روشهای رفتاری صحیح با اعضای خانواده

روشهای رفتاری صحیح با اعضای خانوادهReviewed by Admin on Aug 1Rating:
سفارش تحقیق
http://telegram.me/pmaghale

مسؤولیتهای خانوادگی بسیار و انجام دادن آن مشکل است. تدبیر منزل، تعادل اخلاقی لازم دارد، و تندی و سخت گیری باعث پیدایش عقده ها و نارحتی ها می شود. سستی و کندی نارسایی هایی ایجاد می کند که سرانجام به گستاخی می انجامد. اداره ی امور خانواده نیازمند رعایت حد اعتدال، عقل اجتماعی، عاطفه، علم و سیاست است.
مرد باید بر پایه ی روش صحیح و تعادل اخلاقی به گونه ای امور منزل را تدبیر کند که بر دلها حکومت داشته باشد، و از استبداد بپرهیزد، و با سلوک خویش همواره کانون خانواده را گرم و با معنویت نگاه دارد. انجام این وظیفه ی مهم پیوند معنوی افراد خانواده را محکم و آنان را
پشتیبان و مددیار یکدیگر می کند. قرآن شریف این مسؤولیت را دقیقاً گوشزد کرده و انسان را به انجام آن مکلف فرموده است:
«یا أیّها الّذین آمنوا قُوا اَنفُسکُم و اَهلیکُم ناراً وقودُها النّاسُ والحجارهُ (۱)»
مسؤولیت خانوادگی یک وظیفه ی اجتماعی است، و باید همراه «خودسازی» به سازندگی خانواده پرداخت تا از زیانکاران نباشیم.

 

 معمولاً پس از تعیین اهداف و وظایف و فعالیتهاى هرسازمان، باید این وظایف به تناسب تعداد، مقام و جایگاه هرفرد تقسیم گردد.
توجه به اصل تقسیم کار در مدیریت خانه و خانواده نیز ضرورت دارد. زیرا خانواده یک واحد کوچک اجتماعى است که اعضاى آن به ویژه کودکان و نوجوانان باید براى زیستن و زندگى در آینده آماده شوند و یک نفر نمىتواند و نباید تمام امور خانه و خانواده را انجام دهد و دیگران فقط حضور داشته و نقشى را به عهده نداشته باشند.
منابع
۱- تامپسون،چارلز؛ رودلف، لیندا (۱۹۹۶) مشاوره با کودکان. ترجمه طهوریان، جواد (۱۳۸۴). تهران: رشد
۲- کتاب خانواده در اسلام

 


 

این مقاله دانشجویی مشتمل بر ۱۹ صفحه است ، برای دیدن فهرست مطالب مقاله و خلاصه ای از هر بخش آن به اطلاعات اضافی زیر مراجعه فرمایید

 فهرست مطالب

روشهای رفتاری صحیح با اعضای خانواده    ۲
مرد سرپرست زن است    ۲
عقل و عاطفه مردان و زنان    ۳
معنای آیه «الرجال قوامون علی النساء»    ۳
تفاوت خلقت مرد و زن نشانه رحمت است    ۴
زنان ناقص العقل نیستند    ۴
صفات زنان شایسته    ۵
حق مرد بر زن    ۵
وظایف زن    ۶
وظیفه ی مرد هنگام نافرمانی زن    ۶
نمونه ی برخورد اسلامی    ۷
تکرار موعظه    ۷
پی نوشتها    ۸
نظم و انظباط    ۹
نظارت و کنترل    ۹
برنامهریزى    ۹
مشورت    ۱۰
تقسیم کار    ۱۰
وحدت مدیریت    ۱۱
وحدت هدف    ۱۱
عوامل مؤثر در تعیین و تغییر رفتار در خانواده    ۱۱
خشونت رفتاری در خانواده    ۱۳
برخورد صحیح با رفتار متغیر نوجوان در خانواده    ۱۶
منابع    ۱۹




.

مرد سرپرست زن است

قرآن شریف در باره ی سیاست منزل دستورهای فراوانی دارد، از جمله ی آن این آیه است: «اَلرّجالُ قَوّامون علی النِّساءِ بِما فَضّل اللهُ بَعضهُم علی بَعضٍ و بِما اَنفقوا مِن اَموالِهم… (۲)»
«مردان را بر زنان حق تسلّط و نگهبانی است، به واسطه ی آنچه خداوند برخی را بر برخی دیگر فضل داد، و (نیز) برای اینکه مردان از مال خود به زنان نفقه می پردازند.»
عقل و عاطفه مردان و زنان
سرپرستی مردان، با توجه به تبیین آن در آیه ی پیشین، دلایلی دارد از جمله: وجود تعقلی مردان و عاطفی زنان است. کارهای تعقلی وظیفه ی مردان و امور عاطفی بر دوش زنان است.
معنای آیه «الرجال قوامون علی النساء»
مَثَل زن مثل گل سرخ است. ولی، مرد به درخت تنومند می ماند. همچنان که وجود ظریف و با طراوت گل سرخ تاب تحمل آفتاب سوزان و باد و طوفان و سرمای زمستان را ندارد، زن را نیز یارای مقاومت در برابر مسؤولیت های سنگین و طاقت فرسای اجتماعی نیست.
با این بیان روشن است که اگر وجود مرد نباشد، اجتماع ناقص است و اگر وجود زن نباشد نیز اجتماع ناقص خواهد بود. از این رو، تدبیر منزل و کارهای سنگین به مرد واگذار شده چون اقتضای او چنین است و خانه داری به مقتضای آفرینش زن به عهده ی او قرار گرفته است. بدیهی است که این مسئله دلیل برتری مرد بر زن نیست، و آنجا که قرآن می فرماید:

«اَلرّجالُ قَوامون علی النّساءِ بِما فَضّل اللهُ بعضهُم علی بعضٍ (۳)»
بدان معناست که مرد بر زن «فضیلیت تعقلی» دارد، نه برتری وجودی. ناگفته پیدا است که زن، نیز، از جهتی بر مرد برتری دارد، و آن «فضیلت عاطفی» است. قرآن در مقام بیان برتری مرد بر زن نیست و این آیه جسارت به مقام زن بشمار نرود.

تفاوت خلقت مرد و زن نشانه رحمت است

گفتیم: «وجود مرد تعقلی» است و در نتیجه «از زن عاقل تر».
«زن وجود عاطفی دارد» و در نتیجه «از مرد با عاطفه تر است».
این اختلاف نه تنها تبعیض نیست، بلکه از نشانه ها و آیات الهی و منشأ آرامش، دوستی و رحمت میان زنان و مردان است:
زنان ناقص العقل نیستند
این ایراد، که اسلام زن را ناقص العقل آفریده است، از طرف غربیها طراحی شده است، و باید گفت که در زن کمبود عقل نیست تا مورد اشکال و ایراد واقع شود. بلکه، عقل زن چون تحت تأثیر عواطف شدید قرارمی گیرد کاربرد اصلی خود را از دست می دهد. صفات زنان شایسته
«فَالصّالحاتُ قانِتاتٌ حافِظاتٌ لِلغَیب بِما حَفِظ اللهُ (۵)»

زنان پرهیزکار، فروتن و فرمانبردارند، و خداوند برای زن شایسته دو صفت بازگو کرده است:

حق مرد بر زن

لازم به یادآوری است که فرمان دادن مرد نباید در باره ی لباس شستن، غذاپختن و… باشد. زیرا، در این گونه موارد مرد را بر زن حقی نیست، و حق مرد بر زن تنها در زمینه ی «استمتاع» است و دراین مورد تنها حق بازخواست دارد. اما، هر چند مرد حق ندارد به زن دستور شستن لباس، تهیه غذا و یا… بدهد، زن باید وظیفه ی خود را بداند و لباس مرد را همیشه آماده کند، خوراک بپزد و خانه را آماده ی زیستن کند. در حقیقت زن شایسته زنی است که قبل از آمدن همسر به منزل، تمام لوازم آسایش مرد را تهیه کرده باشد، حساب زن و شوهر حساب رفاقت و دوستی و صفا و صمیمیت است. حساب، حساب عشق و ذوق است، نه قانون و وظیفه و دستور.
وظایف زن
از جمله وظایف زن این است که قبل از آمدن همسر، خود را آماده ی پذیرایی از او کند و هنگام روبرو شدن با وی با تبسم سلام کند. سپس در حضور او بنشیند، بگوید و بخندد و شادی و نشاط بیافریند.
وظیفه ی مرد هنگام نافرمانی زن
قرآن می فرماید:
«واللاّتی تَخافون نُشوزهُنّ فَعظُوهُنّ (۷)»
«آنان را که از نافرمانیشان بیم دارند موعظه کنید»
کلامی که سر تا پا مهربانی و تلطّف باشد را موعظه گویند. «موعظه» باید همچون خورشید از تمام جوانب آن نور و گرمی ببارد و براساس دلیل و برهان باشد. روحیه ی افراد مختلف متفاوت است، مثلاً در برخورد با زنان باید به استدلال عاطفی و احساسی تکیه کرد و برهان تعقلی محض در این باره، اثر لازم را ندارد.

نمونه ی برخورد اسلامی

برای مثال نمونه ای از یک برخورد اسلامی را باز می گوییم:
فرض کنید که هنگام وارد شدن به منزل با کثیف بودن و یا نامرتب بودن خانه بر می خورید و محیط خانه را شایسته ی یک زندگی اسلامی نمی یابید، باید همسر خود را «موعظه» کنید، با مهربانی نارسایی ها را به او گوشزد کنید، و به او بگویید که «النّظافهُ من الإیمان. (۹)» سپس به تأثیر محیط پاکیزه ی خانه در تربیت و رشد و سلامت فرزندان اشاره کنید، وظایف پدر و مادر را در این باره یادآور شوید، و سخنانی از این قبیل بگویید تا مورد پذیرش همسرتان قرار گیرد و اشتباه خود را برطرف کند. زیرا، اگر «موعظه» با عاطفه شروع شود و با استدلال پایان پذیرد حتماً اثر مناسب می گذارد.
تکرار موعظه
استاد بزرگوار ما، مرحوم «آیت الله العظمی بروجردی» گاهی مطالبی را که برای بعضی از طلبه ها دشوار می نمود و درک و تصدیقش به آسانی میسر نبود، هر روز بیان می فرمودند، و آنقدر مطلب تکرار می شد تا سرانجام قابل فهم و تصدیق می شد. چنان که در تفهیم مبحث «قاعده ی فراق» هفده روز مطالب را تکرار فرمودند تا دشواری بحث هموار شد. گاهی تکرار مطالب با الفاظ مختلف ضروری می نماید تا سخن تأثیر خود را به جا بگذارد. اما «موعظه» و «تکرار موعظه» مستلزم داشتن اعصاب قوی و «سعه ی صدر» است. تا نه «خود خوری» لازم آید و نه داد و فریاد زدن».
اگر انسان دریا دل و بر اعصاب خود مسلط باشد، پیروزی بزرگی را به دست آوده است. چنانکه موسای کلیم (ع) برای انجام رسالتش از باری تعالی «سعه ی صدر» طلب فرمود:
«قال ربّ الشرح لی صدری و یسرلی امری واحلل عقده من لسانی یفقهوا قولی (۱۰)»
«خدایا مرا دریا دل کن، و کارم را آسان و گره از زبانم بردار و حرفم را بفهمان.»
از آیه ی شریفه استفاده می شود که اگر انسان دریا دل شود و بر اعصاب خود تسلط داشته باشد می تواند مشکلات را هموار و کارها را آسان کند، سخنش را به کرسی قبول بنشاند و سرانجام در دل دیگران نفوذ کند.

عوامل مؤثر در تعیین و تغییر رفتار در خانواده

اگر والدین نسبت به تربیت فرزندان خود، آگاهی های لازم را داشته و از مربیان و متخصصان تربیت کودک  درباره کودک و مسائل خانوادگی و ایجاد رابطه اجتماعی بهتر با دیگران و رفع مشکلات کمک بگیرند، رفتار آنان با کودکان خود نسبت به رفتار خانواده های ناآگاه بسیار متفاوت خواهد بود. از مسائلی که لازم است والدین آن را آموزش ببینند، تشخیص بین تنبیه قابل قبول، بدرفتاری و خشونت است. بدیهی است که آموزش فقط از طریق گذراندن دوره های خاص تربیتی حاصل
نمی شود، بلکه توجه به سوابق خانوادگی و الگوهای رفتاری اعضای پیشین خانواده نیز در آن مؤثر است. فرهنگ جامعه؛ رفتار اغلب خانواده ها از فرهنگ و محیط بزرگتری که در آن قرار دارند، تأثیر می پذیرد و فساد یا اصلاح محیط های اجتماعی به همان نسبت، رابطه خانوادگی را تغییر می دهد. وضعیت اجتماعی- اقتصادی؛ والدین ممکن است براساس تجربه کاری و یا تغییر و تحولات شغلی خود و نیز بر مبنای روابطشان با دوستان و خویشاوندان، طرز تلقی ویژه ای نسبت به فرزندان خود پیدا کنند. کنش های متقابل اعضای خانواده؛ خانه ای که اختلاف، نزاع، سرزنش، ناسازگاری و … بر آن حاکم باشد، بر رفتار و روان والدین و کودکان آثار نامطلوب و زیانباری برجای می گذارد.

 

 

 

.

سفارش تحقیق
http://telegram.me/pmaghale

ارسال یک پاسخ