تصمیمات اداری آن‌ها تأثیر بگذارد، اما در دنیای واقعی، هم کارمندان و هم مسئولان، در اتخاذ تصمیمات حرفه‌ای خود تحت تأثیر روابط شخصی و خانوادگی قرار می‌گیرند که میزان تأثیر این عوامل بر تصمیمات اداری، به خصوصیات فرهنگی هر جامعه وابسته است.

پیامدهای وجود و استمرار فساد اداری
همان‏گونه که فساد معلول عوامل متعدد و گسترده‏ای است، آثار و نتایج ناشی از آن در جامعه نیز بسیار پراکنده است. فساد همچون غده‏ای سرطانی است که آسیب‏های بسیاری را بر جامعه و کشور وارد می‏سازد. فساد، مانع ثبات سیاسی ـ اقتصادی و پیوستگی اجتماعی و نیز توسعه اقتصادی کشور (از طریق تخریب رقابت سالم در بازار) می‏شود.  وجود فساد و استمرار آن موجب کاهش اعتبار اجتماعی و حیثیت نظام اداری، از دست رفتن اعتماد و احترام مردم نسبت به نهادهای حکومتی و دستگاه‏های اداری و همچنین منجر به ایجاد و افزایش بیگانگی و فاصله بین حکومتگران و توده مردم می‏شود.

 

راهکارهای پیشگیری و اصلاح فساد اداری
۱- پیشگیری
پیشگیری از فساد مستلزم ساده زیستی، رمزگشایی و رفع وابستگی برنامه‌ها و رویه‌ها به افراد است به طوری که در نهایت فرصت‌های ارتکاب فساد کاهش یابد. این امر متضمن کمینه سازی یا کنترل زمینه‌های «دل‌به‌خواه» کارکردن افراد می‌باشد. بعد از شناسایی هر زمینه، لازم است که دستورالعمل یا راهنمای مکتوب و روشنی تهیه و منتشر گردد. مردم باید با ساز و کارهای موجود انجام کار و اتخاذ تصمیمات در نظام اداری و نظام قضایی آشنا شوند.

تأکید بر فرهنگ سازمانی به عنوان راه حل مسئله
عوامل و زمینه‏های گوناگونی وجود دارند که می‏توانند موجبات پیدایش، گسترش و ترویج فساد اداری به صورت بالقوّه و بالفعل را فراهم سازند. بر مبنای این عوامل و زمینه‏ها می‏توان راه‏هایی را شناسایی کرد که اثر بیشتری در کاهش و حذف پدیده فساد اداری در سازمان دارند. اگر سازمان را به صورت یک نظام در نظر بگیریم، این نظام از خرده نظام‏های گوناگونی تشکیل شده است که یکی از مهم‏ترین آنها “خرده نظام منابع انسانی ” است.

 

نقش دستگاه‌های نظارتی در پیشگیری از فساد
فساد همانند بیماری ایدز است که همه ممکن است در معرض آن قرار گیرند و اگر با پیشگیری کنترل نشود ممکن است افراد را آلوده نماید و در این صورت درمان آن دشوار همراه با هزینه‌های زیاد و بعضاً تبعات غیر قابل جبرانی برای فرد و جامعه خواهد بود ضمن آنکه زمینه شیوع آن همچنان فراهم و حتی به خاطر پنهانکاری نهفته درآن در بسیاری از موارد قابل شناسایی نیست تا بتوان به مقابله مستقیم با آن پرداخت.

خصوصی سازی بنگاه‌های اقتصادی دولتی
یکی از ریشه‌های فساد در کشورهای در حال توسعه دولتی بودن اقتصاد این کشورها و تصدی گری دولت بر بخش مهمی از بنگاه‌های اقتصادی می باشد. به همین مناسبت و به منظور تغییر نقش دولت از مالکیت و مدیریت مستقیم بنگاه به سیاستگذاری و هدایت، فرمان خصوصی سازی بیش از ۸۰ درصد بنگاه‌های دولتی از سوی رهبری حکومت ایران صادر شده است و به عنوان یک سیاست کلی تشویق و حمایت از سرمایه گذاری داخلی و خارجی در دستور کار قوای سه گانه کشور قرار گرفته است.

منابع:

۱- معدنچی، ابراهیم، مبارزه با فساد اداری، ۱۳۸۲، ناشر معاونت پژوهشی، انتشارات پژوهشکده ی امام خمینی(ره) و انقلاب اسلامی.
۲- ربیعی، علی، زنده باد فساد، ۱۳۸۳، ناشر سازمان چاپ و انتشارات وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی.
۳- دادگر، حسن، فساد مالی در تاریخ معاصر ایران، ۱۳۸۲.
۴- سازمان بازرسی کل کشور، فساد اداری، عوامل بروز و راه‏کارهای پیش‏گیری و مقابله با آن، ۱۳۸۶، ـ سلطانی.
۵- عبّاس‏زادگان، محمّد، فساد اداری، قم، دفتر پژوهش‏های فرهنگی، ۱۳۸۳.
۶- کیانی‏منش، کامران، تأمّلی بر موضوع فساد اداری، ۱۳۸۶
۷- نجاری، رضا، علل تخلفات اداری و چگونگی پیش‏گیری از آنها، ارتقای سلامت نظام اداری، تهران، مرکز آموزش مدیریت دولتی، ۱۳۷۹.
۸- ماهنامه علمی – تخصصی معرفت شماره ۱۳۸.

 

تقسیم بندی فساد اداری

یک محقق علوم سیاسی به نام هیدن هیمر، فساد اداری را به سه گونه سیاه، خاکستری و سفید تقسیم می‌کند:

 

 

.

سفارش تحقیق
http://telegram.me/pmaghale

ارسال یک پاسخ