نگرشی بر تاریخ گزیده اثر حمد الله مستوفی

نگرشی بر تاریخ گزیده اثر حمد الله مستوفیReviewed by پرشین مقاله on Feb 19Rating: ۲.۵نگرشی بر تاریخ گزیده اثر حمد الله مستوفینگرشی بر تاریخ گزیده اثر حمد الله مستوفی مشتمل به۲۴ صفحه می باشد. برای خرید مقاله نگرشی بر تاریخ گزیده اثر حمد الله مستوفی اقدام نمایید.
سفارش تحقیق
http://telegram.me/pmaghale

در قرن هشتم و در عهد حکومت ایلخانان در سال ۶۸۵ هجری ، ادیب و مورخ و جغرافی دانی برجسته به نام حمد الله مستوفی دیده به جهان گشود. وی از آغاز جوانی بنابر سیرت آبادی و اجداد خود به خدمت دیوانی اشتغال داشت. از آثار ارزنده‌ی وی “کتاب تاریخ” گزیده است که آن را در سال ۷۳۰ هـ .

مطلب نگرشی بر تاریخ گزیده اثر حمد الله مستوفی مشتمل بر  ۲۴ صفحه است، برای دیدن فهرست مطالب مقاله و جزئیات آن به اطلاعات اضافی زیر مراجعه فرمایید.

فهرست مطالب

مقدمه. ۲

وضعیت اجتماعی و ادبی عصر حمدالله مستوفی.. ۴

علل برتری کتاب تاریخ گزیده ۶

مباحث و قسمت های تشکیل دهنده تاریخ گزیده ۸

مآخذ کتاب تاریخ گزیده ۱۰

نام و موضوع تاریخ گزیده ۱۰

چگونگی نثر تاریخ گزیده ۱۱

بررسی اثر از لحاظ سبک شناسی.. ۱۵

موضوع ها و انواع نثر فارسی در دوره ایلخانان.. ۱۶

مضامین و موضوعات تاریخ گزیده ۱۸

چند نکته در مورد تاریخ گزیده ۲۰

فهرست منابع و مآخذ. ۲۳

.

خلاصه ای کوتاه از مقاله نگرشی بر تاریخ گزیده اثر حمد الله مستوفی را در زیر می توانید ببینید.

مقدمه

در قرن هشتم و در عهد حکومت ایلخانان در سال ۶۸۵ هجری ، ادیب و مورخ و جغرافی دانی برجسته به نام حمد الله مستوفی دیده به جهان گشود. وی از آغاز جوانی بنابر سیرت آبادی و اجداد خود به خدمت دیوانی اشتغال داشت. از آثار ارزنده‌ی وی “کتاب تاریخ” گزیده است که آن را در سال ۷۳۰ هـ .

وضعیت اجتماعی و ادبی عصر حمدالله مستوفی

دکتر ذبیح الله صفا وضع اجتماعی این دوره را اینگونه بیان می کند: “ وضع اجتماعی قرن هشتم هجری با اختلافات سران مغول در عهد ایلخانان و علی الخصوص بعد از مرگ ابوسعید بهادر و کشاکش های پیاپی امرای مختلف بر سر فرمانروایی نواحی ایران ،همراه بود .”

علل برتری کتاب تاریخ گزیده

اکنون پس از آشنایی با اوضاع و احوال اجتماعی و ادبی این دوره ، بهتر می توان به بررسی افکار و آثار حمدالله مستوفی پرداخت.

مباحث و قسمت های تشکیل دهنده تاریخ گزیده

کتاب تاریخ گزیده شامل قسمت های ذیل است :

فاتحه ، شش باب و خاتمه .

موضوع فاتحه در آفرینش کاینات. باب اول : در ذکر پیغمبران و کسانی که پیش از دعوت حضرت خانم النبیین ( ص ) ، در کار دین سعی کرده اند. باب دوم : در ذکر پادشاهان که پیش از اسلام بودند. باب سوم : در ذکر خاتم النبیین و سید المرسلین و حبیب رب العالمین محمد مصطفی ( ص ) و خلفا و اصحاب و احفاد او. باب چهارم : در ذکر پادشاهان که در صدر اسلام بودند . باب پنجم در ذکر ائمه‌ی سنت و قراء و مشایخ و علماء دین .

مآخذ کتاب تاریخ گزیده

حمدالله مستوفی در مقدمه‌ی تاریخ گزیده ، مآخذی را که برای تالیف کتاب خود مورد توجه وعنایت قرار داده است را چنین برشمرده است:

سیره النبی ۲- قصص الانبیاء علیهم السلام ۳- رساله‌ی قشیری ۴- تذکره الاولیاء ۵- تجارب الامم و مشارب التجارب ۶- دیوان النسب ۷- تاریخ محمد بن جریر طبری ۸- تاریخ حمزه‌ی اصفهانی ۹- تاریخ عزالدین علی بن الاثیر جزری ۱۰- زبده التواریخ ۱۱- تاریخ جمال الدین ابوالقاسم کاشی ۱۲- تاریخ نظام التواریخ قاضی ناصر الدین ابوسعید بیضاوی ۱۳- تاریخ عیون التواریخ ابو طالب علی بن انجب خازن بغدادی ۱۴- معارف ابو محمد عبد الله بن مسلم بن قتیبه الدینوری ۱۵- جهانگشای جوینی ۱۶- ترجمه‌ی یمینی ابی الشرف جربادقانی

چگونگی نثر تاریخ گزیده

حمد الله مستوفی این اثر را به نام خواجه غیاث الدین [۱] تالیف نمود. نثر کتاب ساده ، روان و شیرین است به طور کلی از نثر مصنوع بر کنار بوده و کاملا قابل فهم می‌باشد.در کتاب آیات ، احادیث و روایات ، ابیات فارسی و عربی به کرار به کار رفته است. مولف که خود شاعر[۲] نیز بوده ، نثر کتاب را در مواقعی موزون و آهنگین نموده است.

[۱] – خواجه غیاث الدین محمد ، فرزند خواجه رشید الدین فضل الله بوده که پس از قتل پدر به جای وی بر مسند وزارت نشست .

[۲]–  در سال ۷۳۵ هجری ، حمدالله مستوفی یک اثر معروف خود را به نظم جامه‌ی کمال پوشانید و آن منظومه‌ی معروف “ ظفرنامه ” است به بحر متقارب . این منظومه که در تاریخ ایران بعد از اسلام است شامل ۷۵ هزار بیت بوده و وی آن را به مدت ۱۵ سال می سروده ، تا جایی که خود می‌گوید :

کشیدم درین پانزده سال رنج             بگفتم سخن پانزده بار پنج

و در جای دیگر سروده :

در این نامه از هفتصد و چند سال        بگفتم حکایت ز
ظفرنامه کن نام این نام را               بدین تازه کن رسم شهنامه را .

موضوع ها و انواع نثر فارسی در دوره ایلخانان

“ در این دوره در انواع مختلفی از قبیل : ادب ، داستانهای قهرمانی ، رمان ها ، قصه ها و حکایت ها ، کتاب های رجال ادب و تصوف و سیاست و علم و حکمت ، تاریخ های عمومی ، تاریخ های محلی ، جغرافیا ، تصوف و عرفان مسائل دینی ، منطق ، حکمت ، ریاضیات ، نجوم ، موسیقی ، اخلاق ، فنون ادب و لغت کتابهای متعدد تالیف شد .” [۱]

از جمله کتابهای معتبر در تاریخ عمومی [۲]همین اثر حمد الله مستوفی در تاریخ گزیده است درباره‌ی سبک و نثر کتاب تاریخ گزیده باید گفت که مولف انشاء مرسل را برای کتاب خود برگزید . نثری که درقرن هفتم و هشتم به عده‌ای از کتب تاریخ و علمی و قصه و حکایت اختصاص یافته بود .

مضامین و موضوعات تاریخ گزیده

از نکات مهم وقابل تامل این کتاب که بر محاسن و اهمیت آن می افزاید کثرت اسامی،اشخاص ، اماکن ، کتب ، اقوام و قبایل و خاندان ها است که خود یکی از ویژگیهای برجسته هر کتاب تاریخی است و نیز یک منبع اطلاعاتی بسیار مفید در زمینه های تاریخی ، ادبی ، جغرافیایی و … به شمار می‌رود.

فهرست منابع و مآخذ

۱ – قرآن کریم – ترجمه و تفسیر الهی قمشه ای انتشارات صالحی و امیر کبیر ، تهران ۱۳۶۶ .

  • آثار الباقیه ، ابوریحان بیرونی ، ترجمه اکبر دانا سرشت ، امیرکبیر ، چاپ سوم ۱۳۶۳.
  • تاریخ ادبیات ایران ، جلد دوم ، ذبیح الله صفا ، تلخیص محمد ترابی ، خلاصه‌ی جلد سوم ، انتشارات بدیهه ، تهران ۱۳۷۴ .
  • تاریخ ادبیات ایران ، تالیف دکتر ذبیح الله صفا ، جلد سوم ، بخش دوم ، انتشارات فردوس ، چاپ نهم ، تهران ۱۳۷۲ .
  • تاریخ گزیده ، تالیف حمدالله مستوفی باهتمام دکتر عبدالحسین نوائی ، موسسه امیر کبیر ، تهران ۱۳۸۱ .
  • چهار مقاله نظامی عروضی سمرقندی ، مصحح دکتر محمد معین ، امیرکبیر چاپ نهم ، ۱۳۶۶ .
  • حبیب السیر ، تالیف غیاث الدین بن همام الدین الحسینی ، زیر نظر دکتر محمد دبیر سیاقی ، انتشارات خیام تهران ۱۳۵۳ هجری خورشیدی .

.

 

سفارش تحقیق
http://telegram.me/pmaghale

ارسال یک پاسخ